| АЛЛАЩ
ЩЯР
ИНСАНЫН
ДУАСЫНЫ
ГЯБУЛ
ЕДЯР
онсуз
мярhямят, шяфгят
вя эцъ саhиби
олан Аллаh Гуранда
инсанлара чох
йахын олдуьуну,
она дуа едяряк
бир шей истяйяркян
онларын дуаларыны
гябул едяъяйини
билдирир. Бу
мясяля иля баьлы
олан айялярдян
бири белядир:
"Бяндялярим
Мяни сяндян
сорушдугда
сюйля ки, Мян
онлара йахынам.
Дуа едиб Мяни
чаьыранын дуасыны
гябул едярям.
Эяряк онлар
да Мяним чаьырышымы
гябул едиб Мяня
иман эятирсинляр.
Бунунла да, ола
билсин ки, доьру
йола йетишсинляр"
("Бягяря" суряси,
186).
Аллаh
айясиндя дя
билдирдийи
кими, hяр инсана
чох йахындыр,
hяр инсанын диляйини,
цряйиндян кечирдиклярини,
дцшцндцклярини,
бир достуна
сюйлядиклярини,
пычылдашараг
данышдыгларыны,
hятта шцурларында
дашыдыгларыны
да билир. Беляликля,
Аллаh Она цз тутуб
дуа едян, Ондан
истяйи олан
hяр кяси дуйур
вя билир. Бу, инсанлар
цчцн чох бюйцк
бир немят вя
Аллаhын мярhямятинин,
ряhмятинин вя
сонсуз эцъцнцн
эюстяриъисидир.
Аллаh
сонсуз бир эцъя
вя елмя саhибдир.
Аллаh бцтцн каинатда
вар олан hяр шейин
саhибидир. Ян
эцълц кими эюрцнян
инсанлардан
ян бюйцк зянэинликляря,
ян еhтишамлы
эюй ъисимляриндян
торпаьын дяринликляриндя
йашайан кичик
бир hейвана гядяр
ъанлы-ъансыз
hяр варлыг Аллаhа
аиддир вя Аллаhын
ирадя вя идаряси
алтындадыр.
Бу
hягигятя иман
эятирян hяр бир
инсан Аллаhдан
hяр шейи истяйя
биляр вя Аллаhын
дуасыны гябул
етмясини ума
биляр.
Мясялян,
амансыз кими
эюрцнян хястялийя
тутулан бир
инсан, ялбяття
ки, бцтцн тибби
тядбирляря
ял атаъагдыр.
Анъаг шяфаны
верянин Аллаh
олдуьуну биляряк,
саьалмасы цчцн
Аллаhа дуа едяр.
Вя йа ичиндя
бир нюв горху
йа да hяйяъан
дуйан бир инсан
Аллаhдан цряйиня
раhатлыг вермяси
вя ону бцтцн
горхулардан
гуртармасы
цчцн дуа едяр.
Ишиндя гаршысына
чятинликляр
чыхан бир инсан
Аллаhын ишлярини
асанлашдырмасы,
чятинликлярини
hялл етмяси цчцн
Аллаhа цз тута
биляр. Инсан
бунлар кими
саймагла гуртармайаъаг
гядяр чох мювзуда
Аллаhдан ня ися
истяйя биляр.
Аллаhын hидайятини
артырмасы, ону
ъяннятя салеhлярля
бирликдя сонсуза
кими сахламасы,
ъянняти, ъяhяннями,
Аллаhын эцъцнц
даhа йахшы гаврайыб
анламаг цчцн
гаврайышыны
артырмасы, зянэинлийинин
артмасы кими...
Анъаг
бир йердя вурьуланмасы
лазым олан вя
Гуранда билдирилян
бир сирр дя вардыр.
Аллаhын "Инсан
хейир-дуа етдийи
кими, бяд дуа
да едяр. Инсан
тяляскяндир"
("Исра" суряси,
11) айясиндя дя
билдирдийи
кими, инсанын
hяр дуасы юзц
цчцн хейирли
олмайа биляр.
Мясялян, бир
инсан ушагларынын
эяляъяйи цчцн
Аллаhдан чох
чох бюйцк бир
мцлк вя вар-дювлят
истяр. Анъаг
Аллаh онун бу
истяйиндя бир
хейир эюрмяйя
биляр. Бялкя
дя вар-дювлят
ушагларынын
азьынлашыб
ловьаланмаларына
сябяб олаъагдыр.
Аллаh бу инсанын
дуасыны ешидяр
вя дуасына ян
хейирли шякилдя
явяз веряр. Вя
йа бир инсан
бир йеря бир
ан яввял чатмаг
цчцн дуа едяр.
Амма бялкя дя
онун цчцн о йеря
даhа эеъ эетмяси
вя бирийля гаршылашараг
ондан ахирятиня
файда эятиряъяк
бир шей юйрянмяси
даhа хейирлидир.
Аллаh буну билир
вя hямин адамын
дуасына онун
дцшцндцйц кими
дейил, ян хейирли
олаъаг шякилдя
ъаваб веряр.
Jяни Аллаh о инсаны
ешидяр, амма
дуасында онун
цчцн бир хейир
эюрмяся, онун
цчцн ян хейирли
оланы йарадар.
Бу, чох мцhцм бир
сирдир.
Бу
сирри билмяйянляр
Аллаhа дуа етдикдян
сонра дуалары
гябул олунмайынъа,
Аллаhын онлары
ешитмядийини
зянн едярляр.
Бу, чох йанлыш
вя авам бир инанъдыр.
Чцнки Аллаh инсана
шаh дамарындан
даhа йахындыр
("Гаф" суряси,
16). О, инсанын hяр
данышмасындан,
hяр дцшцнъясиндян,
hяйатынын hяр
анындан хябярдардыр.
Инсан йатанда
да Аллаh онун
hяр hалыны, йухусунда
эюрдцкляриня
гядяр биляр.
Бунларын hамысыны
йарадан Аллаhдыр.
Беляликля, инсан
hяр дяфя Аллаhа
дуа едяндя дуасынын
Аллаh тяряфиндян
бир ибадят олараг
гябул едилдийини
билмяли вя дуасына
онун цчцн ян
йахшы заманда
вя ян хейирли
шякилдя ъаваб
вериляъяйиня
иман эятирмялидир.
Дуа
hяр инсан цчцн
чох гиймятли
бир ибадят вя
бюйцк бир немятдир.
Чцнки Аллаh инсана
дуа васитясиля
Аллаhын хейирли
вя эюзял эюрдцйц
hяр шейя йетишмя
имканы вермишдир.
Аллаh
"Де:
Яэяр ибадятиниз
олмаса, Ряббимин
йанында ня гядир-гиймятиниз
олар?"" (Фурган
суряси, 77) айяси
иля дуанын инсанлар
цчцн яhямиййятини
билдирмякдядир.
