Bu kitabın ''Allah ağılla bilinir'' adlandırılmasının mühüm bir səbəbi var. Bir çox insanlar Allaha inandıqlarını, Allahı tanıdıqlarını bildirirlər. Ancaq əslində Allahı lazım olduğu kimi tanıyıb, qiymət verə bilmirlər. Bunun üçün isə ''ağıl sahibi'' olmaq lazımdır.   Bu yerdə mühüm bir detala aydınlıq gətirmək faydalı olacaq: Allahı dərk etmək, Allahı lazım olduğu kimi tanımaq üçün ağıl lazımdır deyiləndə, nəzərdə tutulan heç də zəka deyil. Ağıl və zəka bir-birindən tamamilə fərqlənən iki anlayışdır. Zəka bir insanın bioloji olaraq sahib olduğu zehni qabiliyyətdir. Zəka nə artar, nə azalar. Ağılsa sadəcə möminlərə aid olan bir keyfiyyətdir. Bu, Allahdan qorxub çəkinən, təqva sahibi olan möminlərə Allah qatından böyük bir nemət kimi verilir. Ağıl Allahın səmimi bəndələrinə verdiyi bir nur, bir anlayışdır. İnsanın təqvasının ölçüsündə bu anlayış, yəni onun sahib olduğu ağlın səviyyəsi də artar.   Ağıl sahibi olan insanın ən çox nəzərə çarpan xüsusiyyətləri Allahdan qorxub çəkinməsi, daima vicdanına uyması, hər hadisəni, gördüyü hər şeyi Qurana görə qiymətləndirməsi və hər an Allahın rizasını axtarmasıdır. Sadalanan keyfiyyətlərə malik olmayan insan dünyanın ən zəkalı, ən bilikli, ən mədəniyyətli insanı olsa belə, ağılsız olacaq və bir çox həqiqətləri görməyəcək.

Sevgi, Allahın insanlara verdiyi ən böyük nemətlərdən biridir. Hər insan həyatı boyunca çox sevdiyi, güvəndiyi, yaxın hiss etdiyi kəslərlə birlikdə olmaq istəyər. Allahın verdiyi nemətlərin bir çoxu, əsl dəyərini, gerçək sevgilərin və dostluqların yaşandığı mühitlərdə tapar. Məsələn, gördüyü gözəl bir mənzərədən zövq alan bir insan, eşitdiyi həyəcanı sevdiyi biriylə paylaşmaq istər. Eyni şəkildə ən möhtəşəm ziyafət süfrəsi ya da ən gözəl, ən zərafətli ev belə, tək başınayken bir insana çox çox cazibədar gəlməyə bilər. Çünki Allah insan fitrətini, sevməkdən və sevilməkdən zövq alacaq, dostluqdan və yaxınlıqdan xoşlanacaq şəkildə yaratmışdır. Quran əxlaqını yaşayan insanlarla bir yerdə olmaq, onlarla dostluğu və sevgini yaşamaq isə, iman edən bir insana bir çox nemətdən çox daha çox zövq verər.

Bu kitabda, canlı-cansız hər şeyin təməli olan "atom" mövzusunu ələ alacağıq. Atom haqqında nələrin, necə və nə şəkildə reallaşdığını araşdırdıqdan sonra, "niyə " sualının cavablarını axtaracağıq. Bizi, arxasında olduğumuz mütləq gerçəyə çatdıracaq olan işdə bu son problemin cavabı olacaq. Bu problemin cavablarını isə İlahi bir rəhbər və içində hər şey üçün bir şərh olan Quranda tapacağıq.   Quran ayələrindən açıqca aydın olduğu kimi bütün kainat, mükəmməl bir nizam içində işləməkdədir. Çünki yer, göy və ikisi arasında olanlar, sonsuz bir güc və ağıl sahibi olan Allah tərəfindən yaradılmışdır. Necə ki bir çox fizikaçı, işlərinin nəticəsində bütün kainatda olduğu kimi atomda da qüsursuz bir nizam, bir tarazlıq olduğu gerçəyində birləşmişdir. Bu kitabda, canlı-cansız hər şeyin təməli olan "atom" mövzusu ələ alınmaqdadır. Atom haqqında nələrin, necə və nə şəkildə reallaşdığı araşdırıldıqdan sonra, "niyə" sualının cavabları axtarılmaqda, oxucu ətrafında gördükləri haqqında dərin düşünməyə dəvət edilməkdədir.

Uşaqlar, hazır olun bir azdan çox geniş və möcüzəvi bir dünyaya addım atacaqsınız. Bu dünyanın sizi çox yaxından maraqlandıran əhəmiyyətli bir xüsusiyyəti var. Siz indiyə qədər bunu heç fərq etməmiş ola bilərsiniz ancaq bu izdiham dünyanın trilyonlarca ədəddəki işçisi sizin üçün heç dayanmadan işləyir.

Canlıların təsadüfən meydana gəldiyini iddia edən, insanın meymun əcdadları olduğunu müdafiə edən, insanı yer üzündə məsuliyyətsiz heyvan olduğuna inandırmağa çalışan, güclünün zəifi əzməsi kimi batil fikirlə üzə çıxaraq kütlələri qətl edən, müharibələrə başlayan,  insanları aşağı səviyyəli gürən dünyaya hakim olmuş saxta inanc sistemi dəccalın ən böyük oyunlarından biri olan Darvinizmdir. Darvinizm tarixin ən batil və böyük kütləvi yalanıdır. 150 il boyu davam etmiş bu kütləvi yalan hal-hazırda darvinistlərin təəccüblü baxışları altında süqut edir. İnsanlar 150 il boyu aldadıldıqlarının şokunu yaşayırlar. Dəccalın oyunu bitmişdir. Dəccal artıq ölmüşdür. Kütləvi yalanı sona çatmışdır. Batil olan din Allahın haqq dini qarşısında yerlə bir olmuşdur. Əlinizdəki kitab  dəccalın ən böyük oyununun qəti süqutunun dəlillərini təqdim edir.

