| Йусиф
пейьямбярин
ушаглыьы
Атасы
Йягуб пейьямбяр
ися онун йухусуну
йозду вя ону
эюзял хябярлярля
мцждяляди. Анъаг
бунунла йанашы
она йухусуну
диэяр гардашларына
данышмамасы
барядя дя хябярдарлыг
етди. Бу hадися
Гуранда беля
гейд едилир:
"Бир
заман Йусиф
атасына демишди:
"Атаъан! Мян
он бир улдуз
вя Эцняшля Айы
эюрдцм. Эюрдцм
ки, онлар мяня
сяъдя едирляр".
Атасы деди: "Ъан
оьул! Йухуну
гардашларына
данышма, йохса
сяня бир hийля
гурарлар. Чцнки
шейтан инсанын
ачыг-ашкар дцшмянидир.
Ряббин сяни
сечиб цстцн
тутаъаг, сяня
йуху йозмаьы
юйрядяъяк, бундан
яввял бабаларын
Ибраhимя вя Исhага
немятини тамамлайыб
вердийи кими
сяня вя Йягуб
няслиня дя тамамлайыб
веряъяк. Щягигятян
Ряббин биляндир,
hикмят саhибидир!"
("Йусиф" суряси,
12/4-6).
Йусиф пейьямбяр
йухусуну атасына
данышанда атасынын
буну гардашларына
билдирмямяси
мясялясиндя
она хябярдарлыг
етмясинин сябяби
гардашларынын
тяhлцкясизлийя
тяминат вермяйян
етибарсыз давранышы
иди. Йягуб пейьямбяр
елм саhиби, фярасятли
бир инсан олдуьу
цчцн оьланларынын
фитня-фясад
тюрятмяйя мейлли
олан хасиййятини
вя гысганълыьыны
билирди. Онлары
чох йахшы таныдыьы
цчцн Щз.Йусифя
тяля гура биляъяклярини
дя зянн едирди.
Буна эюря дя
Щз.Йягуб шейтанын
дцшмянчилийиня
диггят чякмиш
вя Щз.Йусифин
тямкинли олмасыны
мясляhят эюрмцшдц.
Мцсялманлар
бу hекайятдян
бу дярси чыхармалыдыр
ки, дини мясялялярдя
ирадяли hярякят
етмяйян фитнякар
вя мцнафиг характерли
инсанларын
йанында диггятли
hярякят етмяк,
мцсялманларла
баьлы ола биляъяк
эюзял хябярляри
беля адамлара
данышмамаг
лазымдыр. Чцнки
мюминлярин
немятя говушмасы,
инкишаф етмяси,
эцълянмяси,
йахшы бир сявиййяйя
эялмяси сямими
диндарлары
чох севиндирир.
Анъаг цряйиндя
хястялик олан,
мцнафиг характерли
инсанлары чох
нараhат едир.
Бу ъцр инсанлар
динин вя мюминлярин
мянфяятини
истямяйяъякляри
цчцн онларын
инкишаф етмясинин
гаршысыны алмаг
истяйирляр.
Буна наил олмаг
цчцн hятта мюминляря
дцшмян олан
инсанларла
бирэя дя чалышырлар.
Мцнафиг характерли
инсанларын
бу давранышыны
Аллаh бир айядя
беля хябяр вермишдир:
"Сяня
бир йахшылыг
нясиб олса, онларын
hалы пис олар.
Сяня бир мцсибят
цз верся: "Биз
тядбиримизи
габагъадан
эюрмцшцк!" - дейяр
вя севинъяк
hалда дюнцб эедярляр"
("Тювбя" суряси,
9/50).
Буна эюря дя
мцсялманларла
баьлы эюзял
вя хейирли hадисяляр
hяйата кечмямишдян
яввял бу ъцр
инсанлара данышылмамалыдыр.
Бу ъцр шяхсляря
гаршы тямкинли
hярякят етмяк
лазымдыр. Атасынын
Щз.Йусифя етдийи
хябярдарлыг
да бу мясяляйя
даир айдын бир
нцмунядир.
ГАРДАШЛАРЫНЫН
ЩЗ.ЙУСИФЯ ГУРДУЬУ
ТЯЛЯ
Йягуб пейьямбяр
Щз.Йусифя хябярдарлыг
етмякля hаглы
иш эюрцрдц. Чцнки
гардашлары
ону вя кичик
гардашларыны
аталарына гысганырдылар.
