ЮЛЦМЛЯ БАШЛАJАН
ЯСЛ ЩЯJАТ
Орта
hесабла 60-70 ил гядяр
гыса бир юмрц
Исламын hюкмлярини
горуйараг кечирян
мюминлярля
дцнйяви мягсядляринин
далынъа гачараг
Аллаhы вя дин
эцнцнц унудан
кафирлярин
алаъаьы явяз
чох фярглидир.
Бу фярг илк олараг
юлцм анында
ортайа чыхар.
Мялякляр мюминлярин
ъанларыны эюзялликля
аларкян кафирлярин
ъаныны чятинлик
ичиндя аларлар.
Мялякляр мюминляря
салам вериб
онлары ъяннятля
мцждяляйярляр.
Айялярдя билдирилдийиня
эюря, руhлары
бядянляриндян
йавашъа чякилиб
алыныр. Щяр мюмин
адам гачылмаз
олдуьуну билдийи
вя бу сябябдян
hяйаты бойунъа
hазырлыг эюрдцйц
сонсуз hяйатын
эириш гапысы
олан юлцмля
артыг гаршылашмышдыр.
Инкарчылар
ися hяйаты бойунъа
юзцндян гачдыьы,
варлыьыны билдикляри
hалда нязяря
алмамаьа чалышдыглары
юлцмля шиддятли
сарсынтылар
ичиндя гаршылашырлар.
Зябаниляр (ъяhяннямдя
вязифя эюрян
мялякляр) яллярини
онлара доьру
узадыр, цзляриня
вя кцрякляриня
вурараг руhларыны
ян дяриндян
аъыйла чыхарыр
вя онлары алчалдыъы,
йандырыъы бир
язаба эюндярирляр:
"Каш
сян кафирляри
мялякляр онларын
цзцня вя йанларына
вура-вура: "Дадын
атяшин язабыны!"
- дейиб ъанларыны
аланда эюряйдин!"
("Янфал" суряси,
50).
Мюминляр
hяйатлары бойунъа
бу эцн цчцн hазырлашыблар
вя Аллаhа дин
эцнцндя онлары
ашаьыламамасы
цчцн дуа етмишляр.
"Али-Имран"
сурясинин 194-ъц
айясиндя мюминлярин
бу дуалары беля
билдирилир:
"Ей
Ряббимиз! Юз
пейьямбярлярин
васитясиля
бизя вяд етдиклярини
вер вя гийамят
эцнцндя бизи
рцсвай етмя!
Ялбяття, Сян
Юз вядиня хилаф
чыхмазсан!"
("Али-Имран"
суряси, 194).
Дин
эцнцндя йашанаъаг
hадисяляр мюминлярин
Аллаh гаршысында
горхуларыны
артырмагдадыр.
Анъаг Аллаh мюминляри
о чятин эцнцн
шяриндян горудуьуну
айясиндя билдирир:
"Щягигятян,
биз Ряббимиздян,
чох сярт, чятин
эцндян горхуруг!
Аллаh да онлары
о эцнцн шяриндян
горуйаъаг, онлара
эюзяллик вя
севинъ бяхш
едяъякдир"
("Инсан" суряси,
10-11).
Айядян
дя эюрцндцйц
кими, Аллаhдан
горхан вя ахирят
эцнц цчцн hазырлыг
эюрян мюминляр
етдикляри hазырлыьын
бир гаршылыьы
олараг дин эцнц
йашанаъаг чятинлик
вя язаблара
гаршы горунаъаглар.
Чятинлик вя
язаб ися инкарчылары
эюзляйир.
Дин эцнцндя
мюминлярин
вязиййяти
Физики
вязиййятляри
"О
эцн мюмин кишилярин
вя гадынларын
нурунун онларын
юнляриндян
вя саь тяряфляриндян
ахыб шюля сачдыьыны
эюряъяксян.
"Бу эцн сизин
мцждяниз ичиндян
чайлар ахан
ъяннятлярдир.
Сиз орада ябяди
галаъагсыныз!"
Бу, бюйцк гуртулушдур!"
("Щядид" суряси,
12).
Дин
эцнцнцн горхусунун
явязиндя бюйцк
бир ямин-аманлыг
вя тяhлцкясизлик
ичиндя олан
мюминлярин
цзляри эюзлядикляри
гаршылыьы алманын
раhатлыьы вя
севинъи иля
нурлудур. Онлар
хошбяхтлик
ичиндядир ("Ябяся"
суряси, 39). Гуранда
мюминлярля
кафирлярин
цзляриндяки
ифадялярин
арасындакы
фярг бу шякилдя
билдирилир:
"Jахшы
ишляр эюрянляри
ъяннят вя даhа
артыг мцкафатлар
эюзляйир. Онларын
цзцня ня бир
тоз, ня дя бир
зиллят гонар.
Онлар ъяннятликдирляр
вя орада ябяди
галаъаглар!
Эцнаh газананлара
эцнаhлары гядяр
ъяза вериляр.
Онлары зиллят
басар. Онлары
Аллаhдан hеч кяс
гуртара билмяз.
Онларын цзц,
санки эеъянин
зцлмят парчалары
иля юртцлмцшдцр.
Онлар ъяhяннямликдирляр,
юзляри дя орада
ябяди галаъаглар!"
("Jунус" суряси,
26-27).
Инкарчылар
ися иман эятирянляря
йалварырлар.
Дцнйа hяйатында
мцбаризя hалында
олдуглары мюминлярин
нурларындан
истяйирляр.
Бу нурун мянасы
бир айдынлыг,
тяhлцкясизлик,
раhатлыг вя севинъдир.
Анъаг вя анъаг
ъянняти hагг
едян инсанларын
цзляриндяки
бу нурдан инкарчылар
ня гядяр истясяляр
дя файдалана
билмяйяъякляр.
Бу нурун гайнаьы
дцнйада эюрцлян
йахшы ишляр
олдуьундан
архаларында
hеч бир салеh давранышы,
ямяли олмайан
инкарчынын
буна саhиб олмасы
мцмкцн дейил.
Бу сябябдян
мюминляр тяряфиндян
онлара "Дцнйайа
дюнцн, бир нур
ахтарыб тапмаьа
чалышын" ъавабы
верилир. Мювзу
иля баьлы Гурандакы
айя бу шякилдядир:
"О
эцн мцнафиг
киши вя гадынлар
иман эятирянляря:
"Эюзляйин ки,
нурунуздан
бир гядяр ишыг
алаг!" - дейяъякляр.
Беля ъаваб вериляъякдир:
"Эерийя дюнцб
ишыг ахтарын!"
Онларын арасына
гапысынын ичяри
тяряфиндя мярhямят
вя байыр тяряфиндя
язаб олан бир
сядд чякиляъякдир"
("Щядид" суряси,
13).
Мюминляр
дцнйада Аллаh
ризасы цчцн
эюстярдикляри
сяйляринин
гаршылыьыны
алыблар. Вя (дцнйадакы)
зяhмятиндян
разы галаъаглар
("Ьашийя" суряси,
9). Аллаh онлара
бцтцн ямялляринин
ян эюзяли иля
явязини вермишдир.
