JАЛАН СЮJЛЯМЯК
ШЕJТАНЛА
ЯЛБИР ОЛМАГ
ДЕМЯКДИР
Илк йаланчы:
шейтан
Аллаh
шейтанын бязи
хцсусиййятлярини
Гуранда беля
билдирир:
"О сизя
анъаг пис вя
мурдар ишляр
эюрмяйи вя Аллаhа
гаршы билмядийиниз
шейляри демяйи
ямр едяр" ("Бягяря"
суряси, 169).
Jаланчылыг
да шейтанын
инсанлара эюстярдийи
пис тясирлярдян
биридир. Шейтан
инсанлара йаланы
асан бир йол
кими эюстярир
вя бу йюндя онлара
тялгинляр едир.
Иманы зяиф олан
инсанлар ися
шейтанын бу
пычылтыларына
уйуб она табе
олурлар. Ислам
алимляриндян
бири "Шейтан
сяня няляр етмяди
ки... Сяня йаланы
севдирди. Пис
ишляри сяня
эюзял эюстярди"
сюзляри иля
шейтанын йаланчылыьы
севдирмясиня
диггят чякмишдир.
Шейтанын
башга бир хцсусиййяти
ися онун илк
йаланчы олмасыдыр.
Аллаh илк инсан
олан Адями йаратдыгдан
сонра бцтцн
мялякляря Щз.Адямя
сяъдя етмяйи
ямр етмишдир.
Бцтцн мялякляр
бу ямря итаят
етмиш, йалныз
шейтан тякяббцрц
вя гысганълыьы
сябябиндян
итаят етмямишдир.
Аллаh буна эюря
шейтаны hцзурундан
говмуш вя онун
ъяhянням язабы
ичиндя олаъаг
мяхлуглардан
олаъаьыны билдирмишдир.
Шейтан ися инсанлары
Аллаh йолундан
аздыраъаьына
анд ичмишдир.
Илк олараг Адям
вя Щявваны алдатмаьа
чалышмыш вя
онлара йалан
сюйлямишдир.
Аллаh шейтанын
Щз.Адямя дедийи
йаланы Гуранда
беля билдирир:
"Шейтан
юртцлц айыб
йерлярини юзляриня
эюстярмяк мягсядиля
онлара вясвяся
вериб деди: "Ряббиниз
сизя бу аьаъы
йалныз мяляк
олмамаьыныз
вя йа ябяди галмамаьыныз
цчцн гадаьан
етмишдир". Щям
дя онлара: "Мян,
ялбяття, сизин
хейирхаh мясляhятчиляриниздяням",
- дейя анд ичди"
("Яраф" суряси,
20-21).
Шейтан
йалан дейяряк
Щз.Адями чашдырмышдыр.
Бундан башга,
юзцнц дя артыг
дяряъядя хошниййятли
эюстярмиш вя
онлара юйцд
веряряк йахшылыг
етдийини демишдир.
Бунун цчцн ися
анд ичмишдир.
Аз сонра эюряъяйимиз
кими, тез-тез
анд ичмяк вя
ниййятинин
йахшы олдуьуну
иддиа етмяк
ися йаланчыларын
ян бариз хцсусиййятляриндяндир.
Аллаh шейтанын
инсанлара йалан
вядляр вердийини
бир башга айядя
бизя беля билдирир:
"Иш битдикдя
шейтан беля
дейяъяк; "Аллаh
сизя доьру вяд
вермишди. Мян
дя сизя вяд вермишдим,
амма сонра вядимя
хилаф чыхдым.
Яслиндя мяним
сизин цзяриниздя
hеч бир hюкмцм
йох иди. Лакин
мян сизи чаьырдым,
сиз дя мяня уйдунуз.
Инди мяни йох,
юзцнцзц гынайын.
Ня мян сизин
дадыныза чата
билярям, ня дя
сиз мяним дадыма.
Мян юнъя сизин
мяни шярик гошмаьынызы
да инкар етмишдим.
Щягигятян, залимляри
шиддятли бир
язаб эюзляйир!"
("Ибраhим" суряси,
22).