Ичляриндяки
бу шиддятли
гысганълыг
онлары Щз.Йусифя
тяля гурмаьа
сябяб олду. Бу
да Щз.Йусифин
гардашларынын
Ислам яхлагындан
узаг олмасынын
вя онларын мюмин
характери нцмайиш
етдирмямясинин
башга бир нцмунясидир.
Онларын гурдуьу
бу тялядян вя
Йусиф пейьямбяря
гаршы етдикляри
hярякятляриндян
Гуранда беля
бяhс едилир:
"Бир
заман беля демишдиляр:
"Биз бир дястя
олдуьумуз hалда
Йусиф вя онун
гардашы атамыза
даhа язиздирляр.
Щягигятян атамыз
ачыг-ашкар сяhв
едир! Йусифи
юлдцрцн вя йа
бир йеря атын
ки, атаныз меhрини
йалныз сизя
салсын. Ондан
сонра ися ямялисалеh
бир ъамаат оларсыныз!"
("Йусиф" суряси,
12/8-9).
Айялярдян
дя айдын олдуьу
кими, гардашларынын
Щз.Йусифя тяля
гурмасынын
ян бюйцк сябяби
гысганълыг
иди. Аталарынын
Щз.Йусифи вя
гардашыны онлардан
даhа чох севдийини
фикирляшмяляри
онларын бу гысганълыьына
эятириб чыхармышды.
Онлар анъаг
юзляриня севэи
бяслянмясини
истяйирдиляр.
Онларын сай
етибариля чох
олмаларына
вя бир-бирини
дястяклямясиня
эюря севэийя
даhа чох лайиг
олдугларыны
дцшцнцрдцляр.
Ялбяття ки, бу,
чох бюйцк мянтигсизликдир.
Чцнки Гурана
эюря, мюминлярин
бир-бирини севмясинин
йеэаня юлчцсц
тягвадыр. Ким
тягва йюнцндян
цстцндцрся,
ким Аллаhдан
чох горхур вя
Онун гойдуьу
сярhядляри чох
диггятля горуйрса,
мюминляр тябии
олараг ян чох
hямин адамы севярляр.
Мюминлярин
севэи анлайышы
бу шякилдядир.
Айдындыр ки,
Йягуб пейьямбяр
дя оьланларына
севэи бясляйяркян
буну юлчц олараг
гябул етмишди.
Щз.Йусиф дя диэяр
гардашларындан
даhа чох тягвалы
вя эюзял яхлаглы
олдуьу цчцн
атасынын ону
диэярляриня
эюря чох севмяси
тябиидир. Лакин
Щз.Йягубун диэяр
оьланлары бу
дцшцнъяйя саhиб
олмадыьы цчцн
аталарынын
Щз.Йусифя вя
кичик гардашларына
олан севэисини
дя баша дцшмямишдиляр.
Бу да онларын
характеринин
диня уйьун олмадыьыны
эюстярян мцhцм
бир мисалдыр.
Онларын
диггят чякян
башга бир мянфи
ъяhяти дя аталарына
мцнасибятдя
йол вердикляри
hюрмятсиз цслубларыдыр.
Аталары сечилмиш
бир пейьямбяр,
цстцн аьыл вя
гаврайыш саhиби
олса да онлар
аталарынын
Щз.Йусифя вя
гардашына олан
севэисиня эюря
аталарынын
"ачыг-ашкар
сяhв етдийини"
иддиа едирдиляр.
Бир пейьямбяря
гаршы беля гейри-етик
бир цслубдан
истифадя етмяляри
дя онларын иманынын
зяифлийини
эюстярир. Анъаг
иманларынын
зяиф олдуьуну,
hятта мцнафиг
характерли
олдугларыны
баша дцшмяк
цчцн даhа эцълц
бир дялил вар:
Щз.Йусифи юлдцрмяк
истямяляри...
Аллаhдан
горхан, ахирятдя
hесаб веряъяйиня
инанан, Аллаhын
ону hяр ан ешитдийини
вя эюрдцйцнц
билян бир инсанын
Аллаhын hарам
гылдыьы беля
бир hярякятя
йол вермяйяъяйи,
буну hятта аьлындан
да кечирмяйяъяйи
чох айдын мясялядир.
Анъаг бу инсанлар
аталарынын
онлары севмясиня
чалышмаг, йа
да гысганълыг
hисслярини боьмаг
цчцн чаряни
Щз.Йусифи юлдцрмякдя
йахуд да бир
йеря атыб ону
тярк етмякдя
эюрмцшдцляр.