Яслиндя эюзлядикляри
вя цмид етдикляри
дя будур. Бундан
ютрц Аллаhа шцкр
едярляр: "Онлар
ися: "Бизя вердийи
вядини йериня
йетирмиш вя
бизи бу йеря
варис етмиш
Аллаhа hямд олсун!
Биз ъяннятин
истядийимиз
йериндя сакин
олуруг. (Дцнйада
йахшы) ямялляр
едянлярин мцкафаты
неъя дя эюзялдир!"
- дейяъякляр"
("Зумяр" суряси,
74) дейярляр.
Мюминлярин
алаъаьы явяз
"Дцнйа
hяйаты кафирляр
цчцн зинятлянмишдир.
Онлар иман эятирянляря
истеhза едирляр.
Щалбуки, мцттягиляр
гийамят эцнцндя
онлардан цстцндцрляр.
Аллаh истядийи
кяся сайсыз-hесабсыз
рузи веряр"
("Бягяря" суряси,
212).
Айядян
дя эюрцндцйц
кими, эюрмядикляри
hалда Аллаhдан
йана горху ичиндя
олан вя гийамят
саатыны ичляри
титряйяряк
эюзляйян мюминляр
о эцн Аллаhын
hимайяси алтында
олаъаглар. Мюминлярин
дин эцнцндя
тяhлцкясизлик
ичиндя олаъагларыны
мцждяляйян
диэяр бир айя
бу шякилдядир:
"...О
эцн Аллаh Юз Пейьямбярини
вя онунла бирликдя
иман эятирянляри
хяъил етмяз.
Онларын (иман)
нуру юнляриндян
вя саь тяряфляриндян
ахыб шюля сачаркян
онлар беля дейяъякляр:
"Ей Ряббимиз!
Бизим нурумузу
тамам-камал
еля вя бизи баьышла.
Щягигятян, Сян
hяр шейя гадирсян!"
("Тяhрим" суряси,
8).
Инкарчылар
бянзяри эюрцнмямиш
бир ашаьыланма
ичиндя икян
мюминляр дин
эцнцндя hеч бир
горху йашамазлар.
Аллаhын онлара
вяд етдийиня
говушмаьын
севинъи вя няшяси
ичиндядирляр.
Саь ялляриндя
дяфтярини алыб
раhатлыг ичиндя
ъяннятя сювг
етдикляри аны
эюзляйярляр.
Аллаh онлара
дцнйадавя ахирятдя
hеч бир немяти
гадаьан етмямиш,
там яксиня, сонсуз
немятляриня
ъаваб вермиш,
ъанларыны эюзялликля
алмыш вя дин
эцнцндя дя онлары
горумушдур.
"Яраф" сурясинин
32-ъи айясиндя
Аллаhын бцтцн
немятляри мюминляря
бяхш етдийи
билдирилир:
"Де:
"Аллаhын Юз бяндяляри
цчцн йаратдыьы
зиняти вя тямиз
рузиляри ким
hарам буйурмушдур?"
Де: "Бунлар дцнйада
иман эятирянляр
цчцндцр, гийамят
эцнцндя ися
йалныз мюминляря
мяхсусдур".
Биз айяляримизи
анлайыб билян
бир тайфайа
беля ятрафлы
изаh едирик"
("Яраф" суряси,
32).
Щесаб
аны баша чатыб
атяши эцълц
шякилдя гызышдырылмыш
олан ъяhянням
онлара эюстяриляндян
сонра мюминляр
ъяннятя эюндярилирляр:
"Ряббиндян
горханлар да
дястя-дястя
ъяннятя эятириляъякляр.
Няhайят, ора чатынъа
онун гапылары
ачылаъаг вя
эюзятчиляри:
"Салам ялейкцм!
Хош эялдиниз!
Ябяди галаъаьыныз
ъяннятя дахил
олун!" - дейяъякляр"
("Зумяр" суряси,
73).
Гуранда
мюминлярин
сонсуз ахирят
hяйатында алаъаглары
мцкафатлар
мцфяссял шякилдя
билдирилир.
"Тур" сурясиндя
ябяди йурдун
немятляри садаланыр:
"Мцттягиляр
ися, шцбhясиз
ки, ъяннятляр
вя немятляр
ичиндя олаъаглар.
Ряббинин онлара
ята етдийи немятлярдян
зювг алаъаглар.
Рябби онлары
ъяhянням язабындан
горумушдур.
(Онлара беля
дейиляъякдир:)
"(Дцнйада) етдийиниз
йахшы ямяллярин
мцгабилиндя
нушъанлыгла
йейин-ичин; Сяф-сяф
дцзцлмцш тахтлара
сюйкяндийиниз
hалда!" Биз онлары
ири эюзлц hурилярля
евляндиряъяйик.
Иман эятириб
ювладлары иманла
архаларынъа
эедянлярин
нясиллярини
дя юзляриня
гошаъаьыг. Онларын
ямялляриндян
hеч бир шей яскилтмяйяъяйик.
Щяр кяс юз ямялинин
эировудур! Онлары
истядикляри
мейвя вя ятля
тямин едяъяйик.
Онлар орада
бир-бириня гядяh
ютцряъякляр.
Онда ня лаьлаьылыг,
ня дя эцнаhа тяhрик
вардыр. Онларын
ятрафында юзляриня
мяхсус олан,
сядяф ичиндя
эизлянмиш инъи
кими эюзял оьланлар
доланаъаглар.
Онлар бир-бириндян
hал-яhвал тутмаьа
башлайаъаглар.
Вя беля дейяъякляр:
"Биз бундан
яввял аилямиз
ичиндя оларкян
горхардыг. Артыг
Аллаh бизя мярhямят
буйуруб бизи
ъяhянням язабындан
горуду. Биз бундан
яввял Она ибадят
едирдик. Шцбhясиз
ки, О, (вядиня
садиг) кярям
саhибидир, ряhм
едяндир!"" ("Тур"
суряси, 17-28).
Кафирляр чятин,
мюминляр
асан бир hесаба
чякилирляр
Дцнйадакы
hяйатларыны
Аллаhын эюстярдийи
йолу бурахараг
юз истяк вя ниййятляриня
табе олан йа
да ичиндя олдуглары
ъямиййятин
йанлыш дяйяр
вя инамларына
эюря йашайан
инкарчыларын
hесабы чох чятин
олаъаг. О эцн
онлара гаршы
ня бир аъыма,
ня бир шяфгят
вардыр, ня дя
язабларыны
азалдаъаг бир
эцъ... Бунун ян
бюйцк сябяби
онларын дцнйада
Аллаhын варлыьына
даир мцждячиляр
эялмясиня бахмайараг
Аллаhын hцдудларыны
горумамалары
вя дцнйайа тякрар
эюндярилсяляр
дя горумайаъагларыдыр.