Аллаh
сыхынты вя еhтийаъ
ичиндя оланын
дуасыны гябул
едяр
Дуа
едилян заманлар
инсанын Аллаhа
олан йахынлыьынын,
достлуьунун
вя Аллаhа ня гядяр
мюhтаъ олдуьунун
ян айдын олараг
анлашылдыьы
анлардыр. Чцнки
инсан дуа едяркян
hям Аллаhын гаршысында
ня гядяр аъиз
вя эцъсцз олдуьуну
анлайар, hям дя
она Аллаhдан
башга hеч бир
эцъцн кюмяйинин
олмайаъаьынын
фяргиня варар.
Инсанын дуасынын
сямимиййяти
вя ичдян эялмяси
ися Аллаhдан
истядийи шейя
ня гядяр еhтийаъ
дуйдуьуну hисс
етмяси иля баьлыдыр.
Мясялян, hяр инсан
дцнйайа сцлh
вя сакитлик
эялмяси цчцн
дуа едя биляр.
Лакин мцhарибянин
ортасындакы
бир инсанын
бу мязмунда
дуасы диэярляриня
эюря даhа сыхынты
вя еhтийаъ ичиндя
олаъаг, беляликля
дя бу инсан бу
мювзуда Аллаhа
даhа чох йалварараг
вя мюhтаъ олараг
дуа едяъякдир.
Вя йа дянизин
ортасында фыртынайа
дцшмцш бир эямидяки
йа да гязайа
уьрамаг яряфясиндя
олан тяййарядяки
инсанларын
hамысы Аллаhа
йалвара-йалвара
дуа едярляр.
Дуаларында
сон дяряъя сямими
вя итаяткар
оларлар. Аллаh
бир айясиндя
буну беля билдирир:
"Де:
"Эизлиндя дуа
едиб: "Яэяр бизи
суйун вя гурунун
зцлмятиндян
гуртарсан, ялбяття,
шцкр едянлярдян
оларыг", - дейя
йалвардыьыныз
заман сизляри
бунлардан хилас
едян кимдир?""
("Янам" суряси,
63).
Аллаhын
Гуранда билдирдийи
мягбул дуа "йалвара-йалвара"
олан дуадыр:
"Ряббинизя
йалвара-йалвара,
hям дя эизлиъя
дуа един. Шцбhясиз
ки, О, hядди ашанлары
севмяз!" ("Яраф"
суряси, 55).
Аллаh
башга бир айядя
ися сыхынты
вя еhтийаъ ичиндя
оланын дуасыны
гябул етдийини
билдирир:
"Jахуд
яли hяр йердян
цзцлцб дарда
галан бириси
Она дуа етдийи
заман онун дуасыны
гябул буйуран,
шяри совушдуран,
сизи йер цзцнцн
варисляри едян
кимся? Мяэяр
Аллаhла йанашы
башга бир танрымы
вар? Сиз ня аз
дцшцнцб дашынырсыныз?"
("Нямл" суряси,
62).
Ялбяття
ки, бир инсанын
истякляри цчцн
Аллаhа йалвармасы,
сыхынты вя еhтийаъ
ичиндя дуа етмяси
цчцн юлцм тяhлцкяси
ичиндя олмасы
сярт дейилдир.
Бу мисаллар
инсанларын
дуанын сямими
вя ичдян олмасы
цчцн неъя бир
руh hалы лазым
олдуьуну, гяфлятдян
гуртулараг
юлцмя йахын
олдуглары анларында
неъя Аллаhа йюнялдиклярини
мцгайися едя
билмяляри цчцн
верилмишдир.
Аллаhа
кюнцлдян баьлы
олан мюминляр
ися юлцмц эюрмясяляр
дя, Ряббимизя
hяр заман сямимийятля
вя аъизликлярини
биляряк, мюhтаъ
олараг йюнялирляр.
Бу онлары, инкар
едянлярдян
вя иманы зяиф
оланлардан
айыран юнямли
бир юзялликдир.
Дуада
сярhяд танымамаг
Инсан,
Аллаhдан hяр шейи
hалал-hарам hцдудлары
ичиндя истяйя
биляр. Чцнки
даhа юнъя дя дейилдийи
кими, Аллаh бцтцн
каинатын тяк
hакими вя тяк
саhибидир, яэяр
истяся, инсана
hяр истядийини
веряр. Дуа иля
Аллаhа цз тутан
hяр инсан Аллаhын
hяр шейя эцъцнцн
чатдыьына, hяр
истяйинин Аллаh
цчцн чох асан
олдьуна, дуасы
онун цчцн хейирля
нятиъяляняъякся,
Аллаhын истяйини
эерчякляшдиряъяйиня
иман эятирмялидир.
Гуранда нцмуняляри
верилян пейьямбярлярин
вя салиh мюминлярин
дуалары мюминлярин
Аллаhдан няляри
истядикляриня
даир юрнякдир.
Мясялян, Щз. Зякяриййя
Аллаhдан хейирли
бир шей истямишдир
вя hяйат йолдашынын
гысыр олмасына
бахмайараг
Аллаh онун дуасынын
явязини вермишдир:
"(Зякяриййа)
Ряббиня эизлиъя
дуа едиб йалвардыьы
заман беля демишди:
"Ей Ряббим! Артыг
сцмцйцм сусталмыш,
башым аьаппаг
аьармышдыр.
Ей Ряббим! Сяня
дуа етмякля
hеч вахт нацмид
олмамышам. Мян
юзцмдян сонра
эялян гоhум-ягрябамдан
горхурам. Зювъям
дя ки, гысырдыр.
Буна эюря дя
мяня Юз дярэаhындан
бир оьул бяхш
ет ки, о hям мяня,
hям дя Jягуб няслиня
варис олсун.
Ей Ряббим! Щям
дя еля ет ки, о
Сянин ризаны
газанмыш олсун!""
("Мярйям" суряси,
3-6).
Аллаh
Щз. Зякяриййянин
дуасыны гябул
етмиш вя ону
Щз. Jяhйа иля мцждялямишдир.
Щз.Зякяриййя
ися бир оьлу
олаъаьы мцждясини
аланда, арвады
гысыр олдуьу
цчцн чашмышдыр.
Аллаhын Щз. Зякяриййяйя
вердийи ъаваб
мюминлярин
дуаларында
унутмамалары
лазым олан бир
сирри эюстярмякдядир.
"Деди:
"Ей Ряббим! Зювъям
доьмайан бир
гадын, мян дя
гоъалыб ялдян
дцшмцш икян
мяним неъя оьлум
ола биляр?" (Jанына
эялян мяляк:)
"Дедийин кимидир,
лакин Ряббин
буйурду ки, бу
иши эюрмяк Мяним
цчцн асандыр.
Неъя ки, илк яввял
сяни hеч бир шей
дейилкян йаратмышдым!""
("Мярйям" суряси,
8-9).
Гуранда
дуасы гябул
олунан бир чох
пейьямбярин
дя хябяри верилмишдир.
Мясялян, Щз. Нуh
hидайят тапмалары
цчцн hяр йола
ял атдыьы, анъаг
буна бахмайараг
азьынлыьы эетдикъя
артан тайфасы
цчцн Аллаhдан
язаб истямиш
вя Аллаh дуасына
ъаваб олараг
тайфасына тарихя
дцшяъяк гядяр
бюйцк вя шиддятли
бир язаб вермишдир.
