ƏSAS SƏHİFƏ SAYT HAQQINDA ƏLAQƏ
Kur'an'in Bazi Sirlari - Harun Yahya

ГУР'АНЫН

БЯ'ЗИ
СИРЛЯРИ


ГЯЛБЛЯРДЯ СЕВЭИ ЙАРАДАН

АЛЛАЩДЫР

А

ллаh бир чох айяляриндя инсанларын гялбляриня севэи вя достлуг верянин Юзц олдуьуну билдирир. Мясялян, Аллаh бир айясиндя мюминляри бир йеря топлайанын, онларын араларыны дцзялдиб гардаш олараг бирляшдирянин Юзц олдуьуну беля билдирир:

"Щамыныз бир йердя Аллаhын ипиндян йапышын, бир-бириниздян айрылмайын! Аллаhын сизя вердийи немятини хатырлайын ки, сиз бир-биринизя дцшмян икян О сизин гялбляринизи бирляшдирди вя Онун немяти сайясиндя бир-биринизля гардаш олдунуз. Сиз оддан олан бир учурумун кянарында икян О сизи орадан хилас етди. Аллаh Юз айялярини сизин цчцн бу шякилдя айдынлашдырыр ки, hагг йола йюнялмиш оласыныз!" ("Али-Имран" суряси, 103).

Аллаh башга айяляриндя ися иман эятирянляря севэи йараданын, онлара севэи hисси верянин Юзц олдуьуну билдирмякдядир:

"Биз hям дя она Юз дярэаhымыздан бир мярhямят вя паклыг бяхш етдик. О, мцттяги иди" ("Мярйям" суряси, 13).

"Щягигятян, иман эятириб йахшы ишляр эюрянляр цчцн Ряhман бир севэи йарадаъаг" ("Мярйям суряси, 96).

"Сизин цчцн онларла цнсиййят едясиниз дейя юз ъинсиниздян зювъяляр хялг етмяси, аранызда севэи вя мярhямят йаратмасы да Онун гцдрят яламятляриндяндир. Щягигятян, бунда дцшцнян бир гювм цчцн ибрятляр вардыр!" ("Рум" суряси, 21).

Аллаh дцшмянлийи олан адамларла да мюминляр арасында бир севэи йарадаъаьыны сюйляйир. Бу, hям мюминлярин, hям дя бцтцн диэяр инсанларын гялбляринин Аллаhа мяхсус олдуьуну эюстярян башга бир айядир:

"Ола билсин ки, Аллаh сизинля дцшмянчилик етдийиниз кимсяляр арасында достлуг (севэи) йаратсын. Аллаh гадирдир. Аллаh баьышлайандыр, ряhм едяндир!" ("Мумтяhиня" суряси, 7).

 ИНКАРЧЫЛАРЫН ВЯ МЮМИНЛЯРИН ЮЛЦМ ШЯКИЛЛЯРИ БИР-БИРИНДЯН ФЯРГЛИДИР

Аллаh Гуранда юлцмля баьлы олан вя бир чох инсанын билмядийи бир сирри хябяр верир. Бу сирр инсанын hягиги юлцм шяклинин, йяни юлцм анында эюрдцкляринин кянардакы инсанларын эюрдцкляри иля ейни олмадыьыдыр. Аллаh юлцм анындакы инсанын ятрафындакыларын саhид олдугларындан фяргли hадисяляр йашадыьыны айядя беля билдирир:

"Ъан боьаза йетишдийи заман сиз она бахыб дурурсунуз. Биз она сиздян даhа йахыныг, амма сиз буну эюрмцрсцнцз!" ("Вагия" суряси, 83-85).

Аллаhын юлцм аны иля баьлы билдирдийи башга бир сирр ися hяйатда олан инсанларын эюря билмядикляри бу анларда инкарчыларын бюйцк бир горху вя изтираб йашадыгларыдыр. Аллаh буну айяляриндя беля билдирир:

"Аллаh ифтира йахан, юзцня hеч бир вяhй олунмадыьы hалда: "Мяня дя вяhй олунмушдур, мян дя Аллаhын назил етдийи кими бир китаб ендиряъяйям" - дейян шяхсдян даhа залим ким ола биляр? Каш сян залимляри юлцм язабы ичиндя чабалайан, мяляклярин дя бу заман яллярини узадыб: "Чыхарын ъанларынызы! Сиз бу эцн Аллаhа гаршы наhаг сюзляр даныш дыьыныза вя Онун айяляриня тякяббцр эюстярдийинизя эюря алчалдыъы бир язабла ъязаландырылаъагсыныз!" - дедиклярини эюряйдин!" ("Янам" суряси, 93).