Yuxarıdakı şəkildə gördüyünüz qadın təxminən 70 yaşındadır. 70 yaşındakı insanın keçmişlə bağlı nə fikirdə olması barədə heç düşünmüsünüzmü?. Bu insan kim olursa olsun, yaşadığı 70-80 ilin bir göz qırpımında necə keçdiyini anlaya bilmədiyini düşünür. Hətta özündən soruşsanız, "Bir göz qırpımında gəlib keçdi, necə keçdiyini də bilmədim" deyəcək. Hər halda 20 yaşlarında ikən o da nə vaxtsa yaşlaşacağını düşünməmişdi. Lakin hal-hazırda uzaq bir keçmiş kimi gördüyü o dövrdə olması onu heyrətləndirib çaşdırır. Bu keçən anı uzaq saymaqla nə qədər səhv etdiyini də dərk edir. Həyatı boyunca etdiklərini yazmasını və ya danışmasını istəsəniz, bununla bir dəftəri doldura və ya beş-altı saat fasiləsiz danışa bilər. "Sonsuz kimi görünən 70 il" dediyinin hamısı bu imiş... Bu düşüncələrlə yaşayan insanın ağlında isə bəzi çox mühüm suallar var: -"Bir göz qırpımında keçən bu həyatın mənası nədir?" -"Mən bu 70 ili nə üçün yaşadım?" -"Bəs bundan sonra nə olacaq?" Yuxarıdakı suallara müxtəlif cavablar verən iki qrup insan var. Bunların biri Allaha inanmayan, digəri isə Allaha qəlbən bağlanan insanlardır. Birinci qrup yuxarıdakı suallarla bağlı əsasən belə düşünür: "Həyatım bu günə qədər mənasız, boş məqsədlər uğrunda keçib getdi. 70 il yaşadım, lakin doğrusu, nə üçün yaşadığımı o qədər də anlamadım. Əvvəlcə "ata-anam üçün yaşayıram" dedim, sonra həyat yoldaşım, daha sonra isə uşaqlarım üçün... Amma artıq ölüm yaxınlaşdı. Öləcək və bu dünyadan yox olub gedəcəyəm. Sonra? Sonra nə olacağını bilmirəm, amma hər halda hər şey bitəcək!" Bu insanın belə bir boşluq içinə düşməsinin səbəbi onun bütün kainatın, canlıların və insanların bir məqsədinin olmasını dərk edə bilməməsidir. Bu məqsəd bütün bu varlıqların yaradılmış olmasından irəli gəlir. Düşüncəli insan kainatın və canlıların hər bir nöqtəsində müəyyən bir plan, quruluş və ağlın olduğunu görür və buna görə də bütün bunların yüksək ağıl sahibi olan bir Yaradıcı tərəfindən ortaya çıxarıldığını dərk edir. Bunlar yaradılmış olduqlarına, təsadüfi və şüursuz proseslə yaranmadıqlarına görə onların mütləq bir məqsədləri var. Bu məqsədin nədən ibarət olması isə bizə üstün qüvvə sahibi olan Allahın insanlara yolgöstərici olaraq nazil etdiyi Quranda bildirilir. Bütün bu həqiqətləri nəzərə alan və Allaha iman gətirən insan yuxarıdakı suallara doğru cavab verəcək və belə deyəcək: "Məni hər şeyin sahibi olan Allah yaratdı və bu dünyaya göndərdi. Dünyada olduğum müddətdə mənə Yaradana qulluq etmək əmr olundu və bunu nə dərəcədə edib-etmədiyim sınağa çəkildi. Dünyanın qısa olduğunu, bir göz qırpımında gəlib keçəcəyini onsuz da bilirdim. Ən doğru olanı etdim: Allaha qulluq etdim, bu həyatın yalançı bəzəklərinə aldanmadım. Sonra? Həyatım boyu yaxşı işlər etdiyim və Allah rizasını qazanmaq üçün çalışdığım üçün əbədi səadət yeri olan cənnətə qovuşmağa ümid edirəm. Və Rəbbimə qovuşacağım günü böyük səbirsizliklə gözləyirəm". Yuxarıda bəhs etdiyimiz iki insan arasındakı fərqi konkretləşdirmək və daha qabarıq göstərmək üçün bir məsələ üzərində dayanaq: Allahın varlığını qəbul edən hər bir insan hələ həqiqi imana sahib deyil. Bu gün bir çox insanlar kainatın bir Yaradıcı tərəfindən yaradıldığını qəbul edir, lakin bu həqiqətin onun həyatı üçün nə qədər əhəmiyyətli olduğunu dərk edə bilmir. Bu insanların bir çoxu Allahın kainatı yaratdığı və sonra da insanları özbaşına buraxdığı şəkilli yanlış bir düşüncəyə malikdir.

Yer üzündə bildiyimiz ya da bilmədiyimiz saysız canlı növü yaşar. Hər gün qarşılaşdığımız pişik it kimi sevimli dostlarımızdan balta girməmiş meşələrdə yaşayanlara qədər, hər heyvanın özünə xas möcüzə xüsusiyyətləri, heyrət verici qabiliyyətləri vardır. Məsələn arıları necə olub da bu qədər qüsursuz pətəklər hördüklərinə, riyaziyyatçılar kimi hesablar etdiklərinə çaşarıq. Timsahların ya da aslanların balalarına olan düşkünlüklərini gördükcə necə olub da bu vəhşi heyvanların bu qədər şəfqətli davrandıqlarını düşünürük. Heç dayanmadan minlərlə kilometrlik yol aşaraq köç edən kiçik quşların bu çətin işi necə bacardıqları sualının cavabını tapmağa çalışarıq.