Бир
сыхынты кечиряркян
Щз. Яййуб да Ряббини
чаьырараг "Мяня
бяла цз верди.
Сян ряhмлярин
ян ряhмлисисян"
("Янбийа" суряси,
83) демишдир. Аллаh
Щз.Яййубун дуасынын
гаршылыьыны
Гуранда беля
билдирир:
"Биз
дуасыны гябул
буйурдуг, ону
дцчар олдуьу
бяладан гуртардыг.
Дярэаhымыздан
бир ряhмят вя
ибадят едянляря
ибрят дярси
олсун дейя, ювладларыны
гайтарыб она
вердик, цстялик
бир о гядяр дя
ялавя етдик"
("Янбийа" суряси,
84).
Щз.
Сцлейманын
Гуранда хябяр
верилян: "Ей
Ряббим, мяни
баьышла вя мяня
еля бир мцлк
вер ки, мяндян
сонра hеч кяс
наил ола билмясин.
Щягигятян сян
бюйцк еhсан саhибисян",
("Сад" суряси,
35) шяклиндяки
дуасына ъаваб
олараг Аллаh
она чох бюйцк
бир игтидар
вя зянэинлик
вермишдир.
Jяни
ки, дуа едянляр,
Аллаhын эцъцнцн
hяр шейя йетдийини
вя Аллаhын "Ол"
ямрийля hяр шейин
бир анда ола
биляъяйини
билмяли вя бунлара
иман эятиряряк
Аллаhдан истямялидирляр.
Аллаh бир айясиндя
дя билдирдийи
кими, hяр шей Аллаh
цчцн асандыр,
Аллаh hяр дуаны
ешидир вя билир.
Аллаh
дцнйаны истяйянляря
дцнйаны веряр,
анъаг, онлар
ахирятдя бюйцк
итки ичиндя
оларлар.
Аллаhдан
лазыми шякилдя
горхуб чякинмяйян,
ахирятя дя дцзэцн
бир биликля
иман эятирмяйян
инсанларын
истякляри садяъя
дцнйайааид
олар. Онлар зянэинлийи,
мцлки, етибары
анъаг бу дцнйадакы
hяйатлары цчцн
истярляр. Аллаh,
садяъя дцнйа
цчцн ня ися истяйянлярин
ахирятдя бир
газанълары
олмайаъаьыны
билдирир. Мюминляр
ися hям дцнйа
hяйатлары, hям
дя ахирятляри
цчцн Аллаhа дуа
едярляр. Чцнки
ахирятин дцнйа
hяйаты гядяр
дягиг вя йахын
бир hяйат олдуьуна
иман эятирярляр.
Аллаh буну Гуранда
беля билдирир:
"...Инсанларын
бязиси: "Ей Ряббимиз,
бизя ня веряъяксянся,
еля бу дцнйада
вер!" - дейирляр.
Беля шяхслярин
ахирятдя hеч
бир пайы йохдур!
Бязиляри ися:
"Ей Ряббимиз,
бизя дцнйада
да, ахирятдя
дя эюзял немятляр
вер, бизи ъяhянням
язабындан гору!"
- дейирляр. Беля
шяхсляри газандыгларына
эюря мцкафат
эюзляйир. Аллаh
тезликля hагг-hесаб
чякяндир!" ("Бягяря"
суряси, 200-202).
Мюминляр
дя дуаларында
Аллаhдан саьлыг,
зянэинлик, елм
вя эюзяллик
истярляр. Анъаг
онларын hяр дуаларында
Аллаhын мямнунлуьу
вя диня уйьун
бир ниййят вардыр.
Мясялян, зянэинлийи
Аллаh йолунда
сярф етмяк цчцн
истярляр. Бу
мювзуйла ялагядар
олараг Аллаhын
Гуранда нцмуня
вердийи пейьямбярлярдян
бир Щз.Сцлеймандыр.
Щз.Сцлейман
Аллаhдан она
hеч кимин йетишя
билмяйяъяйи
гядяр бюйцк
бир мцлк вермясини
истяркян буну
дцнйайа йюнялмиш
бир аъэюзлцк
олараг дейил,
Аллаh йолунда
истифадя етмяк,
инсанлары Аллаhын
дининя чаьырмаг
вя Аллаhы зикр
етмяк цчцн истямишдир.
Щз. Сцлейманын
Гуранда билдирилян
сюзляри онун
сямими ниййятинин
бир яксидир.
Айядя беля буйурулур:
"...Мян
эюзяллийи (дцнйа
малыны) Ряббимин
зикриндян долайы
севирям" ("Сад"
суряси, 32).
Аллаh,
Щз.Сцлейманын
бу дуасыны гябул
етмиш, она hям
дцнйада бюйцк
бир мцлк вермиш,
hям дя ону ахирят
немятлярийля
мцкафатландырмышдыр.
Бунунла йанашы,
садяъя дцнйа
hяйатыны истяйян,
ахиряти дцшцнмяйянляря
дя Аллаh дцнйада
истядиклярини
веряр, анъаг
онлара ахирятдя
язаб долу бир
hяйат вардыр.
Дцнйа hяйатында
саhиб олдуглары
hеч бир немяти
ахирятдя тапа
билмязляр. Аллаh
бу мцhцм мялуматы
Гуранда бу айяляри
иля инсанлара
билдирмякдядир:
"Биз
ахирят газанъыны
истяйянин газанъыны
артырар, дцнйа
мянфяяти истяйяня
дя ондан верярик.
Онун ахирятдя
hеч бир пайы йохдур"
("Шура" суряси,
20).
"Щяр
кяс фани дцнйаны
истяся, дилядийимиз
шяхся истядийимиз
немяти орада
тезликля верярик.
Сонра ися она
ъяhяннями мяскян
едярик. О, гынанмыш,
говулмуш бир
вязиййятдя
дахил олар!"
("Исра" суряси,
18).
АЛЛАЩ
ШЦКР ЕДЯНЛЯРИН
НЕМЯТЛЯРИНИ
АРТЫРАР
Шяр инсан
hяйатынын hяр
аны цчцн Аллаhа
мюhтаъдыр. Уддуьу
hавадан йедийи
йемяйя, ялини-айаьыны
ишлятмясиндян
даныша билмясиня,
сыьына билмясиндян
эцлцб няшялянмясиня
гядяр Аллаhын
йаратдыгларына
вя она баьышладыгларына
мюhтаъ олараг
йашайар. Анъаг
инсанларын
бюйцк бир hиссяси
аъизликлярини
вя Аллаhа мюhтаъ
олдугларыны
анламазлар.
Онлар hяр шейин
юз-юзцня йарандыьыны
вя йа саhиб олдуглары
шейляри юзязиййятляри
вя зяhмятляри
нятиъясиндя
газандыгларыны
дцшцнярляр.
Бу, hям бюйцк бир
йанлышлыг, hям
дя Аллаhа гаршы
бюйцк бир нанкорлугдур.