"Онларын ня мал-дювляти, ня дя оьул-ушаьы сяни hейрятя салмасын. Аллаh бунунла онлара анъаг дцнйада язаб вермяк вя кафир олдуглары hалда, ъанларынын чыхмасыны истяр" ("Тювбя" суряси, 85).

Аллаhын Гуранда билдирдийи бу сирря эюря, инкар едян бир инсан йатаьында раhатлыг ичиндя юлмцш кими эюрцня биляр. Юлцм анында hеч бир аьры чякмядийи, чятинлик йашамадыьы, йавашъа эюзлярини йумдуьу зянн едилмиш ола биляр. Щалбуки Аллаh инкарчынын юлцмцнцн бюйцк изтираблар вя чятинликляр ичиндя олдуьуну, анъаг бизим онун йашадыгларына шаhид олмадыьымызы билдирмякдядир. Юлцм мялякляринин инкарчыларын ъанларыны алма шякилляри ися айялярдя беля билдирилир:

"Бяс мялякляр онларын цзляриня, архаларына вура-вура ъанларыны аланда hаллары неъя олаъаг? Бу да онларын Аллаhын гязябиня сябяб олан шейя уймалары вя хош эедян шейи, бяйянмядикляриня эюрядир. Еля буна эюря дя Аллаh онларын ямяллярини пуч етди" ("Муhяммяд" суряси, 27-28).

"Каш сян кафирляри мялякляр онларын цзцня вя йанларына вура-вура: "Дадын атяшин язабыны!" - дейиб ъанларыны аланда эюряйдин! Бу сизин юз ялляринизля газандыьыныз эцнаhлара эюрядир. Jохса, Аллаh бяндяляриня ясла зцлм едян дейилдир!" ("Янфал" суряси, 50-51).

Инкарчыларын бу чятин юлцмляринин якясиня, мюминлярин юлцмляри чох асандыр. Мясялян, инкарчынын там яксиня, пейьямбярля бирликдя дюйцшя эедян вя дюйцшдя хянъярляняряк юлдцрцлян бир мюмин, яслиндя чох раhат вя горху hисс етмядийи юлцм аны йашар. Аллаhын айясиндя билдирдийи кими, онларын ъанлары йумшаг бир шякилдя алынаъагдыр вя онлар мялякляр тяряфиндян салам вя мцждя иля гаршыланаъаглар. Аллаh мюминляри юлцмляринин неъя олаъаьыны айяляриндя беля билдирмишдир:

"О кясляр ки, мяляклярин онларын ъанларыны пак олдуглары hалда алыб: "Сизя салам олсун! Етдийиниз ямялляря эюря ъяннятя дахил олун!" - дейярляр" ("Няhл" суряси, 32).

НАМАЗ ГЫЛМАГ ИНСАНЛАРЫН ПИС ЯМЯЛЛЯРИНЯ МАНЕ ОЛАР

Намаз Аллаhын Гуранда мцяййян едилмиш вахтларда фярз гылдыьы мцhцм бир ибадятдир. Аллаh намазларында давамлы оланлара вя дягиг даврананлара яър веряъяйини билдирир. Аллаh Гуранда намаз гыланларын саhиб олаъаглары бир газанъын да олдуьуну беля билдирмишдир:

"Гурандан сяня вяhй олунаны оху вя намаз гыл. Щягигятян, намаз чиркин вя пис ямяллярдян чякиндиряр, Аллаhы зикр етмяк, шцбhясиз ки, даhа бюйцкдцр. Аллаh ня етдикляринизи билир!" ("Янкябут" суряси, 45).

Аллаhын айясиндя билдирдийи кими, намаз гыланлар чиркин утанмазлыглардан вя писликлярдян узаг оларлар. Аллаh, онларын гялбиня беля писликлярдян узагда галмадыгларыны ямр едяр.

Гуранда билдирилян намаз ибадятини инъяликля йериня йетирян инсан Аллаhдан горхан инсандыр. Щяр эцн Ряббимизин hцзурунда мцяййянляшмиш вахтларда 5 дяфя гийам едян, сяъдя вя рцку едян инсан ичиндя hисс етдийи hюрмят долу горху сябябиндян ялбяття писликляря дя йанашмаз. Виъданы, Аллаhын изни вя илhамы иля бу инсанын пислийя, чиркин бир утанмазлыьа йюнялмясиня мане олар. Беля бир инсан бир анлыг пислик ичиндя оларса да, Ряббимизин hцзурунда дуа едяркян, Онун сонсуз гцдрятини дцшцняркян, еля о анда да етдийи пислийи эюряр вя тювбя едяряк бир даhа эери дюнмямяк шярти иля бунлардан узаглашыр.