Бу, Гуран айяляри
иля хябяр верилмиш
мцтляг бир hягигятдир:
"Эятирилиб
од цстцндя сахландыглары
заман сян онларын:
Каш ки, биз дцнйайа
гайтарылыб
Ряббимизин
айялярини йалан
hесаб етмяйяйдик
вя мюминлярдян
олайдыг!" - демялярини
эюряйдин! Хейр,
яввялъя эизлятдикляри
онларын габаьына
чыхды. Яэяр эери
гайтарылсайдылар,
йеня дя онлар
гадаьан олундуглары
шейя ял гатардылар.
Онлар, шцбhясиз
ки, йаланчыдырлар!"
("Янам" суряси,
27-28).
Щесабларыны
веряркян бир
йандан дурмадан
гызышдырылан
ъяhянням онлары
эюзляйяр. Щеч
бир ямялляри
нязярдян йайынмадан
явязини алмаг
цчцн ъяhяннямя
йолланарлар.
О бюйцк hесаб
бир айядя беля
билдирилир:
"Ямял
дяфтярляри
ачылаъаьы заман;
Эюй гопардылаъаьы
заман; Ъяhянням
аловландырылаъаьы
заман; Вя Ъяннят
йахынлашдырылаъаьы
заман; Щяр кяс
ня hазыр етдийини
биляъякдир!"
("Тяквир" суряси,
10-14).
Мюминляр
цчцн ися олдугъа
асан бир hесабын
олаъаьы "Иншигаг"
сурясиндя билдирилмишдир:
"Ей
инсан! Сян Ряббиня
доьру чалышыб
чабалайырсан.
Сян Она говушаъагсан!
Кимин ямял дяфтяри
саь ялиня верилмишся,
онунла йцнэцл
hагг-hесаб чякиляъяк.
Вя о, аилясинин
йанына севинъля
гайыдаъагдыр!"
("Иншигаг" суряси,
6-9).
Мюминляр
дцнйадакы hяйатыны
ону Jарадан вя
доьруйа йюнялдян
Ряббинин истядийи
шякилдя давам
етдирмишдир.
Эцнаhлары ися
сонсуз ряhмят
саhиби олан Аллаh
тяряфиндян
яфв едилир. Аллаh
олдугъа чох
айядя иман едиб
салеh ямяллярдя
оланларын эцнаhларыны
йахшылыглара
чевириб баьышлайаъаьыны
билдирмишдир.
О эцн Ряббинин
вяд етдикляриня
сяслянир:
"Ей
хатиръям олан
кяс! Дюн Ряббиня,
сян ондан разы
олараг, О да сяндян!
Бяндяляримин
зцмрясиня дахил
ол! Ъяннятимя
варид ол!" ("Фяър"
суряси, 27-30).
Беляликля,
мюминляр Аллаhын
онлара олан
фязли вя еhсаны
сайясиндя сонсуз
атяш язабындан
гуртулур вя
Аллаhын сярhядсиз
немятляри иля
долу олан ъяннятя
говушурлар.
Она "Ъяннятя
эир" дейилян
мюминин ъавабы
Гуранда бу шякилдя
билдирилир:
"Онлар
ися: "Бизя вердийи
вядини йериня
йетирмиш вя
бизи бу йеря
варис етмиш
Аллаhа hямд олсун!
Биз ъяннятин
истядийимиз
йериндя сакин
олуруг. (Дцнйада
йахшы) ямялляр
едянлярин мцкафаты
неъя дя эюзялдир!"
- дейяъякляр"
("Зумяр" суряси,
74).
Дин эцнцндя
инкарчыларын
вязиййяти
Физики
вязиййятляри
Дин
эцнцндя инсанлар
йени бир йарадылыша
саhиб олурлар.
Буна эюря мюминлярин
цзц иманын нуруну
вя эюзяллийини
дашыйаркян
кафирляр "чиркинляшибляр".
"Бу
дцнйада онлара
лянят дамьасы
вурдуг, гийамят
эцнц ися онлар
чиркин кимсяляр
олаъаглар"
("Гясяс" суряси,
42).
Jеня
олдугъа чох
айядя о эцн инкарчыларын
цзлярини тоз,
зиллят вя гаралты
бцрцдцйц, онларын
гапгара олдуьу
билдирилмишдир:
"О
эцн бир чох цзляря
ися тоз-торпаг
гонаъаг. Онлары
зцлмят бцрцйяъякдир.
Онлар кафирляр,
позьунлардыр!"
("Ябяся" суряси,
40-42).
"Гийамят
эцнц Аллаhа гаршы
йалан уйдуруб
сюйляйянлярин
цзлярини гапгара
эюрярсян. Мяэяр
тякяббцр эюстярянляр
цчцн ъяhяннямдя
йер йохдур?!"
("Зумяр" суряси,
60).
Цзлярдяки
бу физики чиркинляшмя
метафизик бир
дурумдур. Аллаhын
истядийи кими
йашайыб hейсиййяти
бир hяйаты цстцн
етмяйян бу инсанлар
няфисляриня
уйаркян яслиндя
кичик олмаьы,
ашаьыланмаьы
эюзляри юнцня
алмышлар. Няфся
уйманын, виъдана
гаршы чыхмаьын
чиркинлийи
онларын цзяриндядир.
Бах, мяhз бундан
ютрц "кичик
тутулмуш" олараг
ъяhяннямя сцрцлцбляр:
"Яэяр
Биз истясяйдик,
ону уъалдардыг.
Лакин о йеря
мейл едиб няфсинин
истякляриня
уйду. О еля бир
кюпяйя бянзяйир
ки, цстцня ъумсан
да дилини чыхардыб
ляhляйяр, ъуммасан
да. Бу, айяляримизи
йалан hесаб едянляр
барясиндя чякилян
мясялдир. Бу
яhвалатлары
сюйля ки, бялкя,
дцшцнсцнляр!"
("Яраф" суряси,
176).
Няфсин
кичик ойунларына
мяьлуб олан
бу инсанлар
бюйцклянмянин
гаршылыьыны
ашаьыланмагла
алырлар. "Ьашийя"
сурясинин 2-ъи
айясиндя тякъя
физики чиркинликляриндян
дейил, ейни заманда
ашаьыланмыш
олдугларындан
да бяhс едилир:
"О
эцн бир чох цзляр
зялил эюркям
алаъаг" ("Ьашийя"
суряси, 2).
Тяhдидляря
бахмайараг
айяляри диггятя
алмамыш вя дурумларыны
дцзялтмямиш
инкарчылар
о анда hеч эюзлямядикляри
гядяр ашаьылыг
вя чарясиз бир
вязиййятя дцшмцш
олараг чашгынлыг
йашайарлар.
Аллаhын айялярини
рядд едиб юз
ниййят вя истякляриня
эюря кефя баьлы
бир hяйаты сечянляр
Гуранда билдирилян
язабы бу давранышлары
газанырлар.
Бу адамларын
hесаб эцнцндя
дцшяъякляри
дурум олдугъа
чятиндир. Аллаh
hеч шцбhясиз ки,
hаггла hюкм етмяси
вя ядаляти сябяби
иля Гурандакы
вядлярини беля
бир эцндя эерчякляшдиряъяк:
"...Биз
гийамят эцнц
онлары цзц цстя
сцрцня-сцрцня,
кор, лал вя кар
кими мяhшяр айаьына
чякяъяйик. Онларын
дцшяъякляри
йер ъяhяннямдир.