Онлара кичик
бир hядиййя алан
бир инсана беля
неъя тяшяккцр
едяъяйини билмяйян
бу инсанлар
Аллаhын hяйатлары
бойунъа онлара
вердийи сайсыз-hесабсыз
немяти эюрмямязлийя
вурараг йашайарлар.
Щалбуки, Аллаhын
hяр инсана вердийи
немят саймагла
гуртармайаъаг
гядяр чохдур.
Аллаh буну бир
айядя беля билдирир:
"Яэяр
Аллаhын немятлярини
сайаъаг олсаныз,
сайыб гуртара
билмязсиниз.
Щягигятян, Аллаh
баьышлайандыр,
ряhм едяндир!"
("Няhл" суряси,
18).
Буна
бахмайараг,
инсанларын
бюйцк бир hиссяси
шцкр етмяз. Бунун
сябяби ися айялярдя
билдирилмякдядир.
Инсанлары Аллаhын
йолундан аздырмаг
цчцн анд ичян
шейтан инсанларын
шцкр етмялярини
дя янэялляйяъяйини
сюйлямишдир.
Шейтанын бу
сюзляри Гуранда
беля билдирилир:
"Сонра
онларын гаршыларындан
вя архаларындан,
саьларындан
вя солларындан
эяляъяйям вя
сян онларын
яксяриййятини
шцкр едян эюрмяйяъяксян!"
Аллаh буйурду:
"Орадан рцсвай
олмуш вя кянар
едилмиш hалда
чых. Онлардан
hяр ким сяня уйса
ъязасыны алаъаг.
Ялбяття, ъяhяннями
сизин hамынызла
долдураъаьам!"
("Яраф" суряси,
17-18).
Мюминляр
ися саhиб олдуглары
hяр немят цчцн
ня гядяр аъиз
вя мюhтаъ олдугларыны
дцшцняряк Аллаhа
шцкр едярляр.
Мюминлярин
Аллаhа шцкр етдикляри
йеэаня немят
вар-дювлят, мал,
мцлк дейилдир.
Щяр шейин саhибинин
вя hакиминин
Аллаh олдуьуну
билян мюминляр
саьламлыглары,
эюзялликляри,
елмляри, аьыллары,
иманы севмяляри,
кцфри чиркин
эюрмяляри, hидайят
яhли олмалары,
тяртямиз мюминлярля
бирликдя олмалары,
анлайыш, бясирят
вя фярасят саhиби
олмалары, эцъляри
етибары иля
шцкр едярляр.
Эюрдцкляри
эюзял бир мянзяря
цчцн вя йа ишляри
раhат hялл оланда,
истядикляри
бир шей эерчякляшяндя,
эюзял бир сюз
ешидяндя, севэи
вя hюрмят эюряндя
вя саймагла
гуртара билмяйяъяйимиз
гядяр чох немятля
гаршылашанда
дярhал Аллаhа
шцкр едяр, Онун
мярhямятини,
шяфгятини, Ряhман
вя Ряhим олдуьуну
дцшцнярляр.
Аллаh
онларын бу яхлагына
ъаваб олараг
Гуранда бир
сирр билдирмишдир.
Бу сирр Аллаhын
шцкр едянляря
немятлярини
артыраъаьыдыр.
Мясялян, ъансаьлыьы
вя эцъц цчцн
шцкр едян бир
мцсялманын
эцъцнц вя саьламлыьыны
Аллаh даhа да
артырар. Елми
вя йа мцлки цчцн
шцкр едянляря
Аллаh даhа чох
елм вя мцлк веряр.
Бу, онларын Аллаhын
вердикляриня
гане олан, саhиб
олдуглары немятлярля
севинян, сямими
вя Аллаhа дост
инсанлар олмагларындандыр.
Аллаh бу сирри
Гуранда беля
билдирмишдир:
"Jадыныза
салын ки, о заман
Ряббиниз буну
билдирмишди:
"Яэяр шцкр етсяниз,
сизя олан немятими
артыраъаьам.
Jох, яэяр нанкорлуг
етсяниз, унутмайын
ки Мяним язабым,
hягигятян, шиддятлидир!""
("Ибраhим" суряси,
7).
Шцкр
едян олмаг о
инсанын Аллаhа
йахынлыьынын,
достлуьунун
вя Аллаhа олан
севэисини дя
бир эюстяриъисидир.
Шцкр едян инсанлар,
даима hяр ишдя
Аллаhын йаратдыьы
эюзялликляри
вя немятляри
эюря билмяк
анлайыш вя баъарыьына
маликдирляр.
Инкарчы вя йа
нанкор бир инсан
ян эюзял йерлярдя
беля hямишя чатышмазлыглары,
гцсурлары эюрцр,
онларла нараhат
вя бядбяхт олур.
Аллаhын йарадышынын
бир hикмяти олараг
да бу инсанларын
гаршыларына
hямишя тярс кими
эюрцнян ишляр,
эюзял олмайан
мянзяряляр
чыхар. Щалбуки
эюзял вя сямими
бир бахыша малик
инсанлар цчцн
ися Аллаh бцтцн
эюзялликляри
вя немятляри
hямишя артырараг
эюстярир.
Эюрцндцйц
кими, Аллаhын
шцкр едянляря
немятлярини
артырмасы Гуранын
сирляриндян
биридир. Анъаг
бурада унудулмамалыдыр
ки, бу шцкрц hягиги
бир сямимиййятля
етмяк лазымдыр.
Сямими шякилдя
Аллаhа цз тутараг,
Онун сонсуз
шяфгят вя мярhямятинин
чошгунлуьуну
дуйаран едиля
билинмяйян,
садяъя нцмуня
цчцн диля эятирилян
бир шцкр ифадяси
ялбяття сон
дяряъя сямимиййятсиздир.
Вя синялярин
ичиндя эизлядилян
сирляри билян
Аллаh бу сямимиййятсизлийин
дя шаhидидир.
Беля бир руh hалы
ичиндя шцкр
едянляр Аллаhын
синялярин дяринлийиндя
сахланыланлары,
инсанларын
ниййятлярини,
эизлядиклярини,
эизлинин дя
эизлисини билдийинин
шцурунда дейилляр.
Раhат бир йердя
йалан ифадялярля
шцкр едяр, амма
чятин бир анда
раhатъа нанкорлуг
едя билярляр.
Буну
да унутмамаг
лазымдыр ки,
сямими мюминляр
ян чятин анларда
беля шцкр едяндирляр.
Кянардан бахан
бир эюз, мюминлярин
саhиб олдуглары
немятлярдя
бир азалма эюря
биляр. Анъаг
мюминляр hяр
ишин вя чеврянин
немят йюнцнц
эюря билдикляри
цчцн бунда да
бир хейир олдуьуну
билирляр. Мясялян,
Аллаh инсанлары
бир аз горху,
аълыг, ъанлардан
вя маллардан
азалтма иля
сынайаъаьыны
билдирмякдядир.
Беля бир вязиййятдя
мюминляр бунлара
сябр етдикляри
hалда Аллаhын
онлары ъяннят
немятляри иля
мцкафатландыраъаьыны
умараг, севиняр
вя шцкр едярляр.
