| Бу
дцнйадакы
щяйат щягиги щяйат дейил
Бир чох
инсан дцнйада гцсурсуз вя мцкяммял бир
hяйатын гурула
биляъяйиня
инаныр. Ваъиб
мадди имканларын
ялдя едиляъяйи тягдирдя бу дцнйадакы
hяйатын инсаны
тамамиля
тямин вя хошбяхт
едя биляъяйини дцшцнцр.
Эениш йайылмыш
бир гянаятя эюря,
инсан мадди
зянэинлик, бу
зяминдя йаранан
бир аиля,
ъямиййятдя ися эцълц
бир мянсяб
ялдя етдийи,
диэяр инсанларын
эюзцндя hюрмят
газандыьы
тягдирдя нюгсансыз
бир hяйат гурмуш
олур. Бу анлайыш
Гурани-Кяримдя яслиндя гяти шякилдя рядд едилир.
Яксиня, Гурани-Кяримдя
дцнйада сцрдцйцмцз
юмрцн ясла нюгсансыз,
мцкяммял олмайаъаьы билдирилир.
Чцнки бу, беля гурулмушдур.
Дцнйа кялмясинин
кюкц
чох ваъиб
бир мяна верир.
Бу кялмя ярябъя дяний сифятиндян
ямяля
эялмишдир.
Дяний
ися
алчаг, зялил,
бясит, дяйярсиз кими
мяналара
эялир. Неъя ки, Гурани-Кяримдя дцнйа hяйатынын
дяйярсизлийи,
яhямиййятсизлийи
тез-тез вурьуланыр. Дцнйа hяйатыны
эюзялляшдирдийи
дцшцнцлян зянэинлик, аиля, статус,
мянсяб, мцвяффягиййят кими факторлар
Гурани-Кяримя
эюря,
кечиъи вя
алдадыъы
бир сяhнядян башга бир
шей дейил. Аллаh
бир айядя дцнйа
hяйаты hаггында
бунлары билдирир:
(Ей
инсанлар) билин
ки, дцнйа hяйаты ойун-ойунъаг,
бяр-бязяк, бир-биринизин
гаршысында
юйцнмяк вя мал-дювляти,
оьул-ушаьы чохалтмагдан
ибарятдир. Бу,
еля бир йаьыша
бянзяйир ки,
онун йетишдирдийи
битки (мяhсул)
якинчилярин
хошуна эяляр,
сонра о, гуруйар
вя сян онун саралыб-солдуьуну,
даhа сонра чюр-чюпя
дюндцйцнц эюрярсян.
(Дцнйа малына
алдананлары)
ахирятдя шиддятли
язаб, дцнйа малына
уймайанлары
ися Аллаhдан
баьышланма
вя разылыг эюзляйир.
Дцнйа hяйаты
алданышдан,
йаландан башга
бир шей дейилдир
(Щядис суряси,
20).
Башга
айялярдя дя инсанын
дцнйа hяйатындан
ютрц неъя алданмасы
беля эюстярилир:
Лакин
сиз (ей инсанлар)
дцнйаны цстцн
тутурсунуз,
hалбуки ахирят
даhа хейирли
вя даhа сагидир
(Яла суряси, 16-17).
Айялярдя
дя билдирилдийи
кими, hаггында
бяhс едилян
инсанлар дцнйа hяйатыны
ахирятдян цстцн тутурлар.
Буну едяряк Аллаhа иман
эятирмир
вя Гурани-Кярим
айяляриндян
цз чевирирляр.
Гурани-Кяримдя бу инсанлар:
Бизимля гаршылашаъагларына
дцнйаны бяйяниб
она бел баьлайан вя айяляримиздян гафил оланлар (Йунус суряси, 7) шяклиндя тягдим
едилмякля hамысынын
сонсуз ъяhянням
язабы иля гаршылашаъаьы билдирилир.