 АЛЛАЩ ЙОЛУНДА ЮЛДЦРЦЛЯНЛЯР ЮЛЦ ДЕЙИЛЛЯР

Аллаh иман эятирянляря Гуранда билдирилян сирлярдян бири дя Онун йолунда юлянлярин яслиндя "юлц" олараг гябул едилмяйяъякляридир. Аллаh hямин адамларын Юз гатында дири олараг галдыгларын билдирмякдядир. Аллаh бу hягигяти хябяр верян айялярдя беля буйурмагдадыр:

"Аллаh йолунда юлдцрцлянляри hеч дя юлц зянн етмя! Ясл hягигятдя онлар диридирляр. Онлара Рябби йанында рузи ята олунур. Онлар Аллаhын Юз мярhямятиндян онлара бяхш етдийи немятя севинир, архаларынъа эялиб hяля юзляриня чатмамыш кяслярин hеч бир горхусу олмайаъаьына вя онларын гям-гцсся эюрмяйяъякляриня эюря шадлыг едирляр. Онлар Аллаhдан эялян немят вя мярhямятя эюря, hям дя Аллаhын мюминлярин мцкафатыны пуча чыхармайаъаьына эюря севинъяк олурлар" ("Али-Имран" суряси, 169-171).

"Аллаh йолунда юлдцрцлянляря "юлц" демяйин. Яксиня, онлар диридирляр, лакин сиз буну дярк етмирсиниз" ("Бягяря" суряси, 154).

Аллаh йолунда юлдцрцлянлярля баьлы олараг Аллаhын Гуранда билдирдийи башга бир мясяля ися шяhидлярин Аллаh гатында hидайяляринин тамамландыьы вя ъяннятя гябул едиляряк гуртуланлардан олдугларыдыр:

"Рябби дя онларын дуаларыны гябул едяряк ъаваб верди: "Истяр киши, истярся дя гадын олсун, Мян hеч биринизин ямялини пуча чыхармарам. Сиз бир-бириниздянсиниз. Щиърят едянлярин, юз йурдларындан чыхарыланларын, Мяним йолумда язиййятя дцчар оланларын, вурушанларын вя юлдцрцлянлярин эцнаhларынын цстцнц Аллаhдан бир мцкафат олараг, ялбяття, юртяъяк вя онлары алтындан чайлар ахан ъяннятляря дахил едяъяйям. Ян йахшы мцкафат Аллаh йанындадыр!"" ("Али-Имран" суряси, 195).

"Аллаh йолунда hиърят едянляря, сонра юлдцрянляря, йахуд юлянляря Аллаh, hягигятян, эюзял рузи веряъякдир. Шцбhясиз ки, Аллаh рузи верянлярин ян йахшысыдыр! Аллаh онлары разы галаъаглары бир йеря дахил едяъякдир. Щягигятян, Аллаh биляндир, hялимдир!" ("Щяъъ" суряси, 58-59).

Бу айялярдя Аллаh йолунда юлдцрцлян инсанларла баьлы билдирилян бу hягигятляр дя, Гуранын халг арасында чох билинмяйян вя данышылмайан сирляриндян биридир.

 ИЗЗЯТ АЛЛАЩ ГАТЫНДАН ВЕРИЛИР

Ахирятя инанмайан вя тякъя бу дцнйа hяйатынын олдуьуну зянн едян инсанларын бюйцк яксяриййяти дцнйада эцъ, гцввят вя цстцнлцк тапмаьа чалышырлар. Щяйатлары бойунъа аъэюзлцкля буна ъяhд эюстярярляр. Юзляри цчцн эцъцн, цстцнлцйцн вя нцфузлу олмаьын юлчцляри вя дяйярляри вардыр. Буна эюря варлы олмаг, ряhбяр олмаг, сюзц кечян олмаг, шюhрят саhиби олмаг лазымдыр. Бунлардан бирини итирдикдя ися бцтцн етибарларынын, шяхсиййят вя иззятляринин йерля йексан олдуьуну дцшцнярляр. Щалбуки бу, чох бюйцк бир йанылмадыр вя Аллаh онларын бу йанылмаларыны Гуранда беля ачыглайыр:

"Онлар цчцн шяфаят дилясинляр дейя, Аллаhдан башга танрылар гябул етдиляр. Хейр, онларын ибадятини данаъаг вя онлара дцшмян олаъаглар" ("Мярйям" суряси, 81-82).