Аллаhын hеч бир
заман онларын
эцъляринин
цстцня йцк йцклямяйяъяйини
биляр, бунун
инамы вя итаяти
иля сябр едяр
вя шцкр едян
оларлар. Бу сябябдян
hяр заман шцкр
едянлярдян
олмаг нязяря
чарпан бир мюмин
сифятидир вя
Аллаh шцкр едянляря
hям ахирятдя,
hям дя дцнйада
немятлярини
артырараг веряъякдир.
ГЯДЯРЯ
ТЯСЛИМ ОЛМАГ
ВЯ ТЯВЯККЦЛДЯКИ
СИРЛЯ
Тявяккцл
садяъя эцълц
бир имана саhиб,
Аллаhын эцъцнц
тягдир едя билян
вя Она йахын
олан мюминляря
аид бир юзялликдир.
Гаврайа билянляр
цчцн тявяккцлдя
юнямли сирляр
вя бюйцк немятляр
вардыр. Тявяккцл
Аллаhа вя йаратдыьы
гядяря гяти
бир тяслимиййят
вя етибардыр.
Аллаh инсанлар
да дахил олмагла
ъанлы-ъансыз
бцтцн варлыглары
бир гядярля
йаратмышдыр.
Мясялян, эцняшин,
айын, дянизлярин,
эюллярин, аьаъларын,
чичяклярин,
кичик бир гарышганын,
будагдан дцшян
тяк бир йарпаьын,
столунузун
цстцндяки тоз
зяррясинин,
йолда йерийяркян
айаьыныза дяйян
дашын, он ил яввял
сатын алдыьыныз
палтарын, сойудуъунуздакы
шяфтялинин,
ананызын, атанызын,
гоhум-ягрябаларынызын,
мяктяб йолдашларынызын,
сизин, гысаъасы
hяр кясин вя hяр
шейин Аллаh йанында
милйонларъа
ил юнъя дягиглянмиш
бир гядяри (талейи)
вардыр. Вя hяр
варлыьын гядяри
Аллаhын йанында
"Лявhи-Мяhфуз"
адлы бир китабда
йазылмышдыр.
Кимин ня заман
юляъяйи, hансы
йарпаьын ня
вахт hансы сурятля
йеря дцшяъяйи,
сойудуъунуздакы
шяфтялинин
ня вахт, hарасындан
чцрцмяйя башлайаъаьы,
дашын айаьыныза
дяйяня гядяр
кечиряъяйи
мярhяляляр, гысасы,
кичикли-бюйцклц
hяр hадися бу
китабда гейд
олунмушдур.
Мюминляр
талейя (гядяря)
иман эятирярляр
вя Аллаhын йаратдыьы
гядярин ян хейирлиси
вя ян эюзяли
олдуьуну билярляр.
Буна эюря дя
hяйатларынын
hяр анында тявяккцллцдцрляр.
Jяни hадисяляри
Аллаhын мцяййян
бир hикмятля
йаратдыьыны
вя шаhид олдуглары
hадися ня олурса-олсун,
Аллаhын бунда
бир хейир эцддцйцнц
билирляр. Мясялян,
юлцмъцл бир
хястялийя тутулмаг,
чох эцълц вя
амансыз бир
дцшмян ордусу
иля гаршылашмаг,
мясум олмасына
бахмайараг
ифтиралара
уьрамаг вя йа
инсанын аьлына
эяля биляъяк
ян цркцдцъц
hадисяляр беля
мюминляри hяйяъана
вя йа горхуйа
салмаз. Онлар
Аллаhын юзляри
цчцн йаратдыьыны
сябр вя мятанятля
эюзляйярляр.
Иман эятирмяйян
бир инсанын
дяhшятя вя цмидсизлийя
гапылаъаьы
hадисяляр гаршысында
онлар бюйцк
бир зювг аларлар.
Чцнки ян цркцдцъц
эюрцнтцляр
вя данышыглар
беля Аллаh йанында
яввялъядян
планлашдырылмыш
вя инсанын имтаhаны
цчцн йарадылмышдыр.
Бунлары сябр
вя тявяккцлля
гаршылайанлар,
Аллаhа вя Онун
йаратдыьы гядяря
тяслим олуб
эцвянянляр
Аллаhын разылыьыны
вя севэисини
газанаъаглар,
явязиндя сонсузлуьа
кими ъяннятдя
йашайаъаглар.
Беляликля, мюминляр
hяйатлары бойунъа
тявяккцлцн
раhатлыьыны
вя иманын севинъини
йашайарлар.
Бу, Аллаhын мюминляря
вердийи бир
сирр вя эюзялликдир
вя Аллаh Гуранда
тявяккцл едянляри
севдийини билдирир
("Али-Имран"
суряси, 159).
Тявяккцл
hаггында Гуранда
билдирилян
бир башга мясяля
ися тядбирдир.
Гуранын бир
чох айясиндя
мюминлярин
мцхтялиф вязиййятлярдя
ала биляъякляри
тядбирляр билдирилмякдядир.
Бунунла бирликдя
Аллаh тядбирлярин
онун йаздыьыны
дяйишдирмяйяъяйини,
анъаг бунларын
бир ибадят олараг
гябул едиляъяйини
дя башга айяляриндя
инсанлара бир
сирр олараг
верир. Щз.Jягубун
оьулларына
шяhяря эиряркян
тювсийя етдийи
тядбирляр вя
бунун ардынъа
тявяккцлц хатырлатмасы
буна бир нцмунядир.
Мювзуйла баьлы
айя белядир:
"Деди:
"Оьулларым!
Ейни бир гапыдан
эирмяйин, айры-айры
гапылардан
дахил олун. Бунунла
беля, мян Аллаhын
гяза-гядярини
сиздян hеч бир
шейля дяф едя
билмярям. Щюкм
йалныз Аллаhындыр.
Мян анъаг Она
тявяккцл етдим.
Гой тявяккцл
едянляр дя анъаг
Она тявяккцл
етсинляр!""
("Jусиф" суряси,
67).
Щз.Jагубун
сюзляриндян
дя эюрцндцйц
кими, мюминляр
мцтляг hяр мясялядя
хябярдарлыг
едирляр. Анъаг
Аллаhын гядярляриндя
юзляри цчцн
дилядиклярини
дяйишдиря билмяйяъяклярини
билирляр. Мясялян,
бир инсан йол
hярякят гайдаларына
чох диггят йетирмяли,
автомобилини
тяhлцкяли бир
шякилдя сцрмямялидир.
Бу, юзцнцн вя
диэяр инсанларын
hяйаты цчцн юнямли
бир тядбир вя
ибадятдир. Анъаг
Аллаh яэяр бир
инсан цчцн бир
йол гязасында
юлмяйи йазмышса,
эюрцляъяк hеч
бир тядбир онун
юлцмцня мане
ола билмяз. Бязян
бир инсанын
алдыьы хябярдарлыг
вя йа етдийи
бир hярякят ону
юлцмдян гуртармыш
кими эюрцня
биляр. Вя йа бир
инсан hяйатында
ани бир гярара
эяляряк hяйатынын
эедишини тамамян
дяйишя биляр,
башга бири юлцмъцл
бир хястялийя
тутулмушкян,
эцъ вя ирадя
эюстяряк хястялийя
галиб эяля биляр.