Юлдцрмяк
онсуз да hарамдыр.
Анъаг кичик
йашда бир ушаьы
башга бир йеря
атмаг да чох
виъдансыз бир
hярякятдир. Буну
етмяйи дцшцня
билян инсанларда
виъдан, мярhямят
кими hисслярин
олмадыьы чох
айдын мясялядир.
Эюрцндцйц кими,
Щз.Йусифин гардашлары
мярhямятсиз
вя залымдыр.
Щям дя мянтигляри
позугдур. Щз.Йусифя
беля бир пислик
едяряк hарам
иш тутандан
сонра hяля "ямялисалеh"
олмаьа цмид
едирляр. Ялбяття
ки, бир инсан
пис иш эюряндян
сонра сямими
олараг Аллаhдан
баьышланмасыны
истяйярся, дцзялмяйи
вя ямялисалеhлярдян
олмаьа цмид
едя биляр. Анъаг
бу инсанлар
ямялляринин
сяhв олдуьуну
биляряк яввялъя
едиб сонра да
салеhлярдян
олмаьы планлашдырырлар.
Бу, онларын саьлам
мцhакимя габилиййятиня
вя мюмин характериня
саhиб олмамасынын
башга бир дялилидир.
Айянин ахырында
ися Аллаhын ян
чятин анында
Щз.Йусифя кюмяк
етдийи, араларындан
бириня ону юлдцрмяйин
явязиня гуйуйа
атмаг фикрини
тялгин етдийи
хябяр верилир:
"Бир
башгасы беля
деди: "Йусифи
юлдцрмяйин,
ону бир гуйунун
дибиня атын.
Яэяр беля етсяниз,
йол кечянлярдян
бири ону эютцряр""
("Йусиф" суряси,
12/10).
Онларын Щз.Йусифля
баьлы истядикляри
планлары hазырламасына
вя hяр ъцр тяля
гурмасына бахмайараг
Йусиф пейьямбяр
Аллаhын онун
цчцн мцяййян
етдийи талейи
(гядяри) йашайырды.
Щеч ким онун
цчцн мцяййян
едилмиш таледян
кянара чыха
билмяз. Аллаh
Щз.Йусиф hяля
анадан олмамышдан
яввял она бу
талейи мцяййянляшдирмишди.
Йусиф пейьямбяр
дя бу талейи
ейниля йашады.
Бир мясяляни
дя хатырлатмаг
лазымдыр ки,
Щз.Йусифин юлцмцня
мане олан, ону
гуйуйа атмаг
фикрини ортайа
атараг йашамаьыны
тямин едян гардашы
дейил, Аллаhдыр.
Аллаh истямясяйди,
гардашы ону
гуйуйа атмаг
фикрини аьлына
эятиря вя беля
бир фикир иряли
сцря билмязди.
Анъаг Щз.Йусифин
талейиндя яввялъя
юлдцрцлмясинин
планлашдырылмасы,
сонра да бу фикирдян
дашынараг гуйуйа
атылмасы вардыр.
Буна эюря дя
гардашы беля
бир фикря эялмишди.
Йохса халг арасындакы
йанлыш тале
анлайышында
олдуьу кими
талейин дяйишмяси
кими бир вязиййят
гятиййян олмамышдыр.
Йусиф пейьямбярин
талейи бцтцн
бу инъялик вя
тяфяррцатлары
иля бирликдя
йарадылмышдыр.
Гардашларынын
ону юлдцрмямяси
дя онларын позулмуш
бир планыдыр.
Анъаг о планы
да лап яввялдян
позулмуш шякилдя
йарадан Аллаhдыр.
  |
Щямчинин Аллаh
бу планы о, hяля
ушаг йашда икян
эюрдцйц йуху
васитяси иля
Щз.Йусифя билдирмишди.
Щз.Йусифин hяйаты
да Аллаhын билдирдийи
бу йухуну тясдиг
едяъяк шякилдя
ъяряйан етди.
Аллаh бязян истядийи
бяндяляриня
бу ъцр гейби
хябяр веря биляр.
Пейьямбяримиз
Щз.Муhяммядя
(с.я.в.) Мяккяни
фятh едиб орада
мюминлярля
бирликдя ямин-аманлыг
ичиндя hяъъ едяъяйини
бир йуху васитяси
иля билдирмишдир.