İnsan öz orqanizmindəki sistemlərdən kosmosdakı nəhəng qalaktikalara, təbiətdəki canlılardan gözlə görünməyən hüceyrələrə qədər kainatın hansı hissəsini tədqiq etsə, qüsursuz bir plan, nizam və dizaynla qarşılaşar. Kainatın hər yerində insanı heyran qoyan ehtişam var. Bu ehtişam hər şeyi nümunəsiz yaradan, hər gözəlliyin mənbəyi, bütün varlıqların sahibi olan Allahın üstün və bənzərsiz sənətidir.

İnsanın gözlərini dünyaya açdığı andan eibarən eşitdiyi hər sözü, həm söhbət olduğu hər detalı, qarşılaşdığı hər hadisəsi sonsuz ağıl, qüvvət və ədalət sahibi olan Allah yaradar.   “Heç şübhəsiz, Biz hər şeyi qədər ilə yaratdıq.” (Qəmər Surəsi, 49) ayəsində də bildirdiyi kimi, bu hadisələr bir plan və sonsuz bir hikmət istiqamətində yaradılmaqdadır.   Bu vəziyyətdə insanın etməsi lazım olan, Allahın sonsuz ağlına və sonsuz hikmətlərlə dolu qədərə təslim olmaqdır. İmanı ürəyinə tam olaraq yerləşdirmiş və qədərə tam olaraq təslim olmuş bir mömin, gün içində qarşılaşdığı heç bir hadisə qarşısında kədər hiss etməz, qorxuya qapılmaz, ümidsizliyə düşməz.   Təvəkkülsüzlük, çətinlikli ruh halı, hüzn, ümidsizlik möminə yaraşmayan, şiddətlə çıkinilməsi lazım olan və insana axirətdə utanc verəcək qəflət hallardır. Allaha iman edən bir insan tərslik kimi görünən bir hadisəylə qarşılaşdığında, əslində bunun özü üçün mütləq ən xeyirlisi olduğunu bilər. Çünki Bəqərə Surəsinin 216-cı ayəsində Allah; “… Olar ki xoşunuza getməyən bir şey, sizin üçün xeyirlidir və olar ki, sevdiyiniz şey də sizin üçün bir şərdir. Allah bilər də siz bilməzsiniz.” Şəklində buyurmuşdur. Bu həqiqəti qavrayan mömin üçün kəsilməz iman sevinci sabit həyat xüsusiyyəti halına gəlir.   Allahın təyin etdiyi qədər qüsursuzdur. Milyonlarla hadisədən ibarət olan bu bütündə, xeyir gözüylə baxan hər insan üçün yalnız gözəlliklər, xeyirlər və hikmətlər vardır.

Fitnə və qarışıqlığın ən şiddətli yaşandığı, din əxlaqından uzaqlaşıldığı və qarışıq həyatın ən irəli səviyyələrə çatdığı axır zamanda, Rəbbimiz “hidayət verici” sifətiylə Hz. Mehdini göndərəcək. Allahın bu əhəmiyyətli vəzifə üçün göndərdiyi Hz. Mehdi, imanındakı səmimiyyət, güclü Allah sevgisi və qorxusu ilə bütün dünyanın hidayətinə vəsilə olacaq. Allahın diləməsiylə Hz. Mehdi, qədərində yazılı olan bu üstün vəzifədə mütləq müvəffəqiyyətli olacaq və din əxlaqını bütün dünyada hakim edəcək. Bu səbəblə Hz. Mehdinin zühuru, dünya tarixinin ən böyük hadisəsidir və bu böyük hadisəyə bütün ilahi dinlərin öz müqəddəs kitablarında işarə edilməkdədir. Quranda bildirildiyi kmi İncil, Tövrat, Zəbur və Hz İbrahimin səhifələri keçmişdə yaşamış peyğəmbərlərə endirilmiş olan kitablardır. Bu kitaabların bir qismi yox olmuş, bir qismi də təhrif olmuş və ya dəyişdirilmişdir. Lakin buna baxmayaraq içlərində, haqq dinə aid bir çox doğru izah da iştirak etməkdədir. Bu kitablardan, Quran ayələri və Peyğəmbərimiz (s.ə.s.)in hədislərinə uyğun olan izahlara baxdığımızda, Hz. Mehdinin minlərlə ildən bəri bilinən və gözlənilən bir müjdə olduğunu görərik. İndiki vaxtda yaşanılan bir çox hadisə də, əsrlərdir gözlənilən bu mübarək dövrün yaşanmağa başladığını göstərməkdədir. Bu həyati mövzudan xəbərdar etmək və bu mübarək şəxsin –Hz. Mehdinin- mənən dəstəkçisi olmaq, bütün iman edənlərin üzərinə düşən əhəmiyyətli bir məsuliyyətdir.

Peyğəmbərlərin hər birinin Quranda təriflənən bir çox gözəl xüsusiyyətləri vardır. Bu səbəbdən iman edənlər Quranda peyğəmbərlərlə əlaqədar bildirilən hər detalı diqqətlə araşdırmalı, bu müqəddəs insanların həyatlarını, göstərdikləri gözəl əxlaq nümunələrini, Allaha olan dərin bağlılıqlarını özlərinə nümunə götürməlidirlər. Hər peyğəmbərin, göndərildiyi qövm, qarşılaşdığı hadisələr, Allahın varlığını izah edərkən istifadə etdiyi üsullar bir-birindən fərqli olmuşdur. Buna görə peyğəmbərlərin içində olduqları qövmlərin xüsusiyyətləri, insanların Allaha iman etməyə dəvət edildiklərində peyğəmbərlərə göstərdikləri reaksiyalar, peyğəmbərlərlə birlikdə inananların qarşılaşdıqları çətinliklər bizə işıq tutan çox əhəmiyyətli məlumat və təcrübələrdir.   Bu kitabın hazırlanma məqsədi də Allahın, "İbrahim və onunla birlikdə olanlarda sizə gözəl bir nümunə vardır..." (Mumtəhinə Surəsi, 4) ayəsiylə təriflədiyi Hz. İbrahimi və onunla eyni dövrdə yaşamış olan Hz. Lutu tanımaq və onların bütün üstün xüsusiyyətlərindən nümunə götürməkdir. Heç şübhə yox ki, Quranda, Hz. İbrahim və Hz. Lut haqqında verilən məlumatların hər biri bir çox hikmət ehtiva etməkdədir. Bu kitabda, bu hikmətlər araşdırılmaqda və bunların necə nümunə götürülüb həyata keçiriləcəyi ələ alınmaqdadır.