Jеэаня эцъ вя иззят саhиби олан Аллаhдыр вя Аллаh эцъц вя иззяти истядийиня веряр. Беляликля, эцъ вя цстцнлцйя малик олмаг цчцн Аллаhдан кянарда сябябляр вя васитячиляр арайанлар бунлары Аллаhа ортаг етмиш оларлар. Чцнки ня малын, ня етибарын, ня дя вязифянин инсана эцъ веряъяк бир ирадяси йохдур. Бундан башга, Аллаh hяр инсандан бцтцн бунлары бир анда эери ала биляр. Мясялян, ян йцксяк вязифядяки бир инсан бир анда вязифясиз, малсыз вя етибарсыз гала биляр. Чцнки hяр шейин тяк вя hягиги саhиби олан Аллаhдыр.

Аллаh иззят вя нцфуза, Она дост олан, кюнцлдян баьланана, Гурана табе олан бяндяляриня веряр. Гурана табе олан бир инсан hеч вахт юзцнц ахирятдя Аллаhын гаршысында алчалдаъаг, ону утандырыб пешманлыьа салаъаг бир яхлага вя давраныша йахын дурмаз. Щеч кимдян горхуб чякинмяз, hеч кимя йарынмаз, hеч кимин эцъ вя йа залымлыьындан горхуб чякинмяз. Садяъя, Аллаhы разы етмяк истяр вя садяъя, Аллаhдан горхуб чякиняр. Бу сябябдян hеч бир зяифлийи, инсанлар гаршысында яскиклийи йохдур. Мала, вар-дювлятя, вязифя вя мювгейя саhиб олмаса да Аллаh ону Юз гатындан йардымы иля эцъ вя шяряф саhиби едяр. Беля бир инсан ейни заманда Гуран яхлагыны йашамаьын вя иманын вердийи цстцнлцйц вя шяряфи цзяриндя дашыйар. Аллаh буну бир айясиндя беля билдирир:

"...Щалбуки шяряф-шан да, (гцввят вя гялябя дя) йалныз Аллаhа, Онун Пейьямбяриня вя мюминляря мяхсусдур..." ("Мунафигун" суряси, 8).

 ДОЬРУ ЙОЛУ ТАПМАЬЫН СИРЛЯРИ

Jер цзцндяки hяр бир инсанын юзцня эюря доьру вя сяhвляри олур. Щяр биринин доьрулары тяйин етмядяки гайнаьы ися фярглидир. Бязиси охудуьу бир китабы, бязиси ятрафында эюрдцйц бир инсаны, бязиси бир сийасятчини, бязиси дя бир философу юзцня ряhбяр едир. Щалбуки ян доьру вя инсаны гуртулуша говушдураъаг тяк йол Аллаhын инсанлар цчцн мцяййянляшдирдийи диндир. Вя бу йолда инсанын йеэаня hядяфи Аллаhын разылыьыны, ряhмятини вя ъяннятини газанмагдыр. Диэяр йоллар инсанлара ня гядяр бярли-бязякли, ъазибядар эюрцнся дя, бу, алдадыъыдыр. Щамысы инсанлары дцнйада вя ахирятдя сонсузлуьа гядяр давам едяъяк бир гязайа, цмидсизлийя, бядбяхттлийя вя аъы бир язаба сцрцкляйяр.

Кимлярин доьру йола эятирилдикляри ися Гуранда билдирилян сирлярдир. Бунлара табе оланлар Аллаhын доьру йолу кечиряряк, ъяннятиндя гайьы эюстярдийи инсанлардыр.

 Дягиг билик иля иман эятирмяк

Щяр шейдян юнъя адамын доьру йола кечирилмяси цчцн иман эятирмяси лазымдыр. Яэяр бир инсан эюйлярин, йерин вя икиси арасындакыларын йеэаня саhиби вя йарадыъысынын Аллаh олдуьуна вя дцнйада вар олмаг мягсядинин Аллаhа гуллуг етмяк олдуьуна иман эятириб, hяйаты бойунъа Аллаhын ризасыны ахтарса, Аллаh ону доьру йола кечиряр. Аллаhа, ахирятя вя Гурана иманын ися дягиг бир иман олмасы лазымдыр. Бязи инсанлар hяр ня гядяр иман эятирдиклярини сюйлясяляр дя, иманларында шцбhя вя зяифликляр олмагдадыр. Беля инсанлар инкарчыларла бирликдя олдугда онларын тясириня дцшцб дин яхлагыны йашамагда асанлыгла зяифлик эюстяря билмякдя, Аллаhа вя диня гаршы давраныш нцмайиш етдиря билмякдядирляр. Щалбуки Аллаhын доьру йола кечирдийи гулларынын иманы дягиг вя шцбhясиздир:

"Вя елм верилян кясляр дя билсинляр ки, hагг сянин Ряббиндяндир. Артыг она инансынлар вя црякляри ондан архайын олсун. Шцбhясиз ки, Аллаh иман эятирянляри доьру йола йюнялдяр!" ("Щяъъ" суряси, 54).