Бунунла баьлы
олан айядя беля
буйрулур:
"Анд
олсун ки, Аллаh-Тяала
Юз Пейьямбяринин
рюйасынын чин
олдуьуну тясдиг
етди. Сиз иншаллаh,
ямин-аманлыгла,
башынызы гырхдырмыш,
гысалтмыш hалда
вя горхмадан
Мясъидцл-Щярама
дахил олаъагсыныз.
Аллаh сизин билмядикляринизи
билир. О, бундан
ялавя тезликля
бир гялябя дя
бяхш едяъякдир"
("Фятh" суряси,
48/27).
Аллаhын
гейби хябяр
вермясинин
вя hадисялярин
дя бу ъцр hяйата
кечмясинин
сирри бизим
цчцн "гейб"
олан hяр шейин
Аллаh дярэаhында
язялдян мцяййян
едилмиш, йашанмыш
вя битмиш олмасыдыр.
Гейб инсанлар
цчцн вар. Замандан
вя мякандан
узаг олан Аллаh
ися hяр шейи йарадан
вя биляндир.
Бцтцн заманы
вя тарихи дя
биръя анда йаратмышдыр.
Щекайятин сонрасында
Щз.Йусифин йашадыьы
hадисяляри инъяляйяркян
дя бу hягигят
йаддан чыхарылмамалыдыр.
Йашанан hяр шей
Аллаhын истядийи
шякилдя мейдана
эялир. Щяр бириндя
дя мюминляр
цчцн хейир вя
эюзялликляр
вар. Йашанан
вя сябр эюстярилян
hяр бир чятинлийин
ардындан Аллаh
дцнйада фираванлыг
вя немят, ахирятдя
ися саваб вя
мцкафат верир.
Долайысы иля
кюляляшдирмяк,
hябся дцшмяк,
бюhтана мяруз
галмаг кими
кянардан "шяр"
кими эюрцнян
hадисяляр мюминляр
цчцн хейирли
олур
ЩЗ.ЙУСИФИН
ГАРДАШЛАРЫНЫН
ШЕЙТАНИ ПЛАНЛАРЫ
Аллаh Гуранда
Щз.Йягубун оьланларынын
юз араларында
Щз.Йусифя гаршы
шейтани план
hазырладыьыны
вя буну тятбиг
етмяйя башладыьыны
хябяр верир.
Планларыны
hяйата кечирмяк
цчцн яввялъя
аталарындан
Щз.Йусифи онларла
бирликдя эюндярмяси
цчцн иъазя истядиляр.
Аталарынын
онлара эцвянмядийини
билдикляри
цчцн ону разы
салмаьа чалышдылар:
"Онлар
дедиляр: "Ата!
Биз Йусифин
хейирхаhлары
олдуьумуз hалда
сян ня цчцн ону
бизя етибар
етмирсян? Сабаh
ону бизимля
бирликдя эюндяр,
гой ойнайыб
яйлянсин, эюзц-кюнлц
ачылсын. Биз
ону мцтляг горуйаъаьыг!"
("Йусиф" суряси,
12/11-12).
Айянин ифадясиндян
дя айдын олдуьу
кими, аталары
Щз.Йусифи эюндярмяк
истямямишди.
Щятта онлара
эцвянмядийини
hисс етдирмишди
ки, оьланлары
да тез юзлярини
мцдафия етмяйя
чалышмышдылар.
Щз.Йусифин йахшылыьыны
истядиклярини
сюйлямишдиляр.
Щз.Йусифи юлдцрмяйи
вя йа гуйунун
дяринликляриня
атмаьы планлашдыраркян
беля бир йаланы
чох асанлыгла
сюйлямяляри
ися онларын
мцнафиг характерли
инсанларын
асанлыгла йалан
данышдыьына
сцбутдур. Онларын
йаланчылыьы
бунунла да баша
чатмамышдыр.
Аталарына Щз.Йусифи
эязмяси, ойнамасы
цчцн апармаг
истядиклярини
сюйлямишдиляр.
Цстялик ону
горуйаъагларына
сюз вермишдиляр.
Диггят едилмяли
олан башга бир
мясяля ися мцнафиг
характерли
инсанларын
hямишя юзлярини
йахшы ниййятли
эюстярмяйя
чалышмаг сяйляридир.
Щз.Йусифин йахшылыьыны
истядиклярини
сюйлямяляри
вя эуйа онун
ра hатлыьыны
фикирляшдиклярини
эюстярмяйя
чалышмалары
шейтани характерляринин
бир парчасыдыр.
Анъаг Йягуб
пейьямбяр фярасятли
вя бясирятли
бир инсан олдуьу
цчцн онларын
етибарсызлыьыны
вя пис характерини асанлыгла
сезмишди.