Щазырда инсанлар, хцсусиля дя эянъляр мцхтялиф адамлары юзляриня нцмуня эютцрцр, онларын щал вя щярякятлярини, данышыгларыны, цслубларыны, эейим тярзлярини тяглид едир, онлар кими олмаьа чалышырлар. Анъаг бу адамларын яксяриййяти доьру йолда олмадыьы кими, эюзял яхлага вя давраныша да малик дейилляр. Мцсялман щал вя щярякятляриндя, яхлагында бяшяр цчцн ахырынъы пейьямбяр олараг эюндярилян, Аллащын сонунъу щагг китабыны вящй етдийи, эюзял яхлагы, тягвасы, Аллаща олан йахынлыьы иля инсанлара нцмуня етдийи Щз.Мущяммядя (с) охшамаьа, бянзямяйя чалышмалы вя бунун цчцн сяй эюстярмялидир. Аллащ бу щягигяти бир айядя беля буйурур: «Щягигятян, Аллащын рясулу Аллаща, гийамят эцнцня цмид бясляйянляр вя Аллащы чох зикр едянляр цчцн эюзял нцмунядир!» («Ящзаб» суряси, 21). Пейьямбяримизи (с) эюрмясяк дя, Гуран айяляриндян вя щядислярдян онун эюзял давранышларыны, данышыгларыны, эюстярдийи эюзял яхлагы таныйа биляр, она охшамаг, ахирятдя онунла йахын дост олмаг цчцн ялимиздян эялян сяйи артыгламасы иля эюстяря билярик. Бу китабын щазырланмасынын мягсяди Пейьямбяримизи (с) щяр тяряфли танытмаг, онун иманыны, яхлагыны, алиъянаб вя нязакятли характерини инсанлара чатдырмагдыр.

 İnsanlıq tarixinə eyni zamanda peyğəmbərlər tarixi gözüylə də baxıla bilər. Allah tarixin hər dövründə Öz vəhyini elçiləri vasitəsiylə insanlara çatdırmışdır. Elçilər, insanlara Allahın açıq-aşkar varlığını izah etmiş, onlara Yaradıcılarının sözlərini çatdırmışlar. Quranda bir çox peyğəmbərin bu təbliğ mübarizəsi detallı bir şəkildə izah edilir. Peyğəmbərimiz Hz. Məhəmməd (səv) ilə birlikdə Hz. İsadan, Hz. Süleymandan, Hz. Yusifdən, Hz. Nuhdan, Hz. İbrahimdən və daha bir çox peyğəmbərdən xəbərlər verilər, onların yaşadığı və ibrət ala biləcəyimiz hadisələr göstərilir. Quranda özündən və həyatından ən çox bəhs edilən peyğəmbər isə Hz. Musadır.   Ayələrdə Hz. Musanın, uşaqlığından başlayaraq Fironla olan mübarizəsi, qövmünün pis davranışları və onlara etdiyi təbliğ çox detallı bir şəkildə göstərilmişdir. Çətinlik anlarında göstərdiyi dirayet nümunə olaraq verilmişdir.   Bu kitabda Hz. Musanın -Quranda bəhs edilən həyatı- araşdırılmaqdadır. Diqqət yetirilməsi lazım olan xüsus, Hz. Musanın həyatını keçmişdə yaşanmış və bitmiş hadisələr olaraq deyil, günümüzə, şəxsən öz həyatımıza işıq tutan ibrətlər və nümunələr olaraq qiymətləndirməmizdir.

Həzrəti Süleyman, Allahın böyük bir səltənət, bənzərsiz bir zənginlik, cinlər və quşlarla dəstəklənilmiş çox güclü ordular və üstün elmlər lütf etdiyi bir peyğəmbərdir. Bu kitabın yazılmasındakı məqsəd, Allahın bir çox istiqamətdən digər insanlardan üstün etdiyi Hz. Süleymanı, Quranda təsvir edilən xüsusiyyətləriylə tanıtmaq, Rəbbimizin bu seçmə qulunun nümunə əxlaqı üzərində düşünülməsini təmin etməkdir.   Üzərində dayanılması lazım olan digər bir nöqtə isə, Quranda izah edilən Hz. Süleyman ilə əlaqədar hekayənin bir çox baxımdan axır zamana aid olmasıdır. Axır zaman, qiyamətə yaxın bir vaxtda Quran əxlaqının bütün dünya üzərində hakim olacağı və insanlar arasında geniş şəkildə yaşanacağı bir dövrdür. Bu dövrdə Allah, Hadi (hidayət verən) sifətini daşıyan bir şəxsi (Hz. Mehdi) vəsilə edəcək, inkarçı fəlsəfə və ideologiyaları ortadan qaldıracaq və dünyanın dörd bir tərəfində davam edən zülm və qarışıqlığı sona çatdıracaq.   Peyğəmbərimiz (səv)ın hədislərində, axır zamanda yaşanacaq olan bu hakimiyyətin, Hz. Süleyman və Hz. Zülkarneyn dövrlərində yaşanan hakimiyyətə çox bənzəyəcəyinə diqqət çəkilməkdədir. İşdə bu səbəblə əlinizdəki kitabda, Hz. Süleyman və Hz. Zülkarneyn dövrünü izah edən ayələr bu dünyagörüşüylə araşdırılmaqdadır. Bu ayələrdəki işarələr, iman edənlərin dünya üzərində inkişaf edən hadisələri daha geniş bir baxımdan qiymətləndirmələrini təmin edəcək və üfüqlərini açacaq çox hikmətli şərhlərdir. Bu kitabın bir məqsədi də, bütün Müsəlmanları axır zamanın bu müjdəsi üzərində düşünməyə və bunun şövq və həyəcanını yaşamağa təşviq etməkdir.