Ъяhянням оду
азалдыгъа онларын
(бядянляринин)
аловуну артыраъаьыг!"
("Исра" суряси,
97).
"О
беля дейяр: "Ей
Ряббим! Ня цчцн
мяни мяhшяря
кор олараг эятирдин,
hалбуки мян эюрцрдцм!"
(Аллаh) буйурар:
"Елядир, амма
сяня айяляримиз
эялди, сян ися
онлары унутдун.
Бу эцн еляъя
дя сян унудулаъагсан!"
("Таhа" суряси,
125-126).
Гуранда
кафирлярин
эюзляринин
о эцн зиллятдян
кор олаъаьы
билдирилир:
"Онлар
эюзлярини зялиланя
ашаьы дикиб
сяпялянмиш
чяйирткяляр
кими гябирляриндян
чыхаъаглар"
("Гямяр" суряси,
7).
Кафирлярин
кор вя зиллятдян
нурдан дцшмцш
олан эюзляри
дя онларын эюрцнцшцнцн
горхунълуьуну
вя ийрянълийини
артырыр. Эюздяки
ифадя вя дяhшятвериъи
эюрцнцш о эцн
инкарчылара
верилмиш бир
хцсусиййятдир.
Аллаh онларын
hям горхулу симасыны,
hям дя эюрцнцшляриндяки
ашаьыланманы
ачыг эюстярир:
"Сурун
чалынаъаьы
вя эцнаhкарлары
эюзляри эюм-эюй
эюйярмиш hалда
мяhшяря эятиряъяйимиз
эцн..." ("Таhа" суряси,
102).
Jеня
Гуранда Аллаhын
эюндярдийи
елчиляря вя
айяляриня гаршы
ловьалыг вя
тякяббцр эюстярян
бу инсанларын
дин эцнцндя
бурунларынын
цзяриня дамьа
вурулаъаьы
билдирилмишдир:
"Биз
(тезликля) онун
бурнуна дамьа
басаъаьыг!"
("Гялям" суряси,
16).
Бу
вязиййят дцнйада
икян hагсыз бир
тякяббцр ичиндя
олан инсанлар
цчцн мцhцм бир
ашаьыланма
сябябидир. Бурунларын
хортум кими
тяриф едилмяси
вя хортумларын
цзяриня ийрянълийи
артыран дамьа
вурулмасы инкарчыларын
ахирятдяки
чиркинликляри
вя дцшдцкляри
ашаьы дурум
hаггында фикир
йцрцтмяк цчцн
йетярлидир.
Артыг ахирятдя
сон дяряъя раhат
шяраитдя йашайаъаг
мюминлярин
яксиня инкарчылар
давамлы шякилдя
ашаьыланаъаглары
бир hяйата башлайырлар:
"О
эцн нечя-нечя
цзляр севиниб
эцляъяк, Юз Ряббиня
бахаъагдыр!
О эцн нечя-нечя
цзляр тутулуб
гаралаъаг. Саhибляринин
бел сцмцкляринин
гырылаъаьыны
анлайаъагдыр!"
("Гийамя" суряси,
22-25).
Ня
гачма, ня сахланма
еhтималлары
вардыр. Аллаh
Гуранда эюрцнцшляри
иля дярhал танынан
кафирлярин
алынларындан
вя айагларындан
йахаланараг
ъяhяннямя атылдыьыны
билдирмишдир:
"Эцнаhкарлар
цзляриндян
танынаъаг, кякилляриндян
вя айагларындан
тутулуб йахаланаъаглар"
("Ряhман" суряси,
41).
Данышмаларына
изн верилмяз
Инкарчылар
о эцн hяйатлары
иля баьлы унутдуглары
hяр hярякятин
гаршыларына
чыхмасыны бир
чашгынлыг вя
пешманлыгла
гаршылайарлар.
Гуранда бяhс
едилян "каш"
вя йа "ейваh"
шяклиндяки
гышгырыглары
(фярйадлары)
дашыдыглары
пешманлыьын
яслиндя бир
файдасы олмадыьынын
фяргиндя олдугларыны
эюстярир. "Цзляри
ода чеврилдийи
эцн онлар: "Каш
Аллаhа мцти олайдыг,
Пейьямбяря
итаят едяйдик!"
- дейяъякляр"
("Яhзаб" суряси,
66) дейяряк hейфсилянян
бу инсанларын
йанма вя цзрляринин
артыг hеч бир
яhямиййяти йохдур.
Jалварышларына,
аьламаларына,
аъы долу фярйадларына,
чыьыртыларына
вя йардым чыьырмаларына
Аллаhдан эялян
явяз Гуранда
бу шякилдя билдирилмишдир:
"(Онлара
беля) дейиляъякдир:
"Сиз бу эцнцнцзя
говушаъаьынызы
(дцнйада) унутдуьунуз
кими, Биз дя бу
эцн сизи унудаъаьыг..."
("Ъасийя" суряси,
34).
Бунлара
бахмайараг
инсанларын
Аллаhдан истяк
вя тялябляри
битмяз. Бир гисм
Аллаhдан йох
олмаьы истяйяр.
Бир гисм гаршылашдыьы
язабдан гуртулмаг
цчцн саhиб олдугларыны
фидйя олараг
вермяк истяйяр,
бир гисми дцнйайа
эери дюнцб етдикляринин
явязини вермяк
истяйяр. Гуранда
бу инсанлары
салеh ямяллярля
мяшьул олмаг
цчцн дцнйайа
эери чевирмя
истякляри бу
шякилдя билдирилир:
"Каш
эцнаhкарлары
юз Ряббинин
hцзурунда башларыны
ашаьы дикиб:
"Ей Ряббимиз!
Эюрдцк, ешитдик.
Инди бизи гайтар
ки, йахшы иш эюряк.
Биз там йягинликля
инандыг!" - дейяндя
эюряйдин!" ("Сяъдя"
суряси, 12).
Бу
йалварышлары
онлары бцрцйян
горхунъ язаблардан
гуртула билмяк
цчцндцр. Щалбуки
инкарчыларын
дцнйайа эери
гайтарылсалар
беля яски ниййятляринин
ясла дяйишмяйяъяйини
Аллаh билдирмишдир.
Бу инсанлар
цчцн артыг hеч
бир шякилдя
гуртулуш йохдур.
Кафирляр онлары
Jарадан вя йашадан
Аллаhа цсйан
етмякля ян бюйцк
эцнаhы ишляйибляр.
Бу сябябдян
hесаб эцнц юзлярини
мцдафия етмяляриня
дя изн верилмяз:
"О
эцн вай hалына
йалан сайанларын!
Бу еля бир эцндцр
ки, даныша билмязляр.
Онлара цзр истямяйя
изн дя верилмяз.
О эцн вай hалына
йалан сайанларын!"
("Мурсялат"
суряси, 34-37).