"Деди:
"Ону апармаьыныз
мяни чох мяйус
едяр. Горхурам
ки, ону гурд йейя,
сиз дя хябяр
тутмайасыныз!"
Онлар: "Биз эцълц
бир дястя ола-ола
гурд ону йеся,
онда биз аъиз
оларыг ки!" -дейя
ъаваб вердиляр"
("Йусиф" суряси,
12/13-14).
Йягуб
пейьямбяр оьланларына
етибар етмядийи
вя онларын Щз.Йусифя
пислик едя биляъяклярини
тяхмин етдийи
цчцн бу етимадсызлыьыны
ачыг-ашкар сюйляди.
Онларын Щз.Йусифя
бир пислик едяндян
сонра да йалан
вя бяhаня иля
гаршысына чыхаъагларыны
тяхмин етмишди.
Онлар ися бу
фикря гятиййятля
гаршы чыхдылар.
Беля бир шейин
ола билмяйяъяйини
аталарына гябул
етдирмяйя чалышдылар.
Бу да мцнафиг
характерли
инсанларын
чятин вязиййятя
дцшяндя истифадя
етдийи бир цсулдур.
Щямчинин гиссянин
ардында онларын
сюзляриндя
сямими олмадыглары
айдын олур:
"Онлар
ахшамцстц аьлайа-аьлайа
аталарынын
йанына эялдиляр.
Вя дедиляр: "Ата!
Биз бир-биримизля
йарышмаг цчцн
эетмишдик вя
Йусифи шейляримизин
йанында гоймушдуг.
Бир дя хябяр
тутдуг ки, гурд
ону йемишдир.
Инди биз доьру
данышсаг да
сян бизя инанмайаъагсан!"
("Йусиф" суряси,
12/16-17).
Эюрцндцйц кими,
hадисяляр тамамиля
Йягуб пейьямбярин
эюзлядийи шякилдя
инкишаф етмишди.
Щз.Йусифин гардашларынын
давранышы аталарынын
онлардан шцбhялянмясинин
сябябсиз олмадыьыны
эюстярир. Аьлайараг
эялмяляри дя
онларын мянфи
давранышынын
бир тязаhцрцдцр.
Щямчинин беля
аъиз бир hярякят
мюмин инсанын
етмяйяъяйи
hярякятдир. Мюминляр
hяр шейдя бир
хейир вя hикмят
олдуьуну билдикляри
цчцн башларына
ня эялирся-эялсин
йеня дя аьламаг
вя дярдлянмяк
кими бир аъизлийя
мяруз галмазлар.
Щз.Йусифин гардашларынын
аьламасы мцнафиг
характерли
инсанларын
едяъяйи нювдян
олан бир аьламагдыр.
Эюз йашындан
силаh кими истифадя
едяряк гаршы
тяряфи юз йаланларына
инандырмаьа
чалышмаг мцнафиглярин
шейтани цсулларындан
биридир. Бунунла
юзлярини йазыг
вязиййятя салыб
аъиз кими эюстярмяйя
чалышырлар.
Етибарлы инсанлар
олмадыглары
hалда юзлярини
етибарлы инсан
ъилдиня салмаьа
сяй эюстярирляр.
Бу hяр дюврдяки
мцнафиг характерли
инсанларын
дяйишмяйян
хцсусиййятидир.
Щямчинин Щз.Йусифин
гардашлары
да кичик бир
ушаьы гуйунун
дяринликляриня
атаркян hеч бир
виъдан язабы
чякмямишляр.
Анъаг бу hярякятляринин
ъавабыны вермяк
мясялясиндя
аьлайараг аталарынын
йанына эялибляр.
Гейри-сямими
олмалары вя
етдиклярини
юрт-басдыр етмяк
истядикляри
чох айдындыр.
Щз.Йусифля
баьлы уйдурдуглары
йалана диггятля
бахсаг, бу да
Йягуб пейьямбярин
онлара сюйлядийи
нараhатлыьыдыр.
Оьланлары ейниля
аталарынын
онлара горхдуьу
мясяляни бяhаня
олараг эятирмишдиляр.
Баш верян бу
вязиййят мюминляр
цчцн яhямиййятли
бир тяърцбядир.
Диггятля бахсаг,
яввялки диалогда
Щз.Йягуб горху
вя нараhатлыьыны
ачыг шякилдя
билдирмиш вя
Щз.Йусифи бир
гурдун йемясиндян
чякиндийини
сюйлямишди.