Шейтан
hямишя йалан
данышыр
Инсан
бир гярар гябул
едяркян, бир
шей hаггында
дцшцняркян
ичиндя hям виъданынын
сясини, hям дя
шейтанын пычылтысыны
hисс едир. Аьыллы
вя виъданлы
инсан, Аллаhа
вя ахирятя инанан
мюмин hямишя
виъданынын
сясиня гулаг
асыр. Диэяр инсанлар
ися яксяр hалларда
шейтанын сясини
динляйир. Лакин
билмяк лазымдыр
ки, шейтанын
дедикляри йаландыр.
Мясялян, касыблара
йардым етмяк
истяйян инсана
онун шейтаны
беля дейяр: "Яэяр
бу пулу касыблара
версян, сянин
пулун азалар,
эяляъякдя башына
бир шей эялся,
еhтийатын галмаз".
Бунунла да шейтан
о адамы хейир
ишдян, савабдан
узаглашдырмаьа
чалышыр. Щалбуки
шейтан hямишя
олдуьу кими
йеня йалан данышыр.
Чцнки инсан
бир хейирли
иш эюрдцйц заман
Аллаh онун кюмякчиси
вя достудур.
Бундан башга,
рузини верян
Аллаhдыр. О инсан
истядийи гядяр
хясислик едяряк
пулуну топламаьа
чалышсын, Аллаh
истямядийи
тягдирдя о, hеч
бир газанъ ялдя
едя билмяз.
Вя
йахуд да шейтан
виъданынын
сясиня гулаг
асыб намаз гылмаьа
башламаьа ниййят
едян инсана
"эяляъякдя
йашлананда
гыларсан, инди
гылмасан да
олар" дейя сяслянир.
Шейтан бунунла
йеня дя йалан
данышыр. Чцнки
инсанын юмрцнцн
ня гядяр олаъаьы,
hарада вя ня вахт
юляъяйи билинмир.
Бу сябябдян
дя инсан хейирли
вя саваб олан
ямялляри тяхиря
салмадан, дярhал
йериня йетирмялидир.
Шейтан
оьурлуг едян
бир инсаны да
бош вяд вя йаланларла
алдадыр. "Еhтийаъын
вар. Буну да оьурласан
ня олар ки?! Онсуз
да сяни эюрян
олмаз. Буна оьурлуг
да демяк олмаз,
хырда бир шейдир"
дейяряк она
вясвяся верир.
Амма яслиндя
hеч ким эюрмяся
дя Аллаh hяр ан
hяр шейи эюрцб
ешидир. Аллаh
Гурани-Кяримдя
инсанлара шейтанла
баьлы хябярдарлыг
етмиш, шейтанын
инсанлары алдатдыьыны
вя алдананларын
агибятинин
ъяhянням олдуьуну
билдирмишдир:
"Шейтан
онлара вядляр
верир, црякляриндя
арзулар ойадыр.
Лакин шейтан
онлара йалныз
йалан вядляр
верир. Онларын
йери ъяhяннямдир.
Вя орадан хилас
олмаьа чаря
тапмазлар"
("Ниса" суряси,
120-121).
Шейтанын
инсанлара дедийи
йаланлардан
бири дя инсанлара
бир пис ямяли
тялгин едиб
сонра да "инди
буну ет, сонра
тювбя едиб ниъат
тапарсан" демясидир.
Бир чох инсанлар
шейтанын бу
тялясиня дцшцр.
Щалбуки бу да
бир йаландыр,
чцнки Аллаh бизя
билдирмишдир
ки, эцнаh вя пис
ямял етдикдян
сонра юлцм эялинъя
тювбя едянлярин
тювбяляри гябул
едилмяйяъяк.
Бяри башдан
бир hесаблама
апарараг, эютцр-гой
едяряк "неъя
олса да ахырда
тювбя едярям"
дцшцнъяси иля
hяр нюв эцнаh иши
эюрмяк бюйцк
бир сямимиййятсизлик
вя аьылсызлыгдыр.
Аллаh бир айясиндя
беля hюкм едир:
"Эцнаh ишляр
эюрмякдя давам
едяряк юлцм
йетишян анда:
"Мян инди тювбя
етдим" - дейянлярин
вя кафир олараг
юлянлярин тювбяси
гябул олунмаз.
Биз онлар цчцн
шиддятли бир
язаб hазырламышыг!"
("Ниса" суряси,
18).