Там бир тяслимиййятля Аллаhа дюнмяк

Иман эятирянлярин там бир тяслимиййятля Аллаhа цз чевирмяляри, Аллаhа гялбляри долусу баьланмалары да доьру йола эятирилмянин сирридир. Аллаhа иман эятирян вя ахирятдян горхан бир мюминин дцнйайа аид аъэюзлцйц йохдур. Jеэаня мягсяди Аллаhы разы етмякдир. Бу сябябдян бир мюмин hяр яхлаг вя давранышында Аллаhа цз тутур, Аллаhын ону сынадыьыны биляряк, hяр hадисядя Аллаhын онун цчцн йаздыьы Гядяря табе олур. Аллаh она тяслим оланлары доьру йола кечиряъяйини беля билдирир:

"Сизя Аллаhын hюкмляри охундуьу вя Онун пейьямбяри аранызда олдуьу hалда, сиз неъя кафир ола билярсиниз? Аллаhа сыьынан шяхс, шцбhясиз ки, доьру йола йюнялдилмишдир" ("Али-Имран" суряси, 101).

"Аллаh: "Дини доьру тутун, онда айрылыьа дцшмяйин!" - дейя Нуhа тювсийя етдийини, сяня вяhй буйурдуьуну, Ибраhимя, Мусайа вя Исайа тювсийя етдийини диндя сизин цчцн дя гануни етди. Сянин дявят етдийин мцшрикляря аьыр эялди. Аллаh истядийи кимсяни Юзцня сечяр вя тювбя едиб Она тяряф гайыдан кимсяни дя доьру йола йюнялдяр!" ("Шуяра" суряси, 13).

Верилян юйцдляри йериня йетирмяк

Аллаhын доьру йола эятирилмяк истяйян бяндяляриня башга бир ямри ися белядир:

"...Яэяр онлар верилян нясиhятляря ямял етсяйдиляр, ялбяття, бу онлар цчцн даhа хейирли вя даhа дцзэцн оларды. О заман Биз дя онлара Юз тяряфимиздян бюйцк мцкафат верярдик. Вя онлары дцз йола йюнялдярдик" ("Ниса" суряси, 66-68).

Аллаhдан горхан мюминляр давамлы олараг хяталарындан арынмаг вя Аллаhын ян чох разы олаъаьы яхлага йетишмяк цчцн чалышарлар. Анъаг, ялбяття ки, хяталардан сцрятля тямизлянмяк вя доьру йола кечирилмяк цчцн инсанын тявазюкар олмасы лазымдыр. Тявазюкар вя тямизлянмяйи истяйян бир инсан ян башда Аллаhын ямрлярини там олараг йериня йетиряр. Айрыъа олараг салеh мюминляр бир-бирляринин hамиляридир. Бир-бирляриня йахшылыьы ямр едяр, писликдян узаг тутарлар. Буна эюря дя мюминлярин бир-бирляринин вердийи юйцдляря гаршы да тявазюкар олмасы, бир хятанын мюмин бир гардашынын она демясинин ахиряти цчцн бюйцк бир немят олдуьуну биляряк сюзя гулаг асмасы лазымдыр. Она верилян мясляhяти тутан бир инсан сцрятля хяталардан арынаъаг вя Аллаhын айядя билдирдийи кими, доьру йола йетишяъякдир. Аллаh шейтана уймагдан гачан, ону Гурана вя эюзял яхлага чаьыран адамлара табе олан гулларына беля мцждя вермякдядир:

"Таьута ибадят етмякдян чякиниб тювбя едяряк Аллаhа тяряф гайыданлары мцждя эюзляйир. Бяндяляримя мцждя вер! О кясляр ки, сюзц динляйиб онун ян эюзялиня уйарлар. Онлар Аллаhын доьру йола йюнялтдийи кимсялярдир. Аьыл саhибляри дя еля онлардыр!" ("Зумяр" суряси, 17-18).

 НЯФС ИНСАНА ВАР ЭЦЪЦ ИЛЯ ПИСЛИЙИ ЯМР ЕДЯР

Шям hяр ъцр пислийи, hям дя ондан горунмаьы билян няфс инсанын ичиндяки ямредиъи эцъдцр. Jяни бир инсана бир иши эюрдцрян, бир гярары вердирян мяняви эцъ няфсдир. Аллаh Гуранда няфсин бу ики хцсусиййятини беля билдирмишдир:

"Анд олсун няфся вя ону йарадана. Сонра да она эцнаhларыны вя пис ямяллярдян чякинмясини юйрядяня ки, няфсини тямизляйян мцтляг ниъат тапаъагдыр!" ("Шямс" суряси, 7-9).