Hz. Yusif, həyatı və mübarizəsi haqqında Quranda ən detallı məlumatların verildiyi peyğəmbərlərdən biridir. Hz. Yusifin və atası Hz. Yaqubun yaşadığı hadisələr, Quranın Yusif Surəsində izah edilər və bu surənin dərhal başında ifadə edildiyi kimi "ən gözəl hekayələrdən" biridir.   Hz. Yusif, kiçik yaşda ikən özünü qısqanan qardaşları tərəfindən bir quyuya atılmış, daha sonra kölə olaraq satılmış, sonra böhtana uğrayaraq uzun illər həbsdə qalmış, illər boyu bu kimi çətinliklərlə sınanmışdır. Ardından Allah, onu bütün bu çətinliklərdən qurtararaq özünə güc və iqtidar vermişdir.   Hz. Yusifin bütün bu hadisələr əsnasında göstərdiyi böyük səbir və təvəkkülü, ətrafındakı hər insanın diqqətini çəkən gözəl əxlaqı və etibarlılığı, özünə tələ quranlara qarşı aldığı ağıllı tədbirlər və qurduğu “qarşı tələlər", möminlər üçün böyük hikmətlər və nümunələr daşımaqdadır. İşdə bu səbəblə, bu kitabda Hz. Yusifin həyatı və mübarizəsi araşdırılmaqda, Yusif Hekayəsinin incəlik və hikmətləri açıqlanmaqda və hər oxucu, Hz. Yusif kimi iman, ağıl və əxlaqa çatmaq üçün cəhd göstərməyə çağırılmaqdadır.

Hər kim olursunuzsa olun, sizin sonsuz bir əzab çəkməyinizi istəyən və bütün varlığını buna həsr edən son dərəcə təhlü­kəli bir düşməniniz var - bu, şeytandır. Başqa sözlə desək, Allah tərəfindən lənətlənmiş və Onun hüzurundan qo­vul­muş olan İblis və onun ardıcılları.   O, sizin ən böyük düşməninizdir. O, bir əfsanə yaxud da bir nağıl deyil, həqiqətin özüdür. O, bəşər tarixinin hər dövründə mövcud olub. Şeytan yaşamış və ölmüş milyard­larla insanı atəşin içinə çəkib və indi də çəkməkdədir. Şey­tan heç bir zaman kimsəyə fərq qoymaz. Gənc, yaşlı, qadın, kişi, dövlət başçısı və ya dilənçi olsun, fərq etməz, hər bir insan bu düşmənin hədəfindədir.   Bu yazını oxuyarkən də şeytan sizi güdür və planlar cızır. Onun yeganə bir arzusu var: özü ilə bərabər siz də daxil gücü yetdiyi qədər çox insanı cəhənnəmə sürükləmək.

İnsan bədəni, bir çox baxımdan baxıldığında, öz içində ayrı bir "aləm", ayrı bir "şəhər" kimidir. Bu şəhərin içində nəqliyyat yolları, binalar, fabriklər, infrastruktur sistemləri, ən üstün texnologiyalardan daha üstün texnologiyaya sahib cihazlar, özündən heç gözlənilməyəcək şəkildə şüur göstərən, işində mütəxəssisləşmiş işçilər (hüceyrələr, hormonlar, ifrazat vəzləri), tam təchizatlı əsgərlər və daha bir çox möcüzə vardır.   Bu kiçik "aləm" içində reallaşan hadisələri düşünmək son dərəcə əhəmiyyətlidir. Çünki bunu düşünməyə başlayan insan, böyük bir cadudan da xilas olmağa başlamış olacaq. Öz bədənindəki mükəmməl yaradılışa şahid olmuş bir insana artıq "insan təsadüfən var olmuşdur" tərzi təkamülçü nağıllar izah etmək mümkün deyil.   Bu kitabı oxuduğunuzda rədd edilə bilməyəcək böyük gerçəyi bir daha görəcəksiniz: Allah, sizi üstün bir elm və qüdrət ilə yoxdan yaratmışdır. Bunun qarşılığında insana düşən, hər səhər qalxdığında özünə verilən yeni günün və sahib qılındığı bədənin Allahın bir lütfü olduğunu bilmək və ONA çoxca şükr etməkdir.

20-ci əsr şiddətin və terrorun əsri oldu. Böyük döyüşlər, regional qarşıdurmalar və müxtəlif terror hadisələri bu əsrə damğasını vurdu. Əgər lazım olan tədbirlər alınmaz və köklü həllər tətbiq edilməzsə, 21-ci əsrdə də eyni 20-ci əsrdə olduğu kimi şiddət və terror davam edəcək. Bunun üçün terrorla fikri mübarizənin çox böyük bir sürətlə və çox geniş kütlələri əhatə edəcək şəkildə başladılması lazımdır. Bu fikri mübarizə, cahillikdən və şiddətdən qüvvət tapan terroristlərlə, Allaha iman edən, şəfqətli, sevgi dolu, bağışlayıcı, mərhəmətli və vicdanlı insanlar arasında reallaşacaq. Hansı dindən olursa olsun, iman sahibi hər insana çox böyük bir məsuliyyət düşməkdədir. Yəhudilər Köhnə Əhddə iştirak edən və insanlığı barışa və xoşgörüşə çağıran şərhləri göz ardı etməməli, bütün Yəhudiləri terrorun qarşısında dayanmağa dəvət etməlidirlər. Xristianlar da Allahın məmnun olacağı gözəl əxlaqı özlərinə rəhbər edərək, bütün Xristianları terrorizmlə mübarizəyə dəvət etməlidirlər. Müsəlmanlar da Allahın Quranda öyrətdiyi gözəl əxlaq qanunlarına daha güclü sarılmalı və İslam adına terrorizmə zəmin hazırlamaq istəyən əyri anlayışlara qarşı diqqətli olmalıdırlar. Şübhəsiz bu mübarizə, terrora zəmin meydana gətirən ideologiyalarla fikri sahədə ediləcək olan bir mübarizədir. Bir tərəfdən bu ideologiyaların ziddiyyətlərini, bir tərəfdən də heç bir fikirin şiddətlə, təzyiqlə, zülmlə hakim ola bilməyəcəyini, zorbalığın əsla bir gözəllik meydana gətirə bilməyəcəyini izah etməlidirlər.