Бир
инсанын шейтанын
йаланларыны
эюрцб она уймамаг
цчцн йеэаня
чыхыш йолу Ислам
яхлагыны билмяси
вя бу яхлаг чярчивясиндя
йашамасыдыр.
Jалныз бу тягдирдя
инсан hям шейтанын,
hям няфсинин,
hям дя диэяр инсанларын
йаланларыны,
гейри-сямимилийини
чох йахшы эюря
вя бунлардан
чякиня биляр.
Аллаh шейтанын
hийлясинин мюмин
гуллары цчцн
чох зяиф олдуьуну
бир айясиндя
беля билдирир:
"Иман эятирянляр
Аллаh йолунда,
кафир оланлар
ися шейтан йолунда
вурушурлар.
О hалда шейтанын
достларыйла
вурушун! Шцбhясиз
ки, шейтанын
hийляси зяифдир!"
("Ниса" суряси,
76).
Jаланчылыг
шейтана сядагятэюстярмяк
демякдир
Jалан
вя бош вядляр
шейтанын ян
бариз хцсусиййятляриндян
биридир. Инсанларын
йаланчылыьынын
да гайнаьы шейтандыр.
Jалан данышан
инсан о ан шейтана
гулаг асыр вя
демяли, она сядагят
эюстярир. Ашаьыда
эюстярилян
айяляр инсанларын
шейтана олан
бу сядагятинин
сябябини ачыглайыр:
"Аллаhы
гойуб йалныз
гадынлара тапыныр
вя йалныз аси
шейтана ибадят
едирляр. Аллаh
она лянят етди.
О ися деди: "Ялбяття,
мян Сянин бяндяляриндян
мцяййян бир
гисмини яля
алаъаьам""
("Ниса" суряси,
117-118).
Тябии
ки, hеч кяс шейтана
гуллуг етдийини,
она сядагят
эюстярдийини
гябул етмяк
истямяз. Лакин
инсанларын
бир гисми бцтцн
юмцрляри бойу
виъданынын
сясини азалдараг
шейтанын ямрляриня
уймуш, виъданларыны
коршалтмыш
вя шейтана садиг
олмушлар. Аллаh
айяляриндя
беля инсанлар
hаггында бу ъцр
hюкм едир:
"Щяр кяс
Ряhманын зикриндян
бойун гачырса,
Биз она шейтаны
уръаh едярик
вя онун йахын
досту олар. Онлары
доьру йолдан
чыхардар, онлар
ися юзляринин
hагг йолдан олдугларыны
эцман едярляр!
Няhайят, о, hцзурумуза
эялдикдя беля
дейяр: "Каш ки,
мянимля сянин
аранда шяргля
гярб арасындакы
мясафя гядяр
узаглыг олайды.
Сян ня пис йолда
имишсян!" Бу
эцн сизя hеч бир
файда вермяз.
Сиз бирликдя
зцлм етдийинизя
эюря язаба да
ортагсыныз!"
("Зухруф" суряси,
36-39).
Шейтанын
ян бариз хцсусиййятляриндян
бири дя юзцнц
даим hаглы зянн
етмяси вя тясири
алтында олан
инсанлара да
hямишя hаглы
олдугларыны
тялгин етмясидир.
Jухарыда гейд
олунан айядян
дя эюрцндцйц
кими, шейтанын
досту олан инсанлар
"юзляринин
hагг йолда олдугларыны
эцман едирляр".
Jалан
данышан инсанлар
да юзляриндя
бир дцзэцнлцк
вя доьрулуг
эюрцрляр. Дедикляри
йаланларын
чох дцзэцн вя
ъидди сябябляринин
олдуьуну зянн
едирляр. Бу инсанлардан
йаланларыны
етираф етмяси
тяляб олунса,
бир нечя кичик
мясяляни етираф
едир, диэяр мясялялярдя
ися доьру олдугларында
исрар едирляр.
Бунун да сябябляриндян
бири о инсанын
шейтана сядагятли
олмасы вя бундан
имтина едя билмямясидир.
Бу
сятирляри охуйанлардан
бязиляри "шейтана
сядагяти" там
дцзэцн баша
дцшмяйя билярляр.