Айялярдя инсанларын яхлагсызлыгларындан, етдикляри писликлярдян данышыларкян бу hярякятляринин гайнаьы олараг няфсляри эюстярилмякдядир. Няфс бу ъяhяти иля инсанын ян бюйцк дцшмянляриндян биридир. Няфс ловьа, хясис вя худбиндир, давамлы олараг юз арзу вя hявясини, юз гцруруну разы салмаг истяр, юз раhатлыьыны, юз мянфяятини, юз мямнунлуьуну дцшцняр. Истякляриня hямишя hалал йолларла говуша билмяйяъяйиня эюря дя вар эцъц иля инсана пислийи ямр едяр. Бу hягигят Гуранда Щз.Jусифин сюзляри иля беля ачыгланыр:

"Мян юзцмц тямизя чыхартмырам. Ряббимин ряhм етдийи кимся истисна олмагла, няфс инсана пис ишляр эюрмяйи ямр едяр. Щягигятян, Ряббим баьышлайандыр, ряhм едяндир!" ("Jусиф" суряси, 53).

Няфсин инсана вар эцъц иля пислийи ямр етмяси Аллаhдан горхан мюминляр цчцн чох юнямли бир сирдир. Бу, няфсин ойунларынын бир ан беля битмяйяъяйини, давамлы олараг инсана пислийи ямр едяряк бцтцн эцъц иля ону Аллаhын йолундан аздырмаьа чалышаъаьыны эюстярир. Бу сирря эюря няфс hеч вахт сусмайаъаг, hяр мясялядя юзцнц hаглы эюряъяк, юзцнц бцтцн инсанлардан даhа чох севяъяк, ловьаланаъаг, hяр нюв немятин онун олмасыны истяйяъяк, раhатлыг дцшкцнц олаъаг, гысаъа Аллаhын бяйяндийи яхлагын тамамиля тярсини инсана йашада билмяк цчцн hяр йолу тятбиг едяъякдир.

Нятиъя етибары иля инкар едянлярин, Гуран яхлагына табе олмайанларын hярякятляри вя яхлаглары тамамиля няфсляри тяряфиндян формалашыр. Онлар Аллаhдан горхмадыглары цчцн виъданларынын ямр етдийиня ирадя эюстяря билмяз, садяъя, няфсляринин ямр етдикляриня табе оларлар. Дин яхлагындан узаг ъямиййятлярдя узаг ъямиййятлярдя йашанан говьаларын, мянфяят тоггушмаларынын, бядбяхтликлярин кюкцндя hяр кясин няфсиня уйараг садяъя юз мянфяятини дцшцнмяси, hягиги севэи, hюрмят, фядакарлыг кими инсани хцсусиййятляри тамамиля итирмяляри дайаныр.

Бу сябябдян Аллаhын билдирдийи бу сирр чох юнямлидир. Яэяр инсан бу сирри унутмазса няфсиня гаршы тядбир эюря биляр. Буна эюря бир яхлаг вя hярякят эюстяря биляр. Няфс тянбяллийи ямр едярся, ону гат-гат ишлядяряк, няфс мянлийи ямр едярся, даhа фядакар олараг, няфс хясислийи ямр едярся, даhа ъомярд олараг няфсин ямр етдийи hяр ъцр писликдя якси олан ян йахшы hярякяти йериня йетиряряк ону тярбийя едя биляр. Аллаh "Шямс" сурясиндяки айялярдя няфся писликлярин йанында бу писликлярдян горунмаьын да илhам едилдийини билдирмишдир. Jяни инсанын няфсиндя писликляри вя яхлагсызлыглары ямр едян, бунлары асан, раhат вя эюзялэюстярян бир сясин йанында, йахшы вя эюзял оланы сечмясини дя ямр едян виъданы вардыр. Щяр инсан ичиндяки бу чякинянляр вя hансынын йахшы, hансынын пис олдуьуну таныйыр. Анъаг садяъя Аллаhдан горхуб чякинянляр виъданларына табе оларлар.