Hz. İsa (ə.s), -bütün peyğəmbərlər kimi- insanlara bir və tək olan Allaha ibadət etmələrini, inkardan, şirkdən və hər cür pis şeylərdən uzaq dayanmalarını nəsihət etmişdir. Hz. İsa (ə.s)ın çağırışına uyğun gəlməyənlər ona mane olmaq istəmişlər, bu məqsədlə o və ətrafındakı möminlərə təzyiq etmişlər. Ancaq bu səylərində müvəffəqiyyətli ola bilməmişlər və Hz. İsa (ə.s)ı öldürməyə qərar vermişlər. Ancaq -Quranda açıqca bildirildiyi üzrə- inkarçılar Hz. İsa (ə.s)ı öldürə bilməmişlər, onlara bu vəziyyətin bir bənzəri göstərilmişdir. Allah Hz. İsa (ə.s)ı, bilinən bioloji mənada canını almadan Öz Qatına yüksəltmişdir. Hz. İsa, Quranın bir çox ayəsində bildirildiyi və sevimli Peyğəmbərimiz (səv)ın açıqca müjdələdiyi üzrə, ikinci dəfə yer üzünə gələcəkdir. Hz. İsa (ə.s)ın öldürüldüyünü və ya öldüyünü qarşıya qoyanlar çox böyük bir yanılma içindədirlər. Bu kitabın məqsədlərindən biri, yanılmaya qapılmış olan kəslərə səhv bir dünyagörüşünə sahib olduqlarını göstərməkdir. Kitab boyunca Hz. İsa (ə.s)ın ölmədiyi və öldürülmədiyi Qurandan ayələr, Hz. Məhəmməd (səv)ın hədisləri və İslam alimlərinin şərhləri ilə açıqlanacaq. Bu kitab bir tərəfdən Hz. İsa (ə.s)ın öldüyü yanılmasına qapılanlara gerçəyi göstərərkən, digər tərəfdən çox əhəmiyyətli bir müjdənin xatırladılmasına vasitə olacaq. Bu müjdə, Rəbbimizin vəd etdiyi kimi, Hz. İsa (ə.s)ın ikinci dəfə yer üzünə gələcək olmasıdır. Allahın icazəsi ilə bu mübarək insanın zühur vaxtı çox yaxınlaşmışdır və onun gəlişiylə dünya çox böyük hadisələrə şahid olacaqdır.

Yer üzündəki hər insan, ölümündən sonra axirət həyatında sonsuz bir cənnətin var olduğu məlumatına malikdir. Cənnətə girməyə layiq görülən hər insan, nəfsinin istədiyi hər şeyi hazır tapacağı, mükafat və nemətlərlə qarşılanacağı, sonsuza qədər gözəlliklə həmsöhbət olacağı bənzərsiz bir məkanda yaşayacaq.   Allah, Quranda insanlara bənzərsiz və sərhədsiz gözəllikləri ilə möhtəşəm bir cənnət həyatı təsvir etmişdir. Bu gözəlliklərin sərhədini bilməyən, təsvir edilən detalların fərqində olmayan bir kimsənin, cənnəti və oradakı həyatı gözündə canlandırması çətin ola bilər. Bu kitab ilə məqsəd qoyulan, Allahın insanlara təqdim etmiş olduğu və böyük bir nemət olaraq Quranda izah etdiyi cənnəti insanlara tanıtmaq, cənnətdəki gözəlliklərdən hər kəsi xəbərdar etməkdir.   Cənnətdə, insanlara, bu ankı düşüncə sərhədlərini aşacaq dərəcədə gözəl olan hər şeyin veriləcəyini ifadə etməkdir. Cənnətdə, bütün qüsurlardan, acizliklərdən uzaq olacaqlarını, çətinlik və hüznü dadmayacaqlarını, əsla peşmanlıq duymayacaqlarını xatırlatmaqdadır. Cənnətdə, indiyə qədər görülmüş, bilinmiş hər cür gözəlliyin və nemətin çox daha üstününün var olduğunu, ayrıca Allahdan bir lütuf olaraq hələ tanınmamış, görülməmiş nemətlərin də orada hazır oldurulduğunu və bunların yalnız Allahın özlərindən məmnun olduğu insanlara təqdim edilməkdə olduğunu xəbər verməkdədir.