Щямчинин
Гуранда Аллаhын
инкарчыларын
етдикляриня
гаршылыг олараг
дин эцнцндя
бу инсанларла
данышмайаъаьыны,
онлара бахмайаъаьы
вя арындырмайаъаьы
билдирилмишдир.
Мювзу иля баьлы
айялярдян бязиляри
бу шякилдядир:
"Аллаhын
назил етдийи
китабда оланлары
эизлядянлярин
вя онун мцгабилиндя
бир аз пара аланларын
йедикляри гарынларында
анъаг ода дюняъякдир.
Гийамят эцнц
Аллаh онларла
данышмаз, (онлары)
тямизя чыхармаз.
Онлары шиддятли
язаб эюзляйир!"
("Бягяря" суряси,
174).
"Аллаh
иля олан яhдлярини
вя андларыны
уъуз бир гиймятя
сатан шяхсляря
ахирят немятляриндян
hеч бир пай йохдур.
Аллаh гийамят
эцнцндя онлары
диндирмяз, онлара
нязяр салмаз
вя онлары пак
етмяз. Онлары
шиддятли бир
язаб эюзляйир!"
("Али-Имран"
суряси, 77).
"(Аллаh)
буйурар: "Орада
зялил вязиййятдя
дуруб галын
вя Мяня hеч бир
шей демяйин!"
("Муминун" суряси,
108).
Инсанларын
гязяби беля
Аллаhын кцфр
едянляря олан
гязяби иля мцгайися
олунмаз. Инсан
ня гядяр hиддятлянся
дя бунун нятиъясиндя
веря биляъяйи
ъяза мяhдуддур.
Щалбуки Аллаhын
гязяби тясяввцряэялмяз
дяряъядя бюйцкдцр.
Бу гязябин сонунда
аьла, хяйала
эялмяйяъяк
дяhшятдя бир
явяз вардыр.
Гязябин юлчцляри
инсан аьлыны
вя хяйал эцъцнцн
йетишя биляъяйи
hцдудлары ашыб
кечир. Гуранда
кцфр едянляря
беля мцраъият
едилир:
"Кцфр
едянляря беля
мцраъият едиляъякдир:
"Аллаhын нифряти
сизин юзцнцзя
олан нифрятиниздян
даhа бюйцкдцр.
Чцнки сиз имана
дявят олундуьунуз
заман юз кцфрцнцздя
давам едиб дурурдунуз!"
("Мумин" суряси,
10).
Горху
ичиндя олмалары
Инкарчыларын
сонсуза гядяр
сцряъяк олан
горху вя пешманлыглары
юлцм мялякляринин
ъанларыны алмаьа
эялмяси иля
башлайар. Мялякляря
йахаландыгдан
сонра hеч бир
инкарчы гачмаьа
ъяhд етмяз. Чцнки
бу, сон йахаланышдыр
вя юлцмля бирликдя
сонсуз hяйатын
гапысындан
эириш баш вермишдир.
Бах, о анда тяриф
едиля билмяз
бир горху бцтцн
мянликлярини
бцрцйяр вя дцнйада
юзляриня едилмиш
язаб горхусунун
илк анларынын
башладыьыны
анлайарлар:
"Аллаh
ифтира йахан,
юзцня hеч бир
вяhй олунмадыьы
hалда: "...Каш сян
залимляри юлцм
язабы ичиндя
чабалайан, мяляклярин
дя яллярини
узадыб: "Чыхарын
ъанларынызы!
Сиз бу эцн Аллаhа
гаршы наhаг сюзляр
данышдыьыныза
вя Онун айяляриня
тякяббцр эюстярдийинизя
эюря алчалдыъы
бир язабла ъязаландырылаъагсыныз!"
- дедиклярини
эюряйдин!" ("Янам"
суряси, 93).
Дцнйада
ялдя етдикляри
бцтцн сярвятлярдян
ял чякибляр.
О эцн саhиб олдуглары
hеч бир шейин
мянасы йохдур.
Ня газандыглары,
ня дя эцвяндикляри
кимсяйя бир
файда вермяйяъякдир.
Аллаhын hцзурунда
тяк-тянhадырлар.
"Сиз
Бизим hцзурумуза
илк дяфя сизи
йаратдыьымыз
кими тяк-тянhа,
юзц дя сизя вердийимизи
арханыз да гойуб
эялмисиниз.
Артыг сизин
юз араныз да
Аллаhын шярикляри
иддиа етдийиниз
шяфаятчиляринизи
эюрмцрцк. Артыг
араныздакы
гырылмыш вя
иддиа етдикляриниз
дя сиздян гейб
олмушдур" ("Янам"
суряси, 94).
Инкарчыларын
ял-айаглары
баьланмыш кимидир.
Дцнйада чох
севдикляри,
истядикляри
hяр шейи етдиклярини
зянн етдикляри,
юз истякляри
ясасында истифадя
етдикляри бядянляриня
hюкм едя, она саhиб
чыха билмязляр.
Етмяк истядиклярини
ясла едя билмязляр.
Щямчинин Гуранда
бу инсанларын
о эцн сяъдяйя
дявят едиляъякляри,
фягят сяъдя
етмяйя беля
эцъляринин
йетмяйяъяйи
билдирилмишдир:
"Иш
чятинляшяъяйи
вя сяъдяйя дявят
олунаъаглары
эцн онлар гадир
олмайаъаглар.
Эюзляри зялилъясиня
йеря дикиляъяк,
юзлярини дя
зиллят бцрцйяъякдир.
Щалбуки онлар
саьлам олдуглары
икян сяъдяйя
дявят олунурдулар"
("Гялям" суряси,
42-43).
Щяр
шейин саhиби
Аллаhдыр вя hяр
шей Онун дилямяси
иля йараныр.
Инкарчыларын
сяъдяйя чаьырылмасынын
сябяби дцнйа
hяйатлары бойунъа
етмяйиб тяхиря
салдыгларындан
долайы бир сыхынты
вя пешманлыг
дуймаларыны
тямин етмякдир.
Даhа яввялтякяббцр
эюстяряряк
Аллаhа сяъдя
етмяйи рядд
едян бу инсанлар
о эцн истясяляр
беля буну баъара
билмяйяъякляр.
Артыг тутулуб
сорьу-суала
чякилир вя ъяhяннямя
йолланырлар.
Пешманлыг
"Аллаhын
hцзурунда дураъагларыны
инкар едян кимсяляр,
hягигятян, зийана
уьрамышлар.
Беля ки, саат
гяфлятян башларынын
цстцнц алдыьы
заман онлар
эцнаhларыны
далларында
дашыйараг дейяъякляр:
"Дцнйадакы
тягсирляримизя
эюря вай hалымыза!"
Бир бахын, дашыдыглары
шей неъя дя писдир!"
("Янам" суряси,
31).
Инсан
hяйат бойунъа
ъидди бир пешманлыг
дуйьусуну йашайар.
Етдиклярини
явязлямя имканы
да вардыр. Амма
нядянся тякяббцрцндян
ютрц дцзялтмяйя
hеч ъящб етмяз,
доьруйа hеч бир
заман йюнялмяз.