 ИНСАНЛАРА БОЛЛУГ ВЯ ВАР-ДЮВЛЯТ ВЕРИЛМЯСИНИН СИРЛЯРИ

Бцтцн каинат ичиндяки ъанлы вя ъансыз варлыгларын hамысы иля бирликдя Аллаhа мяхсусдур. Вя Аллаh саhиб олдугларындан истядиклярини истядийи инсанлара веряр. Инсанлара рузи верян, онлары зянэинляшдирян, бол мяhсуллар верян, немятляндирян Аллаhдыр. Аллаhын айяляриндя билдирдийи кими, Аллаh истядийи инсанын рузисини эенишляндирян, истядийинин рузисини ися гысыб азалдар вя бунларын hамысыны хейирля бир hикмят цчцн едяр. Рузиси боллашан да, азалан да бунларла сынанмагдадыр. Аллаhын вердийи немятлярля азыб ловьаланмайан, hамысы цчцн шцкр едянляр ялляриндяки немятляр алынанда ися Аллаhа тявяккцл едяряк сябрли оланлар Аллаhын разы олдуьу бяндялярдир. Гуранда билдирилян Щз.Сцлейманын сюзляри Аллаhын немятляринин инсанлар цчцн бир сынаг олдуьуну ачыгламагдадыр:

"Китабдан бир гядяр хябяри олан бириси деди: "Мян ону сяня бир эюз гырпымында эятирярям!" Сцлейман ону йанында hазыр дурмуш эюрцнъя деди: "Бу, Ряббимин лцтфцндяндир. Мяни имтаhана чякмяйи цчцндцр ки, эюряк шцкр едяъяйям, йохса нанкор олаъаьам! Ким шцкр ется, йалныз юзц цчцн шцкр едяр; ким нанкор олса, билсин ки hягигятян, Ряббим мюhтаъ дейилдир, кярям саhибидир!"" ("Нямл" суряси, 40).

Щз.Сцлейманын Гуранда хябяр верилян "Бу, Ряббимин лцтфцндяндир. Мяни имтаhана чякмяйи цчцндцр ки, эюряк шцкр едяъяйям, йохса нанкор олаъаьам!" шяклиндяки сюзляри, немятлярин инсанлара верилмясинин сябябляриндян бирини ачыгламагдадыр.

Аллаh Гуранда дцнйа hяйатынын бязяйи олараг мцяййянляшдирдийи маллары, оьуллары, hяйат йолдашларыны, гоhумлары, вязифяни, етибары, зяканы, эюзяллийини, саьламлыьы, эялир эятирян тиъаряти, уьуру, гысасы, hяр ъцр немяти инсаны йохламаг цчцн веряр.

Инкар eдянляря боллуг верилмясинин сирляри

Дцнйада, Аллаhа инанмадыьы hалда боллуг вя немят ичиндя йашайан, бярякяти торпаглар, саьлам учаглар саhиби олан, узун юмцр сцрмцш вя hяля дя йашамагда олан бир чох инсан вардыр. Бу инсанлар саhиб олдуглары иля Аллаhы разы етмяк явязиня ловьаланмагда, бунларла Ряббимизин ризасыны ахтармаг явязиня, Аллаhдан узаглашмагдадырлар. Щяр эцн артан вя дайанмадан эцнаh йыьан бу инсанлар саhиб олдугларынын онлар цчцн хейирли олдуьуну дцшцнярляр. Щалбуки Аллаh Гуранда бу инсанлара вердийи немятлярин вя таныдыьы мцддятин hикмятини вя сирлярини бу айялярля ачыгламагдадыр:

"Онларын ня мал-дювляти, ня дя оьул-ушаьы сяни hейрятя салмасын. Аллаh бунунла онлара анъаг дцнйада язаб вермяк вя кафир олдуглары hалда, ъанларынын чыхмасыны истяр" ("Тювбя" суряси, 85).

"Кцфр едянляр онлара вердийимиз мюhляти hеч дя юзляри цчцн хейирли санмасынлар! Бизим онлара вердийимиз мюhлят анъаг эцнаhларыны даhа да артырмалары цчцндцр. Онлар зялиледиъи бир язаб эюряъякляр!" ("Али-Имран" суряси, 178).

"Сян онлары бир мцддят юз шашгынлыглары ичиндя бурах! Мяэяр еля зянн едирляр ки, онлара вердийимиз вар-дювлят вя ювладла биз онларын йахшылыгларына тялясирик? Хейр, анламырлар!" ("Муминун" суряси, 54-56).