İnsanı dünyada və axirətdə ən gözəl və ən xeyirli nəticəyə çatdıracaq tək yol, Quran əxlaqını yaşaması, Quranda bildirilən öyüd və hökmləri, həyatının hər sahəsində tətbiqidir.   Quran əxlaqına sarıldığı təqdirdə insanın ən gözəl həyat formasını əldə edəcəyini Rəbbimiz bir ayədə belə xəbər vermişdir:      Kişi olsun, qadın olsun, bir mömin olaraq kim saleh bir əməldə olarsa, heç şübhəsiz Biz onu gözəl bir həyatla yaşadarıq və onların qarşılığını, etdiklərinin ən gözəliylə şübhəsiz verərik. (Nəhl Surəsi, 97)   Quran əxlaqını yaşamaq Allahın diləməsiylə insana, geniş bir dünyagörüşü, üstün bir ağıl, doğrunu səhvdən ayırt etmə qabiliyyəti və hadisələri dərin düşünmə gücü qazandırar. Bu xüsusiyyətlərə sahib olmaq isə, həyatın hər anında adama əhəmiyyətli bir üstünlük və asanlıq təmin edər. Allaha təslim olan və Quran əxlaqını yaşayan bir insanın bütün rəftarları, hərəkətləri, oturması, qalxması, getməsi, hadisələrə dünyagörüşü, şərhləri və çətinliklər qarşısında çıxardığı həllər digər insanlarınkından tamamilə fərqli olar.   Bu kitabda, insanların hər gün etdikləri və qarşılaşdıqları hadisələr, Quran əxlaqına uyğun bir həyat sürən Müsəlmanların dünyagörüşüylə araşdırılacaq. Möminlərin müxtəlif gündəlik hadisələr və vəziyyətlərdə necə davranmaları lazım olduğu ələ alınacaq. Məqsəd, inananların Quran əxlaqı sayəsində yaşadıqları gözəl həyatı gözlər önünə sərmək; bütün insanları, üstün bir həyat təqdim edən Quran əxlaqına dəvət etməkdir.

Bütün insanların yeganə yolgöstərəni Qurandır. Allah Quran ayələri ilə insanlara həyatları boyunca qarşılaşa biləcəkləri hər məsələdə ehtiyac duyacaqları hər cür bilgini, düzgün və səhv olanları bildirmişdir. Bundan başqa, Quran Peyğəmbərimizin (s.ə.v.) sünnəsini də bütün inananlar üçün bir yolgöstərən etmişdir. Ancaq bununla yanaşı, Allah Quranda peyğəmbərlərin və saleh möminlərin həyatlarından nümunələr göstərərək, insanların Quran əxlaqını gündəlik həyatda necə yaşayacaqlarını görə bilmələrini təmin etmişdir.   Allah "And olsun ki, onlar sizin üçün, Allaha və axirət gününə ümid bəsləyənlər üçün gözəl örnəkdir. Kim üz döndərsə, bunun zərəri ancaq onun özünə olar. Allah möhtac deyildir, O, tərifə layiqdir!" ("Mumtəhinə" surəsi, 60/6) və "Həqiqətən Biz sizə açıq-aşkar ayələr, sizdən əvvəl gəlib gedənlər barədə hekayətlər və müttəqilər üçün öyüd-nəsihət nazil etdik" ("Nur" surəsi, 24/34) ayələri ilə bu insanların əxlaqında axirətə ümid edən təqva sahibi möminlər üçün gözəl nümunələr və nəsihətlər olduğunu xatırlatmışdır.   Adı Quranda qeyd edilən və möminlərin gözəl əxlaqı üzərində düşünüb özlərinə nümunə götürmələri lazım olan saleh möminlərdən biri də Hz.Məryəmdir. Hz.Məryəm "Allah iman gətirənlərə isə Fironun zövcəsini misal çəkdi... Həmçinin namusunu möhkəm qoruyub saxlamış İmranın qızı Məryəmi də misal çəkdi. Biz libasının yaxasından ona Öz ruhumuzdan üfürdük. Məryəm Rəbbinin sözlərini, kitablarını təsdiq etdi və itaət edənlərdən oldu" ("Təhrim" surəsi, 66/11-12) ayələri ilə Allahın gözəl əxlaqına görə Quranda bütün insanlara nümunə göstərdiyi iki qadından biridir. Dolayısı ilə Hz.Məryəmin bu gözəl əxlaqını hər məsələdə bizə ən düzgün məlumat verən Qurandan öyrənmək və bu əxlaq səviyyəsinə çatmağa səy göstərmək bütün mömin insanlar üçün mühüm bir məsuliyyətdir.

İnsanı dindən uzaqlaşdıran və ehtiraslarının arxasında qaçan aldanmaların başında, ölümü unutmaq gəlir. Halbuki həm insan, həm içində yaşadığı kainat ölümlüdür. İnkarçıları bunlardan sonra gözləyən yer isə çox daha qorxuncdur; əbədi cəhənnəm əzabı.   Bu kitab, Quran ayələrinə söykənərək ölüm anını, qiyamət gününü və cəhənnəmi təsvir etməkdə, insanı düşə biləcəyi qəflət hallarına qarşı xəbərdar etməkdədir.

Allaha iman etməyən insanlar həyatları boyunca tez-tez peşmanlıq duyğusuna qapılarlar. Təvəkkül sahibi olmadıqları üçün, qarşılaşdıqları çətinliklərdə və ya etdikləri bir səhvdə böyük bir daxili çətinliyi yaşayarlar. Həyatları boyunca bir çox hadisədə "kaş ki" sözünü istifadə edərlər; "kaş ki etsəydim", "kaş ki söyləsəydim", "kaş ki getsəydim"… Ancaq bundan daha əhəmiyyətli bir mövzu vardır ki, o da dünyadaykən yaşadıqları bu çətinlikli peşmanlıqdan çox daha böyüyünün axirətdə qarşılarına çıxacaq olmasıdır. Həyatları boyunca dindən uzaq bir həyat sürən insanlar, axirətdə dünyada keçirdikləri hər dəqiqənin an an peşmanlığını duyacaqlqr. Çünki dünyadaykən çox dəfə xəbərdar edilmiş, doğru yola dəvət edilmişlər. Dünya həyatı boyunca özlərinə, düşünə biləcəkləri və doğrunu tapa biləcəkləri çox müddət verilmişdir. Ancaq bu anları həmişə göz ardı etmiş, xəbərdar edildiklərində dinləməmiş və dünya həyatının heç sona çatmayacağı kimi bir hissə qapılaraq axirəti unutmuşlar. Nə var ki cəhənnəm ilə qarşılaşdıqlarında, səhvlərini artıq geri dönüb düzəltməimkanı tapa bilməyəcəklər. Bu kitabın məqsədi, "kaş ki ağıl etmiş olsaydıq, kaş ki Rəbbimizin ayələrini yalanlamamış olsaydıq, kaş ki bizi xəbərdar edənlərin sözlərinə uysaydıq…" deyəcəkləri və torpaq olub, yox olmağı diləyəcək qədər böyük bir peşmanlıq duyacaqları belə bir günə qarşı insanları xəbərdar etmək və hələ səhvlərini düzəltmə imkanı varkən Allah üçün yaşamağa çağırmaqdır.