Шейтана сядагят
эюстярян инсан
няфсиня, тякяббцрцня,
мянфяятляриня,
hявясляриня
сых баьлы олан,
онлара баьлылыг
сябябиля дя
hагг вя доьру
оландан цз чевирян
кимсялярдир.
Шейтан инсанын
бу ъцр зяиф нюгтяляри
иля ону алдадыр.
Нятиъядя няфси,
тякяббцрц вя
мянфяятляриня
эюря йаланыны
етираф етмяйян,
доьру давранмайан
кимся шейтана
баьлылыьыны
нцмайиш етдирир.
Бу о демякдир
ки, шейтан бу
инсаны йаландан
башга мювзуларда
да алдада, ону
юзцня табе едя
биляъяк. Чцнки
йаландан няфсиня
эюря ял чякя
билмяйян инсан
динин диэяр
мясяляляриндя
дя ирадя эюстяря
билмяз. Бир мцддят
сонра шейтан
онун сцбh намазына
дурмасыны, фядакарлыглар
етмясини, Аллаh
ризасына уйьун
ишляр эюрмясини
дя янэялляйя
биляр.
Бурадан
беля нятиъяйя
эялмяк олар
ки, инсан hеч бир
мясялядя шейтана
баьлы галмамалыдыр.
Инсанларын
яксяриййяти
бязян вахташыры
шейтана табе
олмаьын еля
дя зярярли олмадыьыны
дцшцнцр. Щалбуки
бу да шейтанын
бир методудур.
Шейтан инсанын
hяр мясялядя
Аллаhа табе олуб
бир мясялядя
она уймасыны
гябул едир вя
буну бязян бир
метод кими тятбиг
едир. Мясялян,
hяйатынын hяр
анында Аллаhын
ризасына уйан,
ибадятлярини
йериня йетирян
шяхс яэяр садяъя
олараг йалан
мювзусунда
ирадясиндян
истифадя етмяйяряк
шейтана уйарса,
бу, шейтан цчцн
йеня бир газанъдыр.
Щяр
анында Аллаhа
итаят вя сядагят
эюстярян инсан
Аллаhын ондан
разы олаъаьыны
ума биляр. Яэяр
инсан бцтцн
ибадятлярини
йериня йетирир,
фядакарлыглар
едир, эюзял ямялляр
ишляйирся, амма
бунлара бахмайараг
йалан даныша
билирся, бу инсан
hяля дя бир нюгтядя
дя олса шейтана
йахынлыг нцмайиш
етдирир.
Аллаh
айяляринин
бириндя бу мцhцм
hягигяти инсанлара
беля билдирир:
"Аллаh цчцн
Онун йаратдыьы
якиндян вя давардан
пай айырыб юз
инамларына
эюря: "Бу - Аллаhын
вя бу да шярик
гошдуьумуз
бцтлярин!" - дедиляр.
Онларын бцтляри
цчцн айрылмыш
hисся Аллаhа
чатмаз. Аллаh
цчцн айрылмыш
hисся ися бцтляря
чатарды. Онларын
вердикляри
hюкм неъя дя писдир!"
("Янам" суряси,
136).
Аллаh
ялдя етдикляриндян
бир гисмини
Аллаhа, бир гисмини
ися диэяр танрыларына
айыран инсанларын
пис бир hюкм вердийини
билдирмишдир.
Аллаhын разы
олаъаьы яхлаг
вя иманда hеч
вахт шейтана
баьлылыг вя
итаят мцшаhидя
олуна билмяз.
Сямими бир шякилдя
иман едян инсан
hяйатынын hяр
анында йалныз
Аллаh ризасына
уйар. Мюмин инсан
мяhз бу сябябя
эюря йалан данышмаз.
Аллаhын разылыьыны,
ряhмятини вя
ъяннятини йаланла
ялдя едяъяйи
hяр hансы бир мянфяятдян
hямишя цстцн
тутар. Аллаh "Зумяр"
сурясиндя динин
йалныз Она аид
олдуьуну беля
ифадя едир:
"Бил ки,
халис дин анъаг
Аллаhа мяхсусдур.
Аллаhдан башгаларыны
юзляриня дост
тутанлар: "Биз
онлара йалныз
бизи Аллаhа йахынлашдырмаг
цчцн ибадят
едирик!" - дейирляр.