Айялярдя ачыгландыьы кими hаггында данышылан инсанларын саhиб олдуглары немятляр онлар цчцн хейирли дейилдир. Онлар цчцн мцяййянляшдирилян мцддят эцнаhларынын даhа да артмасы цчцндцр. Вахтлары тамам оланда ися ня маллары, ня ушаглары, ня дя вязифяляри онлары аъы бир язабдан гуртара биляр. Беляъя, Аллаh Мярйям сурясиндя даhа яввялки инсан нясилляриндя дя варлыг вя боллуг ичиндя йашайан, анъаг бу немятлярин юзлярини язабдан гуртара билмядийи гювмлярин hалыны билдирмишдир:

"Щалбуки Биз онлардан яввял нечя-нечя нясилляри мяhв етдик ки, онлар мал-дювлят вя симаъа даhа цстцн идиляр" ("Мярйям" суряси, 74).

Ейни айянин давамында ися бу инсанлара вахт верилмяси сябябинин сирри беля ачыгланмышдыр:

"Де: "Ким зялалят ичиндядирся, гой Ряhман она узун мцддят мюhлят версин". Няhайят, вяд олундуглары йа язабы, йа да гийамят эцнцнц эюрдцкдя онлар кимин мягамынын даhа пис, кимин тяряфдарларынын даhа зяиф олдуьуну биляъякляр" ("Мярйям" суряси, 75).

Аллаh сонсуз ядалятли вя мярhямятлидир. Щяр шейи бир hикмят вя хейир иля йарадар вя hяр кяс етдикляринин явязини там олараг алар. Буну билян мюминляр ятрафларында эерчякляшян hяр ишя Аллаhын йаратыьы hикмят вя хейири эюрмяк ниййяти иля бахарлар. Якс hалда, инсанлар hягигятлярдян узаг, алдадыъы бир дцнйа йашарлар.

АЛЛАЩЫН ИНКАР ЕДЯНЛЯРЯ О АНДА ЯЗАБ ВЕРМЯМЯСИНИН СИРРИ

Аллаhын Гуранда билдирдийи сирлярдян бири, инсанларын пис ямялляринин ъавабыны о анда алмамалары, hяр явязин мцяййян бир вахта гядяр тяхиря салынмасыдыр. Аллаh буну айясиндя беля билдирир:

"Яэяр Аллаh инсанлары етдикляри эцнаhлара эюря ъязаландырсайды, йер цзцндя бир няфяри беля саь гоймазды. Лакин Аллаh онлары (онларын ъязасыны) мцяййян бир вахта гядяр эеъикдиряр. Няhайят, онларын вахты эялиб чатдыгда hяряйя юз ямяли мцгабилиндя ъяза, йахуд мцкафат веряр. Чцнки Аллаh Юз бяндялярини эюряндир!" ("Фатир" суряси, 45).

"Ряббин баьышлайандыр, мярhямятлидир. Яэяр онлары эцнаhларына эюря ъязаландырмаг истясяйди, онларын язабыны сцрятляндирярди. Лакин онларын вахты вардыр. О заман онлар Аллаhын язабындан гачыб ъанларыны гуртармаьа ясла бир йер тапа билмязляр!" ("Кяhф" суряси, 58).

Бир чох инсан етдийи пис ямяллярин явязини о анда алмайанда писликляринин ъавабсыз галаъаьыны дцшцняр. Щятта бу сябябдян тювбя етмяз, пешманлыг чякмяз, hярякятини дцзялтмяз, ъавабсыз галаъаьыны дцшцндцйц цчцн азьынлыьыны даhа да артырар. Аьылсыз олдуьу цчцн бунун эяляъякдяки язабынын да дюзцлмяз олдуьуну фикирляшя билмяз. Аллаh бу мювзуда беля бир айя hюкм етмякдядир:

"Кцфр едянляр онлара вердийимиз мюhляти hеч дя юзляри цчцн хейирли санмасынлар! Бизим онлара вердийимиз мюhлят анъаг эцнаhларыны даhа да артырмалары цчцндцр. Онлар зялиледиъи бир язаб эюряъякляр!" ("Али-Имран" суряси, 178).

Бу, Аллаhын инсанлары сынамаг цчцн етдийи бир тяхиридир. Щалбуки hяр инсанын етдикляринин ъавабыны алмасы цчцн Аллаh гатында мцяййян едилмиш бир мцддят вардыр. О вахт эяляндя ня бир ан яввяля алынар, ня дя бир ан эеъикдириляр. Аллаh hяр кясин мцтляг юз ъавабыны алаъаьыны айяляриндя беля ачыглайыр:

"Яэяр Ряббиндян юнъя бир сюз вя мцяййян едилмиш бир вахт олмасайды, шцбhясиз ки, онлара да беля бир язаб верилмяси лазым эялярди" ("Таhа" суряси, 129).

"Мян онлара мюhлят верирям. Лакин долашдырыб бяла торуна салмаьымда, сюзсцз ки, чох аьырдыр!" ("Яраф" суряси, 183).