Ялбяття, дцнйа hяйатынын нюгсанлары
бу дцнйада эюзял шейлярин hеч олмамасы
мянасына да
эялмир. Яксиня,
Аллаh дцнйаны
ъянняти
хатырладаъаг гядяр бир чох
эюзял немятлярля долдурмушдур.
Фягят,
бу эюзялликлярля йанашы
ъяhяннямя аид олан
нюгсанлар,
чиркинлик вя гцсурлар
да вардыр.
Дцнйада имтаhан
едилмяк hикмятинин
ясаслары олан
ъяннят
вя ъяhяннямя аид хцсусиййятляр бир
арада олурлар.
Бу шякилдя
мюминляр hям ъяннят вя ъяhянням hаггында
фикирляшир, hям
дя юзлярини дцнйадакы гыса
вя кечиъи hяйата
hяср етмяк явязиня
hягиги, гцсурсуз вя ябяди
hяйат олан
ахирятя
йюнялирляр. Аллаhын
гуллары цчцн сечдийи
hяйат да еля бу ахирят hяйатыдыр.
Ахирят Гурани-Кярим
айяляриндя инсанларын
hягиги вя ябяди
йурду олараг
тяриф едилир.
Анъаг йухарыда
да билдирдийимиз
кими, бязи
инсанлар дцнйада мцкяммял
бир hяйат гурула
биляъяйини зянн едир, дцнйа hяйатына
аид олан бюйцк гцсур
вя нюгсанларын
ися тябии
олдуьуну дцшцнцрляр. Мясялян, хястя олмаг онлара
тябии
эюрцнцр. Йорьунлуг, сыхынты
кими анлайышлар
да ейни шякилдя тябии
гаршыланыр.
Яслиндя ися
Аллаh
дцнйа
hяйатына аид
бцтцн
нюгсанлары
чох бюйцк
hикмятлярля йаратмышдыр.
Инсанын вязифяси бу hикмятляр цзяриндя дяриндян дцшцнмякдян вя
бунлардан юзц цчцн нятиъя чыхармагдан
ибарятдир. Инсан
hеч бир заман
хястя олмайа, hеч
бир заман йорулмайа,
hеч вахт йатыб динъялмяк
мяъбуриййятиндя
галмайа, hеч бир
йорьунлуг
hисс етмяйяъяк гядяр бир эцъя вя енержийя
саhиб ола билярди. Аллаh
истясяйди,
инсаны бцтцн бу нюгсан
вя гцсурлардан
хали йарада
билярди. Анъаг Аллаh инсаны
бу шякилдя
йаратмагла
инсана онун
аъизлийини вя зяифлийини
эюстярир.
Инсан
дцнйа
hяйатынын hяр анында
юз аъизлийи
вя зяифлийи
иля дяфялярля
цзляшмяк зорунда
галыр. Яввялъя чох дяйяр вердийи
бядяни
она бу дуруму
мцнтязям шякилдя хатырладыр.
Инсан hяр сяhяр йухудан
ойандыгда йени
эцня
шишмиш вя
формасы
дяйишмиш
бир сифятля башлайыр.
Онун аьзында
хош олмайан
бир дад вя
гоху, сифятиндя, сачларында,
бядяниндя раhатсызлыг
веряъяк бир сялигясизлик
вар. Яэяр тямизлик
етмяся,
инсан ичиня чыха билмяйяъяк бир вязиййятдя олур. Цстялик бу тямизлийи
эцн ярзиндя тез-тез
тякрарламасы
лазым эялир.
Чцнки цстцндян бир
нечя
саат кечяндян сонра сяhяр-сяhяр етдийи
тямизлик
йоха чыхыр. Бир
нечя эцн
тямизлик
етмяся,
ятрафындакылары
нараhат едяъяк бир дурума
дцшцр.
Инсан
бядяни даш, йа
да метал кими
саьлам вя дюзцмлц
бир маддядян дейил, сон
дяряъя бир чцрцк вя
давамсыз бир
материал (маддя) олан ятдян йарадылмышдыр.