Чцнки юзцнцн
ян доьруну билдийини
зянн етмякдя,
бу цздян гулагларыны
hяр юйцд-нясиhятя
тыхайыр. Амма
о эцн инсан дцнйада
етдийи бу hярякятиндян
ютрц ъидди бир
пешманлыг дуйар.
Анъаг дуйулан
бу пешманлыьын
артыг бир файдасы
йохдур. Инкарчылар
о эцн етдиклярини
явяз едя билмяк
цчцн гаршысыалынмаз
бир истяк дуйарлар.
Аллаhа онлары
дцнйайа эери
гайтармасы
цчцн йалварарлар.
Дцнйада саhиб
олунан мал-дювлятлярин,
оьулларын, hяйат
йолдашларынын,
янянялярин,
бир тямяли олмадан
мцдафия олунан
фикирлярин
ня дяряъядя
мянасыз вя йарарсыз
олдуьуну, садяъя
Аллаh цчцн едилян
ишлярин бир
дяйяринин олдуьуну
там олараг дярк
едярляр. Анъаг
бу идракын онлара
артыг hеч бир
файдасы йохдур.
Ичляриндян
бир гисми ися
дашыдыглары
гцрур сябяби
иля беля дяhшятли
бир анда да пешманлыгларыны
эизлямяйя чалышырлар:
"Яэяр
зцлм етмиш бир
шяхс йер цзцндя
олан hяр шейя
саhиб олсайды,
ону фидйя верярди.
Онлар язабы
эюрдцкляри
заман ичин-ичин
пешман оларлар.
Инсанлар арасында
ядалятля hюкм
олунар, онлара
зцлм едилмяз"
("Jунус" суряси,
54).
Эцнаhларыны
билсяляр дя
буну бцрузя
вермязляр. Щалбуки
эюрдцкляри
гаршылыг тамамиля
hагг етдикляри
кимидир вя Аллаhын
ядалятинин
бир нятиъясидир.
Аллаh о эцн мюминлярля
инкарчылары
гяти олараг
бир-бириндян
айырыр. Инкарчыларын
ъяhяннямя эирянядяк
гаршылашдыглары
hяр hадися шейтанын
йолуну доьру
йолдан цстцн
тутмаларына
эюрядир. Бу горхулу
гаршылашманы
hягигятян дя
hагг едирляр:
"(Ряббинин
hцзуруна) пис
ямялля эялянляр
ися ъяhянням
одуна цзц цстя
атыларлар. "Бу,
йалныз ямялляринизин
ъязасыдыр!"
("Нямл" суряси,
90).
Пешманлыьы
эятирян даhа
чох сябяб вардыр.
Язабла гаршылыг
эюрцбляр, тяк-тянhадырлар,
юз дяриляри
дя ялейhляриня
шаhидлик едяр,
чиркинляшдирилярляр
вя сонсуз язабын
дяhшятини hисс
едярляр. Ъяhяннями
дя эюрцбляр
вя неъя бир дяhшятля
гаршылашаъагларыны
сонда анлайыблар.
Юзцня дцнйада
кор-кораня баьландыглары
вя эцвяндикляри
сахта танрылары
артыг бир йухунун
битмяси кими
йох олублар.
Jолу иля бюйцк
бир сябатла
эетдикляри
шейтан да онлары
тянhа бурахмышдыр:
"Иш
битдикдя шейтан
беля дейяъяк:
"Аллаh сизя доьру
вяд вермишди.
Мян дя сизя вяд
вермишдим, амма
сонра вядимя
хилаф чыхдым.
Яслиндя мяним
сизин цзяриниздя
hеч бир hюкмцм
йох иди. Лакин
мян сизи чаьырдым,
сиз дя мяня уйду
нуз. Инди мяни
йох, юзцнцзц
гынайын. Ня мян
сизин дадыныза
чата билярям,
ня дя сиз мяним
дадыма. Мян юнъя
(дцнйада) сизин
мяни шярик гошмаьынызы
да инкар етмишдим.
Щягигятян, залимляри
шиддятли бир
язаб эюзляйир!"
("Ибраhим" суряси,
22).
О эцн
мюминляр инкарчыларын
дцшдцйц бу чарясиз
дуруму сейр
едяъякляр, йашадыглары
ашаьыланманын
нятиъясиндя
башлары юнляриня
дцшмцш олан
кафирляр ися
дашыдыглары
хяъалят вя пешманлыгдан
ютрц анъаг эюз
уъуйла мюминляря
баха биляъякляр:
"Она
эятирилиб эюстярилдикляри
заман сян онларын
зиллятдян бойунларыны
бцкцб эизлин-эизлин
бахдыгларыны
эюряъяксян.
Иман эятирянляр
дейяъякляр:
"Щягигятян,
(ясл) зийан чякянляр
гийамят эцнц
юзлярини вя
аилялярини
зийана уьраданлардыр!"
Билин ки, залимляр
даими язаб ичиндя
олаъаглар"
("Шура" суряси,
45).
Ахирятдяки
пешманлыг шцбhясиз
ки, дцнйадакы
нцмунялярля
бир мцгайисяйя
ясас вермяйяъяк
гядяр бюйцкдцр.
Jашанан эери
дюнцш имканы
вя чаряси ола
билмяйян бир
пешманлыгдыр.
Артыг hеч бир
шякилдя дяйишдирилмяйяъяк
бир агибятин
чюкцнтцсцнц,
бунун аьыр йцкцнц
чийинляриндя
hисс едярляр.
Бу чюкцнтц вя
пешманлыг бюйцк
бир йанылманын
нятиъясидир.
Бу йанылма дцнйада
йашанмышдыр.
Бу инсанлар
онлары Jарадан
вя дцнйанын
бцтцн немятляриля
ямирляриня
верян Аллаhы
инкар етмя ъясарятиндя
олмушлар. Будур,
сечдикляри
бу инкар йолу
ахирятдя гонаг
олаъаглары
йери мцяййян
етмишдир. Ора
ъяhяннямдир.
Ора ися аьылларына
беля эятирмяк
истямядикляри
hяр ъцр цзцнтцнцн,
язаб-язиййятин,
дярд-кядярин,
гайьынын сонсуза
гядяр йашандыьы
йердир. Артыг
Аллаhын гязябинин
нятиъяляри
бцтцн язямяти
иля гаршыларындадыр.
Юз араларындакы
чякишмяляри
"Онлар
орада чянябоьаз
олуб дейярляр:
"Аллаhа анд олсун
ки, биз ачыг-айдын
азмышдыг! Чцнки
биз сизи алямлярин
Рябби иля бярабяр
тутурдуг. Бизи
йалныз эцнаhкарлар
аздырды. Инди
артыг ня шяфаят
едян кимсяляримиз,
ня дя бир меhрибан
достумуз вар!
Каш бир дя (дцнйайа)
дюня биляйдик;
мюминлярдян
олардыг!" Щягигятян,
бунда бир ибрят
вардыр. Щалбуки
онларын яксяриййяти
иман эятирмяди"
("Шуяра" суряси,
96-103).