Мцнафиг характерли
оьланлары ися
онун бу яндишясиндян
истифадя етмишди.
Щз.Йусифи гуйуйа
атандан сонра
аталарына ейни
йаланы сюйлямишдиляр.
Бунунла да аталарынын
онлара инанаъаьыны
фикирляширдиляр.
Мюминлярин
бу гиссядян
алмалы олдуьу
дярс мцнафиг
характерли
инсанларын
йанында еhтийатланма,
нараhатлыг вя
горху hиссляри,
гайьылары барядя
сямими бир шякилдя
данышмамагдыр.
Чцнки бу нцмунядян
дя эюрдцйцмцз
кими, мцнафигляр
мюминлярин
бу сямими сюзляриндян
онлара гаршы
истифадя едя
билярляр. Айянин
ардындан да
мялум олдуьу
кими, онлар да
аталарынын
онлара яслиндя
инанмадыьыны
билирди. Бу вязиййят
тякъя Щз.Йусифин
гардашларына
дейил, бцтцн
мцнафиг характерли
инсанлара аид
бир психолоэийадыр:
мюминляря тяля
гуранлар hямишя
бир эцнаhкарлыг
руhу вя овгаты
ичиндя олурлар.
Юз писликляри
тез-тез аьылларына
эялир, буну hятта
диля дя эятирирляр.
"Бизя инанмайаъагсан,
амма hягигяти
дейирик" кими
ади бир инсанын
мцраъият етмяйяъяйи
шякилдяки ифадялярля
дя юзляриня
олан етибарсызлыьы
ачыг-ашкар ортайа
чыхарырлар.
Бу, онларын мюмин
яхлагы вя характери
нцмайиш етдирмямясиндян
гайнагланыр.
Аллаh Гуранда
мцнафиглярин
бу сцни вя мцбалиьяли
сюзляри иля
баьлы бир нцмуняни
беля билдирир:
"Мцнафигляр
сянин йанына
эялдикляри
заман: "Биз сянин
доьрудан да
Аллаhын Пейьямбяри
олдуьуна шяhадят
веририк!" -дейирляр.
Аллаh сянин Онун
hягиги Пейьямбяри
олдуьуну билир.
Аллаh hям дя мцнафиглярин
халис йаланчы
олдугларына
шяhадят верир.
Онлар андларыны
юзляриня сипяр
едиб Аллаh йолундан
дюндярирляр.
Щягигятян онларын
тюрятдикляри
ямялляр неъя
дя писдир!" ("Мцнафигун"
суряси, 63/1-2).
Эюрцндцйц
кими, мцнафигляр
"андларыны
юзляриня сипяр
едирляр", йяни
йаландан анд
ичяряк буну
юзляриня бир
мцдафия механизми
дцзялтмяйя
чалышырлар.
Мюминляр затян
бир-биринин
сюзляриня инаныр,
hеч вахт шцбhя
етмирляр. Мцнафигляр
ися мюминляри
алдатдыгларыны
зянн етсяляр
дя hеч вахт мюминляря
зяряр веря билмязляр.
Аллаh онларын
бу вязиййятини
бир айядя беля
билдирир:
"Инсанлар
ичярисиндя
еляляри дя вар
ки, иман эятирмядикляри
hалда: "Биз Аллаhа
вя гийамят эцнцня
иман эятирдик"
дейирляр. Онлар
еля эцман едирляр
ки, Аллаhы вя
мюминляри алдадырлар.
Билмирляр ки,
яслиндя анъаг
юзлярини алдадырлар.
Онларын цряйиндя
мяряз вар. Аллаh
онларын мярязини
даhа да артырар.
Йалан дедикляри
цчцн онлар шиддятли
бир язаба дцчар
олаъаглар!"
("Бягяря" суряси,
2/8-10).
ЩЗ.ЙУСИФИН
ГАРДАШЛАРЫНЫН
САХТА ДЯЛИЛ
ЭЯТИРМЯСИ
Щз.Йусифин гардашлары
да яслиндя инандырыъы
олмадыгларыны
билирляр. Буна
эюря дя онлары
инандырыъы
вя етибарлы
едяъяйини дцшцндцкляри
сахта бир дялил
тапдылар. Щз.Йусифин
кюйняйиня ган
сцртяряк аталарына
вермишдиляр.
Бу hадися мцсялманлара
гаршы тяля гуран
инсанларын
сахта дялиллярдян
истифадя едяряк
гясд гура биляъякляриня
даир бир ишарядир.