Шцбhясиз ки, Аллаh
ихтилафда олдуглары
мясяляляр барясиндя
онларын арасында
hюкм едяъякдир.
Аллаh йаланчы,
нанкор олан
кимсяни доьру
йола мцвяффяг
етмяз!" ("Зумяр"
суряси, 3).
Бундан
башга, Аллаhа
црякдян баьлы
олан сямими
мюмин hеч бир
вахт шейтаны
hаглы чыхараъаг
бир hярякят дя
етмяз. Чцнки
шейтан инсанларын
бюйцк яксяриййятинин
она итаят едяъяйини
демишдир. Бунунла
да юзцня эюря
шейтан Аллаhын
йолуна гаршы
бир мцhарибя
елан етмиш вя
ня гядяр чох
инсан она табе
оларса, о гядяр
дя зяфяр ялдя
едяъяйини зянн
етмишдир. Шейтанын
бу мянтигини
Аллаh бизя беля
хябяр верир:
"Иблисин
онлар hаггындакы
зянни дцз чыхды.
Бир дястя мюмин
истисна олмагла,
hамысы она уйду.
Яслиндя онлар
цзяриндя hеч
бир hюкмц йохдур.
Лакин Биз ахирятя
инананла она
шякк едяни айырд
едиб билмяк
цчцн Иблися
бу имканы вердик.
Сянин Ряббин
hяр шейи hифз едяндир!"
("Сяба" суряси,
20-21).
Аллаhын
айяляриндян
дя айдын олдуьу
кими, шейтан
бюйцк бир алданыш
ичиндядир. Зянн
етдийи кими,
инсанлары юз
тяряфиня чякяряк
мянфяят ялдя
едяъяйини дцшцнцр.
Щалбуки шейтан
ня гядяр инсаны
аздырырса аздырсын,
бунунла hеч бир
мянфяят ялдя
етмяйяъяк, аздырдыглары
иля бярабяр
ябяди ъяhяннямя
эедяъякдир.
Бундан башга,
шейтан тяля
гурдуьуну зянн
едир, hалбуки
ян бюйцк тяляйя
юзц дцшмцшдцр.
Аллаh шейтана
бу фцрсяти йухарыдакы
айялярдя дя
билдирдийи
кими, йахшыларла
писляри айырд
етмяк цчцн вермишдир.
Шейтан
инсанларын
дцнйа hяйатында
имтаhан олунмасы
цчцн бир васитядир
вя онун инсанлар
цзяриндя hеч
бир мяъбуредиъи
эцъц йохдур.
Шейтан йалныз
инсанларын
ясл симасыны
ортайа чыхармагда
бир васитячидир.
Лакин ня гядяр
чох инсанын
пис олдуьунун
ортайа чыхарылмасы
онун леhиня вя
мянфяятиня
ясла уйьун дейил.
Там яксиня, шейтан
бу hярякятляринин
нятиъясиндя
бир о гядяр чох
инсанла бирликдя
ъяhяннямя сцрцкляняъякдир.
Шейтан
ня гядяр аьылсыз
вя азьын бир
мянтиг ичиндя
олурса олсун,
мюмин hеч бир
заман шейтанын
зяннини hаглы
чыхараъаг hярякятляр
етмяз. Беля давранышлардан
шиддятля гачар,
hярякят вя давранышлары
иля hямишя Аллаhын
тяряфиндя олдуьуну
ачыг шякилдя
вя гятиййятля
эюстяряр.
Гуранда
hяйатларындан
вя данышыгларындан
мисаллар эятирилян
пейьямбярляр
бунун ян эюзял
нцмунясидир.
Онлар даим Аллаhы
дост вя вякил
тутмуш, шейтанын
ися ян ясас дцшмяни
олмушлар. Аллаh
зяиф иманлы
инсанларла
иманында сямими
олан инсанлар
арасындакы
бу фярги Гуранда
беля билдирир:
"Аллаh иман
эятирянлярин
достудур, онлары
зцлмятдян чыхарыб
ишыьа тяряф
йюнялдяр. Кафирлярин
досту ися Таьутдур.
Онлары нурдан
айырыб зцлмятя
саларлар. Онлар
ъяhяннямликдирляр
вя орада hямишялик
галаъаглар!"
("Бягяря" суряси,
257).
|