Анъаг бцтцн
бунлар о адамларын
гядярляриндя
олдуьу цчцн
белядир. Бязи
инсанлар бу
ъцр hадисяляри
"гядярини мяьлуб
етди", "гядярини
дяйишдирди"
кими сон дяряъя
мянтигсиз вя
йанлыш бир шякилдя
йозурлар. Щалбуки
hеч бир инсан,
ян эцълц вя язмли
эюрцняни беля,
Аллаhын онун,
йа да башгалары
цчцн йаздыьы
гядяри дяйишдирся
билмяз. Щеч бир
инсан бу эцъя
малик дейилдир.
Яксиня, hяр варлыг
Аллаhын йаратдыьы
гядяр гаршысында
аъиздир вя яслиндя
тябии олараг
гядяря тяслимдир.
Садяъя, бир чоху
буну гябул етмяк
истямир. Гядярин
варлыьыны инкар
етмяк дя яслиндя
онун гядяриндядир.
Нятиъя етибары
иля хястяликдян
вя йа юлцмдян
гуртаран, йа
да hяйатынын
эедишини тамамян
дяйишян инсанларын
hамысы гядярляриндя
олдуьу цчцн
бунлары йашайырлар.
Аллаh буну айяляриндя
беля билдирир:
"Jер
цзцндя баш верян
вя сизин юз башыныза
эялян еля бир
мцсибят йохдур
ки, Биз ону йаратмамышдан
яввял о, бир китабда
йазылмамыш
олсун. Бу, Аллаh
цчцн чох асандыр!
Бу сизин ялиниздян
чыхана кядярлянмямяйиниз
вя сизя вериляня
дя севиниб гцррялянмямяйиниз
цчцндцр. Аллаh
юзцнц бяйянян,
фяхр едян hеч
бир кяси севмяз!"
("Щядид" суряси,
22-23).
Аллаhын
айядя дя билдирдийи
кими, инсанын
гаршылашдыьы
hяр hадися Аллаh
йанындакы бир
китабда яввялъядян
мцяййянляшдириляряк
йазылмышдыр.
Вя Аллаh бу сябябдян
инсанын ялиндян
чыхана эюря
цзцлмямясинин
лазым олдуьуну
сюйляйир. Мясялян,
бюйцк бир йаньында
вя йа эирдийи
тиъарят hяйатында
бцтцн малыны,
мцлкцнц итирян
бир инсан, буну
гядяриндя олдуьу
цчцн йашайар.
Буна мане олмасы
вя йа гаршысыны
алмасы мцмкцн
дейилдир. Онда
бунун цчцн кядярлянмяси
дя мянасыз олаъагдыр.
Аллаh инсанлары
гядярляриндя
йаздыьы тяйин
етдийи бир чох
hадися иля дяйярляндирир.
Бу hадисяляря
тявяккцл едянляр
Аллаhын разылыьыны
вя севэисини
газанарлар.
Тявяккцлсцз
даврананлар
ися hям дцнйада
сыхынты, нараhат
вя бяхбяхт йашарлар,
hям дя ахирятдя
сонсуз бир язабла
гаршыланырлар.
Тявяккцлцн
инсан цчцн hям
дцнйада, hям дя
ахирятдя бюйцк
бир газанъ вя
раhатлыг олдуьу
ачыг-айдын бир
hягигятдир. Аллаh
тявяккцлля
баьлы сирляри
мюминляря веряряк
онларын цзяриндян
чятинликляри
эютцрмцш вя
онлар цчцн дцнйа
hяйатындакы
имтаhаны асан
hала эятирмишдир.
ЩЯР ИШДЯ
БИР
ХЕЙИР
ВАРДЫР
Мюминлярин
тявяккцллярини
асанлашдыран
вя саьламлашдыран
бир башга сирр
ися Аллаhын hяр
иши бир хейирля
йаратдыьыны
билдирмясидир.
Аллаh Гуранда
шяр кими эюрцнян
hадисялярдя
беля бир хейир
олдуьуну инсанлара
беля хябяр верир:
"...Ола
билсин ки, сиздя
нифрят hяр hансы
бир шейдя Аллаh
чохлу хейир
нязярдя тутмуш
олсун" ("Нися"
суряси, 19).
"...Бязян
хошламадыьыныз
бир шей сизин
цчцн хейирли,
бязян дя хошладыьыныз
бир шей сизин
цчцн зярярли
ола биляр. Аллаh
билир, сиз билмязсиниз"
("Бягяря" суряси,
216).
Мюминляр
бу сирри билдикляри
цчцн растлашдыглары
hяр ишдя хейир
вя эюзяллик
ахтарарлар.
Манея, чятинлик
вя чатышмазлыг
кими эюрцнян
hеч бир hадися
онлары цзмяз,
hяйаъанландырмаз.
Бу hаллары бюйцклц-кичикли
hяр hадисядя
hямишяликдир.
Сямими бир мцсялманын
илляр бойунъа
чалышараг саhиб
олдуьу бцтцн
маллар ялиндян
чыхса беля бунда
бир хейир вя
hикмят ахтарар.
Мясялян, Аллаhын
hяйатыны баьышламасына
шцкр едяр. Аллаhын
ону бир писликдян,
hарама эирмякдян
вя йа мал вя пул
аъэюзц едяряк
Аллаhын йолундан
чашдырыб азмагдан
горумуш ола
биляъяйини
дцшцняр. Буна
да шцкр едяр.
Чцнки инсан
дцнйа hяйатында
ня итирирся-итирсин,
бу итки ахирятдяки
итки иля бир
олмаз. Ахирятдяки
иткиляр инсанын
сонсузлуьа
гядяр дюзцлмяз
бир язаб ичиндя
галмасы демякдир.
Ахиряти дцшцняряк
йашайан бир
инсан цчцн дцнйа
hяйатындакы
hадисялярин
hяр бири ахирятя
аид бир хейир
вя эюзялликдир.
Беля бир hадися
йашайан инсан
аъизлийини
вя мюhтаълыьыны
даhа йахшы анлайараг,
Аллаhа дуа вя
тяфяккцрля
даhа чох йюняляъяк
вя йахынлашаъагдыр.
Бу да инсанын
ахиряти цчцн
чох юнямли бир
хейир вя эюзяллик
демякдир. Бундан
башга беля бир
hадисяйя тявяккцл
едиб сябр эюстяряряк
Аллаhын разылыьыны
газанмыш олаъагдыр.
Аллаhын разылыьы
ися hяр шейдян
цстцндцр.
Инсанын
садяъя бюйцк
вя юнямли ишлярдя
дейил, эцнлцк
hяйатынын hяр
анында эерчякляшян
hадисялярдя
хейир вя эюзяллик
ахтармасы лазымдыр.
Мясялян, бюйцк
бир диггятля
hазырладыьы
йемяйи йандыран
бири цчцн бир
чох хябярдарлыг
алмасына сябяб
олур вя эяляъякдяки
даhа бюйцк бир
гяза бу хябярдарлыглар
сайясиндя ортадан
галхмыш олур.