Бу цсула гаршы
чякинмяк, шцурлу
олмаг вя "Ей
иман эятирянляр!
Яэяр бир фасиг
сизя бир хябяр
эятирся, дярhал
йохлайын..." ("Щуъурат"
суряси, 49/6) hюкмцня
уйьун олараг
эятирилян "дялил"и
ятрафлы арашдырмаг
лазымдыр. Анъаг
Йягуб пейьямбяр
онлара гятиййян
инанмады. Онларын
фянд ишлятдиклярини
дярhал баша дцшдц.
Бунун онлар
тяряфиндян
дцзцлцб-гошулмуш
уйдурма бир
йалан олдуьуну
ифадя етди:
"Онлар
кюйняйинин
цстцня йаландан
бир ган (лякяси
йахыб) эятирмишдиляр.
Деди: "Хейр, сизин
юз няфсиниз
сизи бу ишя сювг
етмишдир..." ("Йусиф"
суряси, 12/18).
Щз.Йягуб оьланларына
"няфсиниз сизи
бу ишя сювг етмишдир..."
дейяркян инсанын
няфсиня уйдуьу
тягдирдя чох
пис ишляр едя
биляъяйиня,
няфсинин инсаны
алдада биляъяйиня
вя бцтцн бу писликлярин
няфся табе олмагдан
гайнагландыьына
диггят чякмишдир.
Бу, мюминлярин
дя цстцндя дцшцнмяси
мцтляг ваъиб
олан бир hягигятдир.
Чцнки няфс инсаны
писликляря
сцрцйцр. Инсан
hяр ан айыг вя
диггятли олмалы,
няфсинин истякляриня
дейил, виъданынын
сясиня гулаг
асыб она табе
олмалыдыр. Бундан
башга, бу айядян
айдын олан диэяр
бир hикмят ися
мцнафиг характерли
инсанларын
юз няфсляринин
тясири вя нязаряти
алтында hярякят
етмясидир.
Бурада
ян диггятчякиъи
мясялялярдян
бири дя Йягуб
пейьямбярин
тявяккцлля
hярякят етмясидир.
Бу давраныш
мюминлярин
hяр ан, hяр вязиййятдя
анъаг Аллаhа
архаланыб эцвянмясини
вя сябр етмясини
эюстярян мцhцм
бир нцмунядир.
Чцнки эюрцндцйц
кими яслиндя
Йягуб пейьямбяр
оьланларынын
Щз.Йусифя бир
фянд ишлятдикляринин
фяргиндядир.
Анъаг юзц чох
мютядил шякилдя,
тямкинля вя
сябрля давранараг
Аллаhдан кюмяк
истяйир. Язазил
оьланларына
дедийи бу сюз
онун салеh, камил
вя мцбаряк бир
инсан олдуьуну
бир даhа эюстярир:
"...Мяня
йалныз эюзял
сябр эярякдир.
Дедикляриниздян
ютрц анъаг Аллаhдан
кюмяк дилямяк
лазымдыр!" ("Йусиф"
суряси, 12/18).
ЙУСИФ
ПЕЙЬЯМБЯРИН
ГУЙУЙА
АТЫЛМАСЫ
Щз.Йусифин башына
эялян hадисяляри
охуйаркян йаддан
чыхарылмамалы
олан чох мцhцм
бир мясяля вар:
Щз.Йусиф бу hадисяляря
мяруз галаркян
Аллаhын hяр ан
йанында олдуьуну,
ону да, фянд ишлядян
гардашларыны
да ешитдийини
вя эюрдцйцнц
билирди. Аллаh
Щз.Йусифя беля
вяhй етмишдир:
"Ону
эютцрцб апараркян
гуйуйа атмаг
цчцн сюзц бир
йеря гойдулар.
Биз: "Сян онлара
юзляринин бу
иши барясиндя
hеч эюзлямядикляри
hалда хябяр веряъяксян!"
- дейя вяhй етдик"
("Йусиф" суряси,
12/15).
Йухарыдакы
айядя ики мясяля
дя диггяти ъялб
едир: биринъиси,
гардашлары
Щз.Йусифи гуйуйа
атаркян бирликдя
hярякят етдиляр.
Бялкя дя бунунла
hамысынын мясулиййят
дашыдыгларыны
фикирлямишдиляр.
Щалбуки бу, чох
тяhлцкяли мянтигдир.
Яксиня, онларын
бу давранышы
hамысынын ейни
виъдансызлыьа
шярик олмасынын
сцбутудур. Араларындан
виъданлы бир
няфяр дя чыхмады.
Бу вязиййятин
ишаря етдийи
башга бир нятиъя
ися мцнафиглярин
мюминляр ялейhиня
бирликдя hярякят
едя биляъяйи,
топлу цсйан
hярякятлярини
башламаьа ялверишли
бир топлулуг
олмаларыдыр.
Бундан башга,
йухарыдакы
айядя Йусиф
пейьямбярин
ян чятин вязиййятиндя
Аллаhын вяhй йолу
иля она кюмяк
етдийи дя эюрцнцр.
Цстялик Аллаh
Щз.Йусифя эяляъякдян
хябяр вермишдир.
Бу ися бир мюъцзядир.
Йусиф пейьямбяр
йюнцндян бахыланда
ися чох бюйцк
бир немятдир.
Чцнки там гуйуйа
атылмаг цзря
икян Аллаhдан
вяhй алмаг вя
Аллаhын вяди
иля гаршылашмаг
яслиндя онун
цчцн ола биляъяк
ян бюйцк кюмяк
вя дястякдир.
Йяни Щз.Йусиф
гуйуйа атылдыьы
ан гардашларынын
hийлясинин цстцнцн
ачылаъаьыны
Аллаhын хябяр
вермяси иля
билирди. Аллаhын
вядиня олан
етибарына эюря
тявяккцллц
вя севинъли
иди. Анъаг буну
да йаддан чыхармамаг
лазымдыр ки,
сямими бир мюмин
она вяhй эялмяся
беля hяр ъцр чятинлик
вя сыхынтыда
Аллаhа тявяккцл
едяр вя йашадыьы
hяр шейдян разы
олар. Чцнки Аллаh
Гуранда: "Аллаh
hеч вахт кафирляря
мюминлярин
ялейhиня олан
бир йол эюстярмяз!"
("Ниса" суряси,
4/141) айяси иля hямишя
мюминлярин
йанында олдуьуну
хябяр вермишдир.
Аллаhын бу вядиня
гяти шякилдя
иман эятирян
бир инсан инкарчыларын
вя мцнафиглярин
hийляляриня
эюря hеч вахт
hеч бир нараhатлыг
вя горху hиссиня
гапылмаз.
Щз.Йусифин дя
цстцнлцйц малик
олдуьу яхлагы
вя Аллаhа тяслим
олмасы иля баьлыдыр.
Щз.Йусиф hяля
кичик бир ушаг
олмасына бахмайараг
чох йеткин инсан
иди. Кичик бир
ушаьын гуйуйа
атылмасыны
йахшы анламаг
лазымдыр. Айядя
онун гуйунун
дяринликляриня
атылмасындан
бяhс едилир. Шцбhясиз
ки, Щз.Йусифин
атылдыьы йер
гаранлыг бир
мякандыр. Юлцм
тяhлцкясинин
олдуьу, башгалары
тяряфиндян
ешидилиб-ешидилмяйяъяйи
дя гятиййян
билинмядийи
тяhлцкяли йердир.
Бундан ялавя,
инсанларын
ону неъя тапаъаьы
вя hямин инсанларын
да йахшы вя йа
пис олаъаьы
билинмир. Бу
вязиййятдя
тявяккцллц
олмайан инсан
чох чятинлик
чякяр. Щалбуки
Щз.Йусиф бцтцн
бунлара бахмайараг
чох тявяккцллц
вя сябрлидир.
Бунлар онун
цстцн яхлагынын
тязаhцрцдцр.
Бюйцйяндя сечилмиш
бир инсан олаъаьы
кичик йашда
беля бир имтаhана
мяруз галмасындан
да мялумдур.
Чцнки бу анъаг
тягва саhиби,
Аллаhа кюнцлдян
баьлы вя тявяккцллц
инсанларын
мцвяффяг ола
биляъяйи бир
имтаhандыр. Яслиндя
ичиндя олдуьу
вязиййят заhирян
бахыланда Щз.Йусиф
цчцн олдугъа
мянфидир. Чятин
сынаьа мяруз
галмышдыр. Лакин
Аллаh Щз.Йусифя
"Шцбhясиз ки,
hяр чятинликдян
сонра бир асанлыг
эяляр!" ("Иншираh"
суряси, 94/5) айясиня
уйьун олараг
кюмяк етмишдир.
Ону раhатландыраъаг,
она севинъ вя
тяhлцкясизлик
веряъяк бир
мцждя вяhй етмишдир. |