Инкарчылар
о эцн hеч уммадыглары
гядяр бюйцк
бир язабля гаршылашырлар.
Дцшдцкляри
вязиййятдян
долайы hям юзляриня,
hям дя юзлярини
Аллаhын йолундан
узаглашдыран
инсанлара гаршы
бюйцк бир гызьынлыг
ичиндядирляр.
Дцнйада икян
ян мцhцм hядяфлярдян
бири олан мягам
вя дяряъялярин
о эцн hеч бир мянасы
галмамышдыр,
онлары доьру
йолдан аздыран
лидерляриня
гаршы бюйцк
бир гязяб дуйарлар.
Дцнйада икян
архасынъа дцшдцкляри
бу адамлардан
гачараг узаглашырлар.
Юзляриня табе
олунан инсанлар
иля табе оланларын
о эцнкц чякишмяляри
ися бу шякилдя
билдирилир:
"О
заман табе олунмушлар
табе оланлардан
узаглашаъаг,
язабы эюряъяк
вя араларындакы
рабитя гырылаъагдыр.
О заман табе
оланлар: "Яэяр
бир дя (дцнйайа)
гайыда билсяйдик,
онлар биздян
узаглашдыглары
кими биз дя онлардан
узаглашардыг",
-дейярляр. Беляъя
Аллаh онлара
ямялляринин
йалныз hясрятдян
ибарят олдуьуну
эюстяряр вя
онлар ъяhянням
одундан чыха
билмязляр"
("Бягяря" суряси,
166-167).
"Цзляри
одда чеврилдийи
эцн онлар: "Каш
Аллаhа мцти олайдыг,
Пейьямбяря
итаят едяйдик!"
- дейяъякляр.
Онлар дейяъякляр:
"Ей Ряббимиз!
Биз аьаларымыза,
бюйцкляримизя
итаят етдик,
онларса бизи
hагг йолдан аздырдылар.
Ей Ряббимиз!
Онлара икигат
язаб вер, онлары
бюйцк бир лянятя
дцчар еля!""
("Яhзаб" суряси,
66-68).
Аллаh
айядя дцнйада
инсанлары йанлыш
йюнляндирян
вя Аллаh инамындан
узаглашдыран
амилляр арасында
"юндя эялянлярин"
тясириня дя
ишаря етмишдир.
Аллаh тяряфиндян
тяйин едилмиш
юлчцляря эюря
дейил дя инсанларын
тяйин етдикляри
юлчцляри "цстцн"
гябул едилян
бу инсанларын
юзляриня табе
оланлар цзяриндя
тясири чох бюйцк
олмушдур. Бу
итаят нятиъясиндя
баьландыглары
лидерляр дцнйанын
кечиъи дяйярляри
цчцн йашамыш
мяьлубиййятини
юйрятмякдя
вя бош мяьлубиййятини
онлары айылдар.
Анъаг ня юзляри,
ня дя табе оланлар
дцнйа цзяриндя
етдикляри хятанын
фяргиня вара
билмишляр. Аллаhа
гаршы бир-бирини
дястякляйибляр,
юз доьруларына
уймушдулар.
Бу бюйцк йанылманын
ортайа чыхдыьы
эцн бир-бирини
тягсирляндирмяйя
башлайарлар.
Бу эцнаhландырмалара
бахмайараг
hяр ики тяряф
дя ъяhяннямдян
чыхарылмайаъагдыр.
Аллаh
Она табе оланлары
доьру йолдан
аздыран бу лидерляри
бу шякилдя тяриф
едяр:
"Биз
онлары ъяhянням
одуна чаьыран
ряhбярляр етдик.
Гийамят эцнц
онлара hеч бир
кюмяк едилмяйяъякдир!
Бу дцнйада онлара
лянят дамьасы
вурдуг, гийамят
эцнц ися онлар
чиркин кимсяляр
олаъаглар"
("Гясяс" суряси,
41-42).
"Гийамят
эцнц ъамаатынын
габаьында эедиб
онлары атяшя
апараъаг. Онларын
дцшячякляри
йер нечя дя писдир!"
("Щуд" суряси,
98).
Дцнйада
бюйцк бир сябатла
баьлылыг эюстяряряк,
фикирляриня
дайанараг Аллаhы
инкар етмякдян
чякинмяйян
бу инсанлар
ахирят эцнц
табе олдуглары
бу адамларла
араларында
шярг вя гярб
узаглыьы олмасыны
истяйяъякляр:
"Щяр
кяс Ряhманын
зикриндян бойун
гачырса, Биз
она шейтаны
уръаh едярик
вя онун йахын
досту олар. Шейтанлар
онлары доьру
йолдаы чыхардар,
онлар ися юзляринин
hагг йолдан олдугларыны
эцман едярляр!
Няhайят, о, hцзурумуза
эялдикдя беля
дейяр: "Каш ки,
мянимля сянин
аранда шяргля
гярб арасындакы
мясафя гядяр
узаглыг олайды.
Сян ня пис йолда
имишсян!" Бу
эцн сизя hеч бир
файда вермяз.
Сиз бирликдя
зцлм етдийинизя
эюря язаба да
ортагсыныз!"
("Зухруф" суряси,
36-39).
О эцн
инсанлар дцнйада
чох севдикляри,
эцвяндикляри,
бюйцк бир шяhвятля
баьландыглары,
Аллаhа имана
цстцн сайдыглары
адамларын бир
гисмини танымайаъаг,
бир гисмини
дя инкар едяъяк,
hятта онлара
лянят едяъякляр:
"(Ибраhим
онлара) деди:
"Сизин Аллаhы
гойуб бцтляри
танры гябул
етмяйиниз йалныз
дцнйада аранызда
олан достлуьа
эюрядир. Сонра
да гийамят эцнц
бир-биринизи
инкар едяъяк,
бир-биринизя
лянят охуйаъагсыныз.
Мяскяниниз
ъяhянням оду
олаъаг, юзцнцзя
дя кюмяк едян
кимсяляр тапылмайаъагдыр!""
("Янкябут" суряси,
25).
Гуранда
Аллаhы унудуб
Ондан башгасыны
разы етмяйя
чалышараг
юмрцнц
кечирян бу адамларын
Аллаhын hцзурунда
бир-бирии иля
олан чякишмяляри
бу шякилдя билдирилир:
"(Аллаh
о ики мяляйя
буйураъагдыр:)
"Атын ъяhяннямя
hяр бир инадъыл
кафири; Хейря
мане оланы, hядди
ашаны, шякк едяни!
О кимсяни ки,
Аллаhла йанашы
юзцня башга
бир танры гябул
етди. Атын ону
шиддятли язабын
ичиня!" Jолдашы
дейяъякдир:
"Ей Ряббимиз!
Ону мян аздырмадым.
Фягят о юзц hагг
йолдан чох азмышды!"
(Аллаh) буйураъагдыр:
"Мяним hцзурумда
мцбаhися етмяйин.
Мян сизя бу язабы
билдирмишдим.
Мяним hцзурумда
сюз эцляшдирмяйин.