Бир эянъ чох
истядийи вя
уьрунда чох
чалышдыьы бир
мяктябя гябул
олунмайа биляр.
Бунда да хейир
олдуьуну билмяли,
бялкя дя Аллаhын
ону hямин мяктябдяки
бязи тяhлцкялярдян,
йашайышына
мянфи тясир
эюстяряъяк
шяхслярдян
вя йа мцhитлярдян
горудуьуну
дцшцня билмяли,
бу нятиъяйя
севиня билмялидир.
Вя йа Аллаhын
hяр hадисядя
онларын билмядийи,
hятта хяйалына
беля эятирмядийи,
даhа чох хейир
йаратмыш ола
биляъяйини
дцшцняряк Аллаhа
тяслим олмаьын
эюзяллийини
йашамалыдыр.
Инсан
hяр заман hяр hадисянин
архасындакы
хейир вя hикмяти
эюрмяйя биляр.
Анъаг эюрмяся
беля мцтляг
бир хейир олдуьуну
билир вя Аллаhын
она hадисялярин
архасында эизлянян
хейир вя hикмятляри
эюстярмяси
цчцн дуа едяр.
Щяр
ишин хейирля
йарандыьыны
билян инсанлар
"каш ки", "hейф"
кими ифадяляр
дя ишлятмязляр.
Хяталарын, чатышмазлыгларын,
унутганлыгларын,
тярс кими эюрцнян
hадисялярин
hамысында бюйцк
хейирляр вардыр
вя hамысы инсан
цчцн гядярин
бир тярбийясидир.
Аллаh hяр кяс цчцн
айры-айры йаратдыьы
гядярдя инсанлара
чох юнямли дярсляр
вя хатырлатмалар
эюстяряр. Бунлары
аьыл вя hикмят
эюзцйля дяйярляндирян
инсанлар цчцн
ортада чатышмазлыглар,
унутганлыглар,
тярсликляр
дейил, Аллаh гатындан
бир дярс, тярбийя,
хябярдарлыг
вя hикмятляр
вардыр. Мясялян,
даhа юнъя нцмуня
эятирдийимиз
дцканы йанан
мцсялман виъданыйла
о анда няфс суал-сорьусу
апарар вя бялкя
дя Аллаhын онун
дцнйа малына
вя аъэюзлцйцня
гаршы хябярдарлыг
етдийини вя
йохладыьыны
дцшцняряк, даhа
да ачыгцрякли
вя сямими олар.
Инсан
дцнйада hансы
hадися иля гаршылашырса-гаршылашсын,
о hадися кечиб
эедяр. Щяр инсан
hяйатындакы
ян чятин вя йа
тяhлцкяли эцнц
дцшцнся, бунун
зеhниндя садяъя
бир хатиря олараг
галмыш вя битмиш
бир хяйал олдуьуну
эюряъякдир.
Инсанлар
излядикляри
филм сяhнялярини
дя ейни шякилдя
хатырлайырлар.
Беляъя инсан
цчцн ян юнямли
вя йа ян "сарсыдыъы"
эцн беля бир
эцн эяляъяк
вя бахылмыш
бир филм, хатиряли,
бир хяйал кими
йаддашда галаъагдыр.
Анъаг бу хатирядян
эерийя йалныз
бир шей галар
вя о сонсузлуьа
гядяр давам
едяр. О да бу шяхсин
о чятин анда
эюстярдийи
давраныш вя
Аллаhын о адамдан
мямнун олуб-олмамасыдыр.
Инсан йашадыгларындан
дейил, йашадыглары
сырасында эюстярдийи
давраныш, дцшцнъя
вя сямимиййятиндян
сорьу-суала
тутулаъагдыр.
Беляликля, hяр
hадисядя Аллаhын
йаратдыьы хейир
вя hикмятляри
эюрмяйя чалышмаг
вя она эюря бир
давраныш ичиндя
олмаг мюминляря
дцнйада вя ахирятдя
бюйцк бир гаъанъ
эятиряр. Бу сирри
билян мюминляр
цчцн дцнйада
вя ахирятдя
горху вя кядяр
олмаз. Щеч бир
инсан, hеч бир
эцъ вя hеч бир
hадися мюминляря
горху, бядбяхтлик
вя вя цмидсизлик
кими мянфи hаллар
эятирмяз. Аллаh
бу сирри дя Гуранда
беля билдирир:
"Биз
дедик: "Щамыныз
бурадан енин!
Мяним тяряфимдян
сизя бир hидайят
эялдийи заман
Мяним hидайятимя
табе оланлара
hеч бир горху
йохдур вя онлар
гямэин олмазлар""
("Бягяря" суряси,
38).
"Билин
ки, Аллаhын достларынын
hеч бир горхусу
йохдур вя онлар
гям-гцсся эюрмязляр.
О кясляр ки, иман
эятирмиш вя
пис ямяллярдян
чякинмишляр
- онлара дцнйада
да, ахирятдя
дя мцждя вардыр.
Аллаhын сюзляри
hеч вахт дяйишмяз.
Бу, бюйцк гуртулушдур!"
("Jунус" суряси,
62-64).
ЩЯР ЧЯТИНЛИКЛЯ
БЯРАБЯР
БИР
АСАНЛЫГ ВАРДЫР
Аллаh
дцнйаны инсанлары
имтаhан етмяк
цчцн йаратмышдыр.
Вя имтаhанын
гайдасы олараг
инсана бязян
боллуг вя эюзяллик
веряряк, бязян
дя шиддятли
чятинликляря
мяруз гойараг
йохлайар. Щадисяляри
Гуранда эюстярилян
hягигятляря
эюря дяйярляндирмяйян
инсанлар, гаршылашдыглары
чятинликляр
гаршысында
ня едяъяклярини
билмяз, бядбинлийя
гапылар, цмидсизлийя
дцшярляр. Щалбуки
Гуранда Аллаhын
бу мясяля иля
баьлы олараг
билдирдийи
вя анъаг сямими
бир имана вя
тяслимиййятя
саhиб олан бяндялярин
эюря билдийи
юнямли бир сирр
вардыр. Бу сирри
Аллаh беля билдирмишдир:
"Шцбhясиз
ки, hяр чятинликдян
сонра бир асанлыг
эяляр! Щягигятян,
hяр чятинликдян
сонра бир асанлыг
эяляр!" ("Иншираh"
суряси, 5-6).
Аллаhын
айялярдя билдирдийи
кими, йашанан
вязиййят ня
гядяр чятин
вя чыхылмаз
кими эюрцнся
дя, Аллаh мюминляр
цчцн мцтляг
о вязиййятдян
чыхмаьы мцтляг
асанлашдыраъаг,
сюзцэедян чятинлийи
йцнэцлляшдиряъяк
бир сябяб йаратмышдыр.
Мюмин эюзял
бир сябрля сябр
етдийи вя сябриндя
дюзцм эюстярдийи
заман, бцтцн
чятинликлярля
бярабяр Аллаhын
hям дя раhатлыг
вердийини эюряъякдир.