Gəlmiş keçmiş bütün ümmətlərə, onları Allahın doğru yoluna çağıran peyqəmbərlər göndərilmişdir. Peyqəmbərlər, insanlara Allahın varlığını və birliyini izah edən, onlara Allahın dinini təbliğat edən, Allahın özlərindən istədiklərini, etmələri və çəkinmələri lazım olan şeyləri bildirən, onları cəhənnəm əzabına qarşı xəbərdar edən və cənnətlə müjdələyən insanlardır. Peyqəmbərlərın həyatları və mübarizələri düşünən və öyüd götürməsini bilən möminlər üçün ibrətlərlə doludur. Bu kitabda Allahın Peyqəmbərlərından bir hissəsinin, göndərildikləri birliklərə etdikləri təbliğatlər köçürülməkdədir. Bunda hədəflənən isə, həm Allahın şərəfli elçilərinin üstün əxlaq xüsusiyyətlərini və din əxlaqını təbliğat etmə mövzusunda göstərdikləri bənzərsiz səmimiyyət, səy və dayanıqlılığı xatırladaraq onlara olan hörmət və sevgimizi təzələmək, həm də təbliğat etdikləri mövzuların əhəmiyyətinə diqqət çəkməkdir. Bunun da kənarında, bu Peyqəmbərlərın, göndərildikləri birliklərə izah etdiklərini bir dəfə daha xatırlayaraq, öz üzərimizdəki əskikləri və səhvləri nəzərdən keçirib təlafi etməkdir. Çünki Quranda iştirak edən bütün hekayələr və məlumatlar, əvvəlcə möminlərin öyüd alıb düşünmələri və doğru yolu tapmaları üçün izah edilmişdir.

Yer üzündə ən çoxsaylı canlılar qarışqalardır. Yeni doğulan hər 40 insanın qarşılığında dünyaya 700 milyon qarışqa gəlir. Və bu canlılar haqqında öyrənə biləcəyimiz hələ xeyli şeylər var. Həşərat növlərinin ən toplumsalı (“sosial”ı) olan qarışqalar son dərəcə gözəl təşkilatlanmış bir qaydayla, “kaloniyalar” adlandırılan qruplar halında yaşayırlar. Onların təşkilatlanmaq qabiliyyəti o dərəcə inkişaf edib ki, bu baxımdan isanları da xeyli geridə qoyublar. Qarışqalar azuqə yığıb, ehtiyat tutanda balaları yuvalarını qoruyur və ehtiyac olanda düşmənlə də savaşırlar. Hətta nəsil artırmaq, digərlərinə qulluq etmək üçün xüsusi “kaloniya”lar da var. Aralarında çox güclü ünsiyyət şəbəkəsi mövcud olan bu heyvanlar sosial təşkilatlanma və məharət baxımından bütün canlılardan müqayisə olunmayacaq dərəcədə üstündürlər. Bu gün bizim cəmiyyətlərdə sosial təşkilatlanmanı qorumaq, sosial-iqtisadi problemləri çözmək üçün xüsusi “düşüncə qrupları”nda (think-tankler) üstün zəkası və dərin savadı olan insanlar gecə-gündüz çalışır, planlar qururlar. Əsrlərdir ki, ideoloqlar sosial-siyasi modellər üzərində baş sındırırlar. Amma bu qədər zəhmətə rəğmən, hələ də ideal bir sosial-iqtisadi model qurulmayıb. İnsanlar cəmiyyət daxilində daim bir-birlərilə rəqabət apardıqlarından və şəxsi mənfəətlərini güddüklərindən, qüsursuz sosial-iqtisadi model yəqin ki, heç vaxt qurulmayacaq da. Amma qarışqalar milyonlarla il öncə özləri üçün belə bir mükəmməl model qurublar və onu indiyə qədər problemsiz yaşadırlar. Yaxşı, bəs bu millimetrlik canlılar onu necə bacarırlar? Bu, mütləq cavablanması gərəkən bir sualdır.

Yaşamınızı yönlendiren kişilere, olaylara şöyle bir göz atın. Bir yerlere ulaşmak için uğraşıyor, "yaşam mücadelesi" içinde bir yer almaya çalışıyorsunuz. Hayatınızdaki pek çok şeye yoğun bir dikkat veriyor, bu konular üzerinde derin derin düşünüyorsunuz. Ama yaşamınız boyunca tereddüt etmeden düşünmekten kaçındığınız konular da var. Üstelik, çevrenizdeki pek çok kişi de sizinle aynı fikirdedir. Konuşulmaması ve üzerinde düşünülmemesi gereken konuları çok iyi biliyorlar. Ölüm bunlardan bir tanesi, belki de en önemlisi. Ölüm çözüm getiremedikleri bir "son"dur onlara göre. Tıpkı ölüm gibi, kainatın ölümünü getirecek olan kıyamet de insanlar tarafından çok uzak bir kavram olarak değerlendirilir. Kıyamet gününde gerçekleşecek olan olaylar, insanlar tarafından az çok bilinmekte, ama bunları düşünmek onları korkutmaktadır. Korku duymaktansa, böyle bir konuyu unutmak daha makuldur ve bu şekilde yaşamakta bir sakınca görmezler.