Мян бяндяляря
зцлм едян дейилям!"
("Гаф" суряси,
24-29).
Мюминляри
вя онларын эетдийи
доьру йолу бяйянмяйян
бу инсанлар
дин эцнцндя
мюминляри юз
йанларында
эюрмяйинъя
олдугъа чашырлар.
Чашгынлыгларыны
ися бу шякилдя
диля эятирирляр:
"Дейяъякляр:
"(Дцнйада) пис
адамлар сайдыьымыз
кясляри нийя
бурда эюрмцрцк?
Биз онлары мясхяряйя
гойурдуг. Jохса
онлар эюзя дяймирляр?!"
Шцбhясиз ки, бу
- ъяhянням яhлинин
бир-бири иля
бу ъцр чя кишмяси
- бир hягигятдир!"
("Сад" суряси,
62-64).
Дцнйада
араларындакы
анлашылмазлыглар
hеч бир заман
сона чатмамыш,
юз hяйатларыны
юз ялляри иля
гярарлашдырмышдылар.
Бир-бириня етдикляри
бу зцлмцн яслиндя
фяргиндядирляр.
Jашадыглары
шяраитдя hятта
йахынлары арасында
да раhат олмамышлар.
Буна бахмайараг
араларындакы
мцнагишялярдян
ясла ваз кечмязляр.
Мюминлярин
дцнйада вя ахирятдя
hямишя раhатлыг
ичиндя олмасынын
там тярсиня
онлар hямишя
бир раhатсызлыг
вя сыхынты шяраитиндя
йашайырлар.
Шцбhясиз ки, бу
вязиййят йашадыглары
вя даим йашайаъаглары
язаб нювляриндян
биридир. Щям
дюрд бир тяряфдян
язаб-язиййяти
дадаъаг, hям дя
йахынлары сайдыглары
адамларла чякишмя
hалында олаъаглар.
Алчалдылырлар
Аллаhа
гаршы тякяббцр
эюстярмяйин
нятиъяси алчалмагдыр.
Ахирятин варлыьына
инанмайан инсан
hеч дцшцнмядян
цзяриня йцкляндийи
бу мясулиййятин
гаршылыьы онлара
олдугъа баhа
баша эяляъякдир.
Щалбуки онун
дцнйадакы hяйатында
олан башлыъа
йанлышлыг Аллаhын
язабыны еhтимал
етмямяси, буну
бир ан да дцшцнмямясидир.
Дцнйада шейтанын
ясэяри олмуш,
онун инкарчы
цсулларына
гапылмыш вя
имтаhандан ибарят
олан бир hяйаты
бош бир мягсяд
уьрунда хярълямишдир.
Щятта Аллаhа
гаршы тякяббцр
эюстярмя ниййяти
ону етмямяси
лазым эялян
даhа нечя-нечя
башга хяталара
сювг етмишдир.
Аллаhа гаршы
мцбаризяйя
эиришмиш, Аллаhы
инкар цчцн цсуллар
ахтармышдыр.
Бу, шцбhясиз ки,
бюйцк бир хятадыр
вя нятиъяси
ахирятдя горхунъ
бир язаб вя бюйцк
бир алчалма
вя тяhгир олунмадыр.
Инкарчылар
ялбяття ки, аьыр
бир вязиййят
ичиндядир. Немятляря,
рузиляря неъя
саhиб олдугларыны
сорьу-суал етмядян
юз цзярляриндя
бязи зювгляри
дадма hаггы эюрцрляр.
Анъаг ахирятдя
бу hагсыз тякяббцрцн,
бу йерсиз ловьаланманын
гаршылыьы олдугъа
бюйцк олаъагдыр.
Бу эерчяк айядя
беля билдирилир:
"Кафир
оланлар ъяhянням
одуна эюстяриляъякляри
эцн: "Сиз дцнйа
hяйатынызда
немятляри эюрцб
даддыныз вя
онлардан ляззят
алдыныз. Бу эцн
ися йер цзцндя
наhаг йеря тякяббцр
эюстярдийинизя
вя фасигляр
олдуьунуза
эюря hягарятли
язабла ъязаландырылаъагсыныз!""
("Яhгаф" суряси,
20).
Дцнйайа
йюнялик бир
ъяhд ичиндя юмрцнц
кечирян инсанлар
гийамят эцнцндя
вя сонра да алчалдылаъаглар.
Аллаh бу hягигяти
айялярдя беля
билдирмишдир:
"Бцрцйяъяк
гийамятин хябяри
сяня эялиб чатдымы?
(О эцн) бир чох
цзляр зялил
эюркям алаъаг.
Зяhмят чякиб
йорулаъаг"
("Ьашийя" суряси,
1-3).
"Сонра
гийамят эцнц
(Аллаh) онлары
рцсвай едяъяк
вя: "Баряляриндя
чяня-боьаз олдуьунуз
шяриклярин
hарададыр?" -
дейя сорушаъагдыр.
Елм верилмиш
кимсяляр ися:
"Бу эцн кафирляр
рязалятя вя
язаба дцчар
олаъаглар!"
- дейяъякляр"
("Няhл" суряси,
27).
"Гийамят
эцнц онун язабы
гат-гат олар
вя (о язаб) ичиндя
зялил олуб ябяди
галар" ("Фурган"
суряси, 69).
Аллаhа
гаршы мцбаризялярини
чиркин бир ъясарятля
давам етдирян
инсанлар юзляриня
Аллаh тяряфиндян
едилян бцтцн
hядя-горхулара
бахмайараг
hесаб эцнцня
яhямиййят вермямишляр.
Щямчинин Аллаhын
онлар цчцн hазырладыьы
агибятдян хябярсиз
йашайарлар.
Щалбуки бу тяля
тайы-бярабяри
эюрцнмямиш
бир тялядир.
Бцтцн инкарчы
ъямиййятлярдя
елчиляр васитясиля
едилян юйцд-нясиhятляр
чох аз бир групдан
башга тясирли
олмамышдыр.
Щятта бир гисминин
инкарыны даhа
да артыран бу
хябярдарлыглар
даhа да артмышдыр.
Ян
няhайят Аллаh
дцнйада юзляриня
хатырладылан
бу hягигяти ахирятдя
ян ачыг шякилдя
инсанларын
hамысына эюстяряр.
Аллаhын вядинин
нятиъяляринин
ня олдуьуну
инкарчылар
о эцн ачыг бир
шякилдя анлайаъаглар.
Онларын hяйаты
давамлы дейилдир.
Артыг зювг вя
истяклярин
бир hюкмц йохдур,
кечярли олан
йеэаня hягигят
Аллаhын hюкмцдцр.
Аллаhа гаршы
зцлм ичиндя
олан бу инсанлара
етдикляринин
явязи верилмишдир.
Аллаhын hюкмцня
эюря язаб вя
сыхынты ичиндя
ябяди йашайаъаглар.
Инсанларын
да hагг етдикляри
сонсуз hяйат
бцтцн парлаглыьы
вя эюзялликляри
иля дин эцнцндя
бцтцн инсанлыьа
эюстяриляъяк. |