Неъя
ки, Аллаh башга
айяляриндя
дя Ондан горхуб
чякинян бяндяляриня
гулларына йол
эюстяряъяйини,
онлары немятляндиряъяйини
беля мцждялямишдир:
"...Ким
Аллаhдан горхса,
Аллаh она бир
чыхыш йолу ята
едяр. Вя она эюзлямядийи
йердян рузи
веряр. Ким Аллаhа
тявяккцл ется,
Аллаh она кифайят
едяр..." ("Талаг"
суряси, 2-3).
Аллаh
hеч кимя эцъц
чатмайаъаьындан
артыг иш тапшырмаз
Аллаh
сонсуз мярhямяти,
шяфгяти вя ядаляти
иля, йаратдыьы
hяр hадисядя
hям бир асанлыг
веряр, hям дя hяр
инсаны эцъцня
эюря сынаглардан
кечиряр. Аллаhын
инсанлара ямр
етдийи ибадятляр,
онлары йохламаг
йчцн йаратдыьы
чятинликляр,
инсанлара вердийи
мясулиййятлярин
hамысы инсанларын
эцъц нисбятиндядир.
Бу иман едянляр
цчцн бир мцждя
вя раhатлыг, Аллаhын
ряhмятинин бир
нцмунясидир.
Аллаh бу сирри
Гуранда беля
билдирир:
"Jетимин
малына, хейирхаh
мягсяд истисна
олмагла, hядди
бцлуьа чатана
гядяр йахын
дцшмяйин. Юлчцдя
вя чякидя дцз
олун. Биз hяр кяси
йалныз гцввяси
йетдийи гядяр
йцкляйирик.
Сюз сюйлядийиниз
заман гоhумунуз
олса беля, ядалятли
олун. Аллаh гаршысындакы
яhди йериня йетирин.
Аллаh бунлары
сизя тювсийя
етмишдир ки,
бялкя, дцшцнцб
юйцд-нясиhят
гябул едясиниз!"
("Янам" суряси,
152).
"Иман
эятириб йахшы
ишляр эюрянляр
ися - Биз hеч кяси
гцввяси йетдийиндян
артыг йцклямярик
- ъяннятликдирляр,
онлар орада
ябяди галаъаглар!"
("Яраф" суряси,
42).
"Биз
hеч кяси эцъц
чатмайан иши
эюрмяйя вадар
етмярик. Биздя
hаггы сюйляйян
бир китаб вардыр.
Онлара зцлм
олунмаз" ("Мумин"
суряси, 62).
Аллаhын
дининя табе
олмаг
асан
оланыдыр
Инсанларын
бюйцк бир hиссяси
динин hяйатларыны
чятинляшдиряъяйини,
онлара бир чох
аьыр мясулиййятляр
йцкляйяъяйини
зянн едярляр.
Бу, шейтанын
диндян аздырмаг
цчцн инсанлара
вердийи бир
шцбhя вя бюйцк
бир йанлышлыгдыр.
Яввялки мювзуларда
да тохунулдуьу
кими, дин раhатлыгдыр.
Аллаh иман эятирян
инсанлара чятинликлярин
ардынъа раhатлыг
вердийини билдирир.
Бундан башга,
тявяккцл вя
гядяря иман
кими динин ясас
мювзулары, инсанын
цстцндяки бцтцн
аьырлыглары,
чятинлкиляри,
сыхынты вя кядяр
верян бцтцн
hадисяляри эютцряр.
Аллаh бир чох
айясиндя Она
табе оланлары
вя дининя йардым
едянляри йардымыйла
дястякляйяъяйини
вя онлары hям
дцнйада, hям дя
ахирятдя эюзял
бир hяйатла йашадаъаьыны
вяд едир. Вядиндян
ясла дюнмяйян
Ряббимизин
бу мювзу hаггындакы
сюзляри белядир:
"Аллаhдан
горхуб пис ямяллярдян
чякинянлярдян:
"Ряббиниз ня
назил етмишдир?"
- дейя сорушдугда
ися онлар: "Хейир!"
- дейя ъаваб верярляр.
Бу дцнйада йахшылыг
едянляри эюзял
hяйат эюзляйир.
Ахирят йурду
ися, сюзсцз ки,
даhа йахшыдыр.
Мцттягилярин
йурду неъя дя
эюзялдир!" ("Няhл"
суряси, 30).
Аллаh,
бунунла йанашы,
дининя эялянляря
бу раhат олан
йолда уьур газандыраъаьы
сиррини дя мюминляря
беля мцждяляйир:
"Ким
(малыны Аллаh
йолунда) верся,
горхса вя ян
эюзял сюзц тясдиг
ется, Биз она
ъянняти мцйяссяр
едяъяйик!" ("Лейл"
суряси, 5-7).
Гуранда
билдирилян
бу сирлярдян
анлашылдыьы
кими, Аллаhын
дининя сямими
олараг цз тутан
инсан яввялдян
мцвяффяг олаъаьы,
дцнйада да, ахирятдя
дя газанъ ялдя
едяъяйи бир
йолу сечмишдир.
Инкар едянляр
цчцнся, тамамиля
тярси олаъаг.
Онлар да яввялдян
мяьлуб едилмиш,
гям-гцсся, бядбяхтлик
вя итки долу
бир дцнйа вя
ахирят hяйатына
саhиб оларлар.
Онлар инкара
гярар вердикляри
анда hям дцнйаларыны,
hям дя ахирятлярини
итирирляр. Аллаh,
буну айяляриндя
беля билдирир:
"Амма
ким (малыны Аллаh
йолунда хярълямяйя)
хясислик ется,
(мал-дювлятиня
эцвяниб Аллаhа)
мюhтаъ олмадыьыны
санса, вя ян эюзял
сюзц йалан сайса,
Биз она ъяhяннями
мцйяссяр едяъяйик"
("Лейл" суряси,
8-10).
Аллаhын
hяр шейин саhиби
вя йарадышыдыр.
Ялбяття ки, Аллаhын
достлуьуну,
йардымыны, дястяйини
газанмаг бир
инсан цчцн бцтцн
эцълярин вя
йардымларын
цстцндядир.
Ким Аллаhла достлуг
едяр вя она тяслим
оларса, о инсанын
дцнйада вя ахирятдя
чох бюйцк бир
газанъ вя эюзяллик
ичиндя йашайаъаьы,
hеч бир hадисядян
вя hеч бир инсандан
зяряр эюрмяйяъяйи
гяти бир hягигятдир.
Беля ися аьыл
вя виъдан саhиби
hяр кясин, Аллаhын
Гуранда билдирдийи
бу сирляри гаврайыб,
аьла уйьун вя
доьру оланы
сечмяси лазымдыр.
Инкарчыларын
бу ачыг hягигятляри
анлайа билмямяляри
ися башга бир
сирдир. Онлар
ня гядяр зякалы
вя йа мядяни
олурларса-олсунлар,
Аллаh онларын
аьылларыны
алмышдыр вя
бу hягигятляри
эюрмяляри янэяллянмишдир.
|