Бу ятдян
ибарят олан бядян инъя бир дяри
иля юртцлцр. Щяр
ан кичик бир
гяза иля бу дяри
йыртыла биляр. Ят дя юз гурулушу
етибариля
сон дяряъя давамсыздыр.
Бясит зярбялярдян тясирлянир,
формасы позулур,
гаралыр вя
йараланыр. Йашлашдыгъа да яввялки шухлуьундан вя ъанлылыьындан мяhрум олмаьа, бцзцшмяйя, тяравятини итирмяйя башлайар.
Инсанын юлмяси иля
бирликдя
ися чцрцмя баш верир.
Торпаьа гойулдугдан
бир нечя
hяфтя сонра бядян
парчаланмаьа башлайыр,
гурдланыр, бактерийалар
тяряфиндян йейилир
вя йох олуб
торпаьа гарышыр.
Йухарыда
сюйлядийимиз кими,
бцтцн бунлар
инсана онун
аъизлийини
эюстярмяк вя
дцнйанын
нюгсанларыны
хатырлатмаг
цчцн хцсуси
олараг йарадылмышдыр.
Еля ися инсан ят
йериня саьлам вя
тямиз бир
маддядян
йарадыла, аьры-аъыдан,
хястяликдян вя писликдян тамам узаг
тутула билярди. Бцтцн бунлар
яслиндя инсанын
Аллаhа ня
гядяр
мюhтаъ
олдуьуну, дцнйанын гцсурлу йер
олдуьуну эюстярмяк
вя инсана
юз аъизлийини
hисс етдирмяк цчцн беля
йарадылыб. Инсан
бу нюгсанлара
бахараг hям
юз аъизлийини,
hям дя
диэяр инсанларын
дцнйа hяйатындакы
эцъцнцн
ня гядяр мцвяггяти
олдуьуну анлайа
билир. Эюзцндя бюйцтдцйц инсанлар
да онун еля
юзц гядяр аъиз,
нюгсанлы
вя гцсурлу
инсанлардыр.
Анъаг инсанларын
чоху бунлары
анламаз, вар
олан бюйцк нюгсанлары
эюрмяз,
демяли, бу сябябля
дцнйа hяйаты
иля разылашар.
Яслиндя бу сон дяряъя бюйцк аьылсызлыьын нятиъяси вя
ъяhалятин
яламятидир.
Гурани-Кяримдя беля
инсанларын
яхлагы бу
шякилдя тяриф
едилир: Артыг бизим
Гуранымыздан
цз
чевириб дцнйа hяйатындан
башга бир шей
истямяйянлярдян цз дюндяр. Онларын билдийи
еля бу гядярдир (Няъм суряси,
29-30).
Айядя
дя билдирилдийи
кими, ахирят
мясяляси иля
баьлы гяфлятдя олуб
дцнйа
hяйатына баьланмаг
елм саhиби олмамаьын нятиъясидир. О hалда
юйрянмяйимиз лазым
олан елм нядир? Дцнйа hяйатына
баьланмамаг
цчцн юйрянмяли
олдуьумуз елм
Аллаhын бизляря
вяд етдийи
ъяннятин
билэисидир.
Инсанын ъяннятин тярифи едилдийи
Гурани-Кярим
айяляри
hаггында билэийя саhиб
олмасы вя бу айяляр цзяриндя
дяриндян дцшцнмяси бу йюндя атылаъаг ян
ваъиб аддымдыр.
Аллаh иман эятирянляря hягиги
мяскяни
Гурани-Кяримдя бу шякилдя тяриф
едир:
Бу
дцнйа hяйаты ойун-ойунъагдан,
яйлянъядян
башга бир шей
дейилдир, ахирят
йурду ися шцбhясиз, ябяди hяйатдыр,
каш биляйдиляр
(Янкябут суряси